Tel: +84 24 35742022 | Fax: +84 24 35742020

Một số kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tăng cường tiếp cận tín dụng, thông qua nâng cao năng lực quản trị và minh bạch hoạt động tài chính

Thứ ba, 18-09-2018 | 14:17:00 PM GMT+7 Bản in

Tên kiến nghị: Một số kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tăng cường tiếp cận tín dụng, thông qua nâng cao năng lực quản trị và minh bạch hoạt động tài chính

Tình trạng: Đã phản hồi

Đơn vị kiến nghị: Trung tâm thông tin kinh tế - VCCI

Công văn: 2065/PTM - VP, Ngày: 17/09/2018

Nội dung kiến nghị:

Qua kết quả khảo sát 500 doanh nghiệp thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng, Trung tâm Thông tin kinh tế tổng hợp một khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp như sau:

1- Về lãi suất và phí cần rà soát theo hướng giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp. Với chi phí đầu vào (lãi suất huy động vốn) như hiện nay, thu nhập lãi ròng của ngân hàng không chỉ đến từ thu nhập tín dụng (chênh lệch giữa lãi suất cho vay với lãi suất điều chuyển vốn nội bộ); mà còn có thu nhập từ huy động vốn (chênh lệch giữa lãi suất điều chuyển vốn nội bộ với lãi suất huy động) và thu nhập do chuyển đổi kỳ hạn (chênh lệch lãi suất điều chuyển vốn nội bộ giữa kỳ hạn cho vay và kỳ hạn huy động- NIM). Vì thế NIM chỉ nên trong khoảng 2% (nôm na là chênh lệch lãi suất đầu ra và lãi suất đầu vào) đối với từng khoản vay là hợp lý với thực trạng của doanh nghiệp Việt Nam.

2- Ngân hàng nhà nước và các địa phương nhanh chóng triển khai Nghị định 34/2018/NĐ-CP về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cần thay đổi cách tiếp cận của Quỹ Bảo lãnh tín dụng là hỗ trợ, trợ giúp, tạo điều kiện để doanh nghiệp vay được vốn. Có như vậy Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới đúng nghĩa là cầu nối giữa doanh nghiệp với ngân hàng.

3- Xem xét bổ sung một số nội dung về hạch toán kế toán và quy định phải báo cáo thuyết minh báo cáo tài chính về (i) nợ xấu, nợ quá hạn của doanh nghiệp; (ii) Giá trị tài sản đã sử dụng làm bảo đảm tín dụng. Quy định nội dung này sẽ giúp ngân hàng giảm thời gian thẩm định tín dụng, giảm rủi ro do doanh nghiệp sử dụng một tài sản, nhưng thế chấp tại nhiều tổ chức tín dụng.


Đơn vị phản hồi: Ngân hàng Nhà nước; Bộ Tài chính

Công văn: 8632/NHNN - VP; 14517/BTC - TCNH, Ngày: 14/11/2018

Nội dung trả lời:

  • Ngân hàng nhà nước:
  1. về lãi suất và phỉ cần rà soát theo hướng giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp. Với chi phí đầu vào (lãi suất huy động vốn) như hiện nay, thu nhập lãi ròng của ngân hàng không chỉ đến từ thu nhập tín dụng (chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất điều chuyển vốn nội bộ); mà còn có thú nhập từ huy động vốn (chênh lệch giữa lãi suất điều chuyển vốn nội bộ với lãi suất huy động) và thu nhập do chuyển đổi kì hạn (chênh lệch lãi suất điều chuyển vốn nội bộ giữa kỳ hạn cho vay và kỳ hạn huy động - NIM). Vì thế NIM chỉ nên trong khoảng 2% (nôm na là chênh lệch lãi suất đầu ra và lãi suất đầu vào) đối với từng khoản vay là hợp lý với thực trạng của doanh nghiệp Việt Nam

Trả lời:

về lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp, trong thời gian qua, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) nói chung và chính sách lãi suất nói riêng bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý. Cụ thể:

  • NHNN điều hành linh hoạt nhưng kiên định mục tiêu ổn định thị trường tiền tệ, kiểm soát lạm phát, vị thế VND được nâng cao, tỷ giá ồn định, tạo nền tảng cơ bản để các TCTD ổn định mặt bằng lãi suất huy động để từng bước giảm lãi suất cho vay;
  • NHNN triển khai đồng bộ các công cụ CSTT, tập trung điều tiết và đáp ứng kịp thời nhu cầu thanh khoản cho các TCTD, duy trì mặt bằng lãi suất thị trường liên ngân hàng ồn định và ở mức phù hợp, tạo điều kiện giảm chi phí vốn vay của các tổ chức tín dụng (TCTD);
  • Từ ngày 10/7/2017, NHNN đã giảm 0,25%/năm các mức lãi suất điều hành, giảm 0,5%/năm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên. Trong những tháng đầu năm 2018, NHNN đã điều chỉnh giảm lãi suất chào mua OMO từ 5%/năm xuống 4,75%/năm để tiếp tục hỗ trợ các TCTD giảm chi phí vốn;
  • Ngoài ra, NHNN đã chỉ đạo các TCTD tiếp tục rà soát, cân đối khả năng tài chính, tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả kiiứi doanh và đảm bảo an toàn hoạt động để có điều kiện giảm lãi suất cho vay ở mức hợp lý găn với lãi suat huy động và mức độ rủi ro của khoản vay nhằm chia sẻ khó khăn vói khách hàng.

Nhờ đó, mặt bằng lãi suất trong 9 tháng đầu năm về cơ bản được tiếp tục duy trì ổn định trong đỉều kiện lãi suất các nước trên thế giới đều cổ xu hướng gia tăng.

về tỷ lệ thu nhập lãi cận biên, hệ số NIM của hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện đang ở mức 3,1%, thấp hơn khá xa so với một số nước trong khu vực[1] và theo chuẩn thế giới (Một số tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế khuyến cáo để hệ thống các TCTD phát triển lành mạnh thì hệ số NIM phải đạt tối thiểu 3,5%). Trong điều kiện minh bạch thông tin của khách hàng còn chưa cao, rủi ro trong kinh doanh của nhiều doanh nghiệp còn khá lớn nên các TCTD phải phân loại nợ chặt chẽ và trích lập dự phòng rủi ro khá lớn cho các khoản vay. Bên cạnh đổ, mục tiêu xử lý nhanh, triệt để nợ xấu vẫn là nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng. Do vậy, hệ số NIM của hệ thống ngân hàng hiện nay là phù hợp do hoạt động ngân hàng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, lợi nhuận bị chi phối bởi chi phí dự phòng rủi ro và các khoản chi phí tương tự như các loại hình doanh nghiệp khác (chi phí hoạt động, tiền lương, quản lý, khấu hao...).

 2, “Ngân hàng Nhà nước và các địa phương nhanh chóng triển khai Nghị định 34/2018/NĐ-CP về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cần thay đổi cách tiếp cận của Quỹ bảo lãnh tin dụng là hỗ trợ; trợ giúp, tạo điều kiện để doanh nghiệp vay được vốn. Có như vậy Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới đúng nghĩa là cầu nối giữa doanh nghiệp và ngân hàng”.

Trả lời:

  • Bộ Tài chính là cơ quan chủ trì trình Chính phủ ban hành Nghị định 34/2018/NĐ-CP ngày 08/3/2018 về việc thành lập, tô chức và hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV2 (Nghị định 34), trong đó có nội dung nâng vốn điều lệ của Quỹ lên tốí thịêu là 100 tỷ đồng, phạm vi bảo lãnh cho DNNVV tối đa bằng 100% giá trị khoản yay, bỏ quy đinh về tài sản thế chấp, cầm cố tại TCTD tối thiểu bằng 15% giá trị khoản vay.
  • Triển khai nhiệm vụ được giao tại Nghị định 34/2018/NĐ-CP, NHNN đã xây dựng và đang tổng hợp ý kiến của các đơn vị có liên quan về dự thảo Thông tư hưóng dẫn các TCTD phối hợp với Quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương trong việc cho vay có bảo lãnh của Quỹ. Bên cạnh đó, NHNN đã phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan khẩn trương triển khai Nghị định 34, cụ thể: (i) Phối hợp vói Bộ Tài chính tổ chức hội nghị tập huấn đối với các Quỹ bảo lãnh tín dụng trên toàn quốc tại Đồng Nai và Vĩnh Phúc và xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn cơ chế xử lý rủi ro của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNV; (ii) Phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng đối với Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV.
  • Trong thời gian tới, ngành Ngân hàng tiếp tục triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho DNNVV tiếp cận vốn, đặc biệt là phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương trong triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ DNNVV đã được quy định trong Luật Hỗ trợ DNNVV, trong đó có chính sách về bảo lãnh tín dụng cho DNNVV vay vốn TCTD; ban hành văn bản hương dẫn các TCTD phối hợp với Quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương trong việc cho vay có bảo lãnh của Quỹ (dự kiến Quý 1/2019).

3. “Xem xét bổ sung một số nội dung về hạch toán kế toán và quy định phải báo cáo thuyết minh tài chính về(i) Nợ xấu, nợ quá hạn của doanh nghiệp; (ii) Giá trị tài sản đã sử dụng làm bảo đảm tín dụng. Quy định nội dung này sẽ giúp ngân hàng giảm thời gian thẩm định tín dụng, giảm rủi ro do doanh nghiệp sử dụng một tài sản, nhưng thế chấp tại nhiều to chức tín dụng”.

Trả lòi:

về chế độ kế toán doanh nghiệp, hiện nay, Bộ Tài chính là cơ quan chịu trách nhiệm quy định chi tiết về: tài khoản kế toán và hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho các đơn vị kế toán; sổ kế toán; báo cáo tài chính cho từng lĩnh vực hoạt động và chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về kế toán3. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính là đơn vị chủ trì xây dựng Thông tư hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Chế độ kế toán doanh nghiệp4; trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 quy định ché độ kể toán doanh nghiệp. Như vậy, việc sửa đổi, bổ sung chế độ .kế toán doanh nghiệp (khi cần thiết) thuộc thẩm quyền của Bộ Tài chính.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin gửi Quý cơ qúan để tổng hợp trả lời doanh nghiệp.

  • Bộ tài chính
  1. Đối với kiến nghi giảm lãi suất cho vay đối vói doanh nghiệp
  • Theo chức năng, nhiệm vụ được phân công, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan chủ trì trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các chính sách cho vay, hỗ trợ lãi suất và hưởng dẫn các tổ chức túi dụng thực hiện chính sách tín dụng. Vì vậy, đề nghị VCCI lấy ý kiến của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp.
  • Đối với lãi suất cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV): Hiện nay, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang xây dựng dự thảo trình Chính phủ ban hành Nghị định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển DNNVV theo quy định tại Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017. Tại dự thảo Nghị định có quy định về lãi suất cho vay đối với DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị. Do đó, đề nghị VCCI lấy ý kiến của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về nội dung lãi suất cho vay đối với các doanh nghiệp này.
  1. Liên quan đến triển khai Nghị định số 34/2018/NĐ-CP ngày 08/03/2018 của Chính phủ
  • Triển khai Luật Hỗ trợ DNNVV số 04/2017/QH14, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 34/2018/NĐ-CP ngày 08/3/2018 về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV (thay thế Quyết định số 58/2013/QĐ-TTg ngày 15/10/2013 về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV) trong đó đã sửa đổi, bồ sung nhiều nội dung mới, linh hoạt, tạo điều kiện tốt hơn, thuận lợi hơn cho DNNVV tiếp cận nguôn vôn vay của các tổ chức cho vay (gồm các tồ chức tín dụng và các quỹ tài chính nhà nước có hoạt động cho vay) để đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh như: quy đinh về điều kiện tài sản bảo đảm, phí bảo lanh, đieu kiện bảo lãnh, lĩnh vực bảo lãnh.. .
    • Tại Nghị định số 34/2018/NĐ-CP nêu trên, Chính phủ đã giao ừách nhiệm chp Bộ Tài chính chủ trì hướng dẫn cơ chê quàn lý tài chính, cơ chê xử lý rủi ro và chếđộ kế toán cho Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn các tồ chức tín dụng xác định lãi suất cho vaỵ các DNNVV 'được Quỹ bảo lãnh tín dụng thực hiện bảo lãnh, bảo đảm chi phívay vốn bao gồm cả phí bảo lãnh của Quỹ bảo lãnh tín dụng) phù hợp với DNNVV.
    • Triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao của Bộ Tài chính tại Nghị định số 34/2018/NĐ-CP, bên canh việc tổ chức 02 Hội nghị phổ biến chính sách mới tại 02 khu vực: miền Bắc (Vĩnh Phúc) và miền Nam (Đồng Nai), Bộ Tài chính đang hoàn thiện các văn bản hướng dẫn Nghị định số 34/2018/NĐ-CP, cụ thể như sau:
    • Đối với Thông tư hướng dẫn cơ chế quản lý tài chính và Thông tư hướng dân quy chế xử lý rủi ro đối với Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Bộ Tài chính đã xây dựng, hoàn thiện dự thảo Thông tư và có công văn số 4187/BTC-TCNH ngày 11/4/2018, số 9088/BTC-TCNH ngày 30/7/2018 lấy ý kiến các Bộ, ngành (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng nhà nước Việt Nam, Bộ Tư pháp, Kiểm toán nhà nước, Hiệp hội DNNVV, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI); ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có Quỹ bảo lãnh tín dụng đang hoạt động; các Quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương; một số ngân hàng thương mại, đăng cổng thông tin điện tử Chính phủ và cổng thông tin điện tó Bộ Tài chính để lấy ý kiến rộng rãi của các tổ chức và cá nhân liên quan. Hiện . nay, Bộ Tài chính đang tổng hợp ý kiến các Bộ, nghành để hoàn thiện và ban hành 02 Thông tư nêu trên (dự kiến trong Quý IV/2018).
    • Đối với nội dung hướng dẫn chế độ kế toán của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Hiện nay, Bộ Tài chính đang xây dựng Thông tư áp dụng cho các đơn vị kế toán hoạt động theo mô hình Quỹ (vì có nhiều Quỹ tài chính có mô hình hoạt động và quản lý tương tự nhau, cùng mô hình tổ chức bộ máy kế toán), trong đó có quy định áp dụng cho Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV theo quy đinh tại Nghị định số 34/2018/NĐ-CP.
    1. về bổ sung một số nội dung về hạch toán kế toán và thuyết minh báo cáo tài chính về nợ xấu, nợ quá hạn của doanh nghiệp và giá trị tài sản đã sử dụng làm bảo đảm tín dụng:
    • Đối với các doanh nghiệp: Bộ Tài chính đã có quy định tại Thuyết minh Báo cáo tài chính (Phụ lục số 2) mẫu số B09-DN ban hành kèm theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, theo đó đã có yêu cầu thuyết minh:

    + Mục 6 phần VI: yêu cầu thuyết minh về nợ xấu.

    + Mục 9, 10 Phần VI: có yêu cầu thuyết minh về giá trị còn lại của tài sản dùng để thế chấp, cầm cố đảm bảo khoản vay.

    + Mục 15 phần VI: yêu cầu thuyết minh về số vay và nợ quá hạn chưa thanh toán.

    • Đối với các tổ chức tín dụng: Thực hiện theo chế độ kế toán do Ngân hàng Nhà nước ban hành.

Trên đây là ý kiến của Bộ Tài chính, đề nghị Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nghiên cứu tổng hợp theo quy định

Ý kiến bạn đọc (0)