VCCI logo

LIÊN ĐOÀN THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Vietnam Chamber of Commerce and Industry

Tuesday, 17/11/2026 | English | Vietnamese

Phát triển hạ tầng giao thông: Phải gỡ nút thắt về công nghệ

Tuesday, 17/11/2026

Phát triển hạ tầng đường bộ, đường sắt đòi hỏi tháo gỡ điểm nghẽn về công nghệ, gắn nghiên cứu với thực tiễn và nâng cao năng lực làm chủ của doanh nghiệp Việt Nam.

Phát triển hạ tầng giao thông, từ đường bộ đến đường sắt, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao, đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới phương thức quản lý, khai thác và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước. Đây là một trong những nội dung được đề cập tại Hội thảo “Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng” do Bộ Xây dựng tổ chức mới đây, tại Hà Nội.

Xác định công nghệ tự chủ, gắn với năng lực doanh nghiệp

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà, ngành Xây dựng thời gian qua đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng, song động lực chủ yếu vẫn dựa trên mở rộng quy mô đầu tư và huy động nguồn lực. Khi nguồn lực đầu tư không thể tăng mãi, ngành cần tìm kiếm động lực tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả và hàm lượng công nghệ.

Hội thảo “Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng” tại Hà Nội.

Hội thảo “Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng” tại Hà Nội.

Thứ trưởng nhìn nhận, dù Bộ Xây dựng đã có những bước chuẩn bị về thể chế, tiêu chuẩn, dữ liệu và nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, việc triển khai các chiến lược đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vẫn đang ở giai đoạn khởi động. Nhiều kết quả nghiên cứu chưa được ứng dụng hiệu quả, chưa chuyển hóa thành giá trị kinh tế cụ thể. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là đẩy mạnh nghiên cứu mà còn phải gắn nhiệm vụ nghiên cứu với nhu cầu dự án và khả năng tiếp nhận, ứng dụng của doanh nghiệp. Đối với lĩnh vực đường sắt, đây cũng là vấn đề cần giải quyết để hoạt động chuyển giao công nghệ tạo ra hiệu quả lâu dài.

Ở góc độ đầu tư xây dựng, TS. Ngô Anh Tuấn, Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng đề cập đến khả năng ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong việc giảm sai sót thiết kế, kiểm soát chi phí và rút ngắn 12-15% thời gian thi công tại các dự án thí điểm.

Từ đó, ông Tuấn đề xuất đẩy nhanh triển khai BIM, số hóa định mức, giá vật liệu và xây dựng hệ thống tiêu chuẩn có khả năng tích hợp với nền tảng số. Đối với lĩnh vực đường sắt, hiệu quả của từng giải pháp công nghệ vẫn cần được đánh giá theo yêu cầu kỹ thuật và điều kiện triển khai cụ thể, gắn với nhu cầu dự án và năng lực ứng dụng thực tế.

Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa công nghệ vào thực tiễn

Cùng với việc xác định công nghệ ưu tiên, vấn đề được đặt ra là hoàn thiện các điều kiện để kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong thực tế. Theo TS. Ngô Anh Tuấn, Bộ Xây dựng cần lựa chọn, công bố các bài toán lớn theo từng lĩnh vực; hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức đối với công nghệ, vật liệu mới và nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định trong nước.

Ngành Xây dựng hiện đã từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực thiết kế, thi công nhiều công trình quy mô lớn, phức tạp. Ảnh minh họa.

Ngành Xây dựng hiện đã từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực thiết kế, thi công nhiều công trình quy mô lớn, phức tạp. Ảnh minh họa.

Đối với đường sắt, sản phẩm công nghệ muốn đưa vào công trình phải đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng và an toàn. Việc thiếu tiêu chuẩn phù hợp hoặc hạn chế về năng lực kiểm định có thể trở thành rào cản đối với quá trình ứng dụng.

Trong lĩnh vực đường bộ, ông Nguyễn Mạnh Thắng - Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý thông minh dựa trên công nghệ và dữ liệu số. Với mạng lưới khoảng 600.000 km đường bộ, gồm 26.452 km quốc lộ và 3.345 km đường cao tốc, việc đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả đầu tư.

Theo ông Nguyễn Mạnh Thắng, Cục Đường bộ Việt Nam xác định ba trụ cột chuyển đổi gồm ứng dụng công nghệ, vật liệu mới; xây dựng cơ sở dữ liệu đường bộ quốc gia và quản trị số; phát triển giao thông thông minh, thu phí điện tử không dừng và kiểm soát tải trọng xe tự động. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống thông tin địa lý (GIS), công nghệ quét laser, camera 360 độ và mô hình bản sao số được định hướng ứng dụng trong khảo sát, đánh giá chất lượng mặt đường, dự báo hư hỏng và bảo trì.

Đáng chú ý, hệ thống giao thông thông minh có thể giúp rút ngắn khoảng 35-45% thời gian phát hiện, xử lý sự cố; tỷ lệ triển khai thu phí điện tử không dừng tại Việt Nam đạt trên 96%.

Về những vấn đề cần tháo gỡ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đề nghị làm rõ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, định mức, hệ thống thử nghiệm, dữ liệu và nguồn nhân lực; xác định các bài toán lớn gắn với mục tiêu, sản phẩm đầu ra, đơn vị ứng dụng và trách nhiệm cụ thể.

Đồng thời, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp cần tham gia từ khâu xác định nhu cầu, đặt hàng nghiên cứu đến tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.

Đến nay, ngành Xây dựng đã từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực thiết kế, thi công nhiều công trình quy mô lớn, phức tạp. 

TheoHoài Thy (Báo Công thương)

Maybe you are interested