Tel: +84 24 35742022 | Fax: +84 24 35742020

Lùm xùm nhiều dự án BOT giao thông: Chuyện ứng xử với công sản quốc lộ

Thứ tư, 06-12-2017 | 13:16:00 PM GMT+7 Bản in
Trách nhiệm cung cấp dịch vụ công và kiểm soát chất lượng cung cấp dịch vụ giao thông vẫn luôn thuộc về Nhà nước.

Hợp tác công tư (PPP) nói chung và hình thức đầu tư BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) nói riêng là mô hình mới, khơi thông nguồn lực xã hội vào việc cung cấp dịch vụ công trong bối cảnh ngân sách nhà nước ngày càng hạn hẹp.

Nhưng việc chuyển dịch từ thái cực kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường, trong bối cảnh từ chối và thiếu vắng các thiết chế chính trị pháp lý cần thiết để kiểm soát mặt trái của kinh tế thị trường làm cho kinh tế thị trường đôi lúc trở nên “hoang dại”.

Mặt trái của PPP là một trong những ví dụ, đã trở thành tâm điểm thảo luận suốt 2 năm nay, liên quan đến các trạm thu phí BOT từ Lương Sơn (Hòa Bình), Pháp Vân - Cầu Giẽ (Hà Nội), Bến Thủy (Nghệ An) đến gần đây nhất là Cai Lậy (Tiền Giang). Phải chăng chúng ta đang ứng xử nhầm, coi quốc lộ là tư sản (của các nhà đầu tư)?

lum xum nhieu du an bot giao thong chuyen ung xu voi cong san quoc lo hinh 1
Đầu tư PPP cần phải được trả về là một dạng của hợp đồng hành chính, không phải hợp đồng kinh doanh thương mại.
Dù Nhà nước trực tiếp đầu tư, xây dựng hay lựa chọn mô hình BOT, thì trách nhiệm cung cấp dịch vụ công và kiểm soát chất lượng cung cấp dịch vụ công (trong trường hợp này là giao thông) vẫn luôn thuộc về Nhà nước.

Bởi vậy, Nhà nước không chỉ không được phép buộc nhân dân đóng “phí chồng phí” (phí giao thông đường bộ đóng theo đầu xe hàng năm và phí BOT); Nhà nước không được phép cấp phép cho nhà đầu tư đặt trạm BOT trên đường quốc lộ (trong trường hợp BOT Cai Lậy - trạm thu phí đã đặt trên đường 1A) để buộc mọi người đóng phí một cách không phân biệt họ có sử dụng tuyến vòng tránh hay đi quốc lộ 1A (vốn đã thu phí giao thông đường bộ hàng năm); mà còn chịu trách nhiệm về chất lượng giao thông.

Cụ thể, Nhà nước một khi đã thu thuế, phí từ nhân dân thì phải chịu trách nhiệm về ùn tắc giao thông, không phân biệt nó xảy ra trên quốc lộ hay trên các tuyến BOT.