Bức xúc chứng nhận kiểm nghiệm của NAFIQAD

Ý kiến chung của DN là việc lấy mẫu kiểm tra của NAFIQAD tốn kém, không cần thiết, không hiệu quả, làm chi phí lên cao, đánh đồng DN có điều kiện sản xuất tốt với DN có điều kiện kém, làm mất thời gian của DN mà không hiệu quả. Trong năm 2011, việc kiểm tra tăng cao nhưng mức độ và số lô hàng thủy sản XK bị các nước cảnh báo không giảm ! Cách tốt nhất mà DN đề nghị là Bộ NN-PTNT phải kiểm soát chất lượng VSATTP thủy sản tại nguồn (vùng nuôi, con giống, đánh bắt…).

Ông Nguyễn Hữu Dũng - Phó Chủ tịch Vasep bức xúc: NAFIQAD lấy mẫu kiểm tra nhưng phí kiểm tra buộc DN phải trả giá cao, trong khi tại khoản 1 Điều 48 Luật ATTP quy định: Chi phì lấy mẫu và kiểm nghiệm thực phẩm để kiểm tra, thanh tra ATTP do cơ quan quyết định việc kiểm tra, thanh tra chi trả.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Tuấn Anh - TGĐ Cty Út Xi, một DN khách hàng Nhật Bản cho biết, giấy chứng nhận đạt chất lượng ATVSTP của Cty ông do NAFIQAD cấp là chưa đủ, chỉ những kiểm nghiệm mà họ đồng ý mới có giá trị. Do vậy, để XK hàng qua Nhật Cty Út Xi phải gửi mẫu qua Nhật Bản, Thái Lan kiểm nghiệm để được khách hàng Nhật chấp nhận.

Đồng tình với ý kiến này, ông Dương Ngọc Minh khẳng định : Chứng nhận kiểm nghiệm của  NAFIQAD không có giá trị ở một số thị trường Châu Âu. Thị trường Canada, thị trường Mỹ, chứng nhận này cũng không có giá trị vì trước khi xuất hàng đi, nhà XK phải được phía bạn đồng ý thì mới xuất hàng.

Ngành chức năng... không thay đổi

Thay bằng việc đi thẳng vào các kiến nghị của DN, trong đó có nội dung bãi bỏ cách lấy mẫu kiểm nghiệm lô hàng thủy sản XK, ông Nguyễn Như Tiệp - Cục trưởng NAFIQAD cho rằng: Quan điểm của Bộ NN-PTNT là kiểm soát tiếp cận theo chuỗi giá trị thủy sản (hiểu đơn giản chuỗi là cả quá trình từ đầu đến thành phẩm - PV). Từ  năm 2011, Bộ NN-PTNT đã đẩy mạnh việc kiểm soát theo chuỗi ngày càng tốt hơn, theo các chuẩn mực quốc tế… Công tác xã hội hóa việc kiểm nghiệm cũng đang được đẩy mạnh với 50% số mẫu kiểm nghiệm là do các phòng xét nghiệm bên ngoài Bộ NN-PTNT thực hiện. Phí kiểm nghiệm hiện nay có mức bình quân là 972 ngàn đồng/lô hàng XK, giảm so với mức trên 1 triệu đồng/lô trước đó…

Sau khi nêu lo lắng lớn nhất của mình là dịch bệnh của thủy sản, thủy sản VN bị nhiễm kháng sinh cấm… Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát khẳng định! Bộ sẽ tăng cường chặt chẽ hơn nữa trong kiểm tra, kiểm soát chất lượng VSATTP thủy sản XK. Bộ trưởng khẳng định, vẫn giữ nguyên cách kiểm tra lấy mẫu như từ trước đến nay của NAFIQAD. Tùy theo kết quả kiểm tra, các DN sẽ được xếp loại (A, B, C…) để tăng hoặc giảm số lần kiểm tra. 

Về kiến nghị của DN là phải kiểm tra chất lượng thủy sản XK tại nguồn, Bộ trưởng khẳng định : “Kiểm soát từ ao nuôi là đúng, nhưng cả nước có hàng triệu ao nuôi, không thể có lực lượng giám sát !”. Chính phủ và Bộ NN-PTNT đang chỉ đạo nhất quán theo hướng thủy sản phải đạt chất lượng VSATTP, nhưng với chi phí thấp nhất, thủ tục đơn giản nhất...

Trước việc một số quy định gần đây không theo hướng này đã gây khó khăn, bức xúc cho một số DN, Bộ trưởng cho biết, sẽ từng bước giảm lệ phí, thúc đẩy xã hội hóa khâu kiểm nghiệm kiểm tra nhưng vẫn giữ các cơ quan kiểm tra của ngành chức năng để kiểm chứng việc kiểm nghiệm của tư nhân.

Như vậy, mặc dù các DN cũng như Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản VN (Vasep) vẫn khẳng định: Chính sách kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm thủy sản XK đang gây thiệt hại về thời gian và vật chất cho các DN, chi phí kiểm nghiệm cao… thì ngành chức năng vẫn giữ nguyên quan điểm của mình. Sự bất đồng này khiến nhiều DN e ngại, kết quả sản xuất kinh doanh của DN thủy sản năm 2012 sẽ khó đạt như mong muốn với chỉ tiêu 6,5 tỉ USD.