Kinh tế thế giới trong năm 2026 đang hướng tới một giai đoạn phục hồi thận trọng. Ảnh: REUTERS

Liên Hợp Quốc mới đây đã công bố báo cáo “Tình hình và Triển vọng Kinh tế Thế giới năm 2026”, trong đó dự báo tình hình kinh tế toàn cầu và những tín hiệu phục hồi sau hàng loạt biến động một năm qua. Kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ tăng trưởng 2,7% trong năm nay, giảm nhẹ so với mức 2,8% của năm ngoái.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhận định sự đan xen của các căng thẳng kinh tế, địa chính trị và công nghệ đang tái định hình trật tự toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều nền kinh tế sẽ phải đối mặt với khó khăn kéo dài, và điều này đe dọa tiến trình thực hiện các “Mục tiêu Phát triển Bền vững” .

Theo báo cáo, tăng trưởng kinh tế Mỹ năm nay được dự báo đạt 2%, tăng nhẹ so với mức 1,9% của năm 2025 nhờ chính sách tiền tệ và tài khóa nới lỏng. Tại Liên minh châu Âu, tăng trưởng kinh tế dự kiến giảm từ 1,5% năm 2025 xuống còn 1,4% năm 2026 do thuế quan Mỹ tăng cao và bất ổn địa chính trị kéo dài làm giảm xuất khẩu.

Ở Đông Á, tăng trưởng kinh tế được dự báo giảm từ 4,9% năm 2025 xuống 4,4% vào năm 2026, khi động lực xuất khẩu mạnh mẽ giai đoạn đầu dần suy yếu. Trong đó, kinh tế Trung Quốc được dự báo tăng trưởng 4,6% năm 2026, thấp hơn so với mức ước tính 4,9% của năm 2025. Ngoài ra, dự báo tăng trưởng kinh tế ở khu vực Nam Á đạt 5,6% vào năm 2026, giảm nhẹ so với mức 5,9% của năm 2025. Ấn Độ tiếp tục sẽ là động lực chính của nền kinh tế khu vực này nhờ tiêu dùng ổn định và mức đầu tư công đáng kể.

Tại châu Phi, tăng trưởng kinh tế được dự báo duy trì mức khiêm tốn, từ mức ước tính 3,9% năm 2025 lên 4% năm 2026. Khu vực này hiện phải đối mặt với những rủi ro lớn từ gánh nặng nợ cao và các cú sốc liên quan đến khí hậu. Còn tại khu vực Mỹ Latinh và Caribe, tăng trưởng dự kiến giảm nhẹ từ mức ước tính 2,4% năm 2025 xuống 2,3% năm 2026 bởi nhu cầu tiêu dùng tăng chậm và đầu tư chỉ phục hồi ở mức khiêm tốn.

Báo cáo của Liên Hợp Quốc cho rằng, dù chính sách thuế quan của Mỹ năm 2025 đã gây ra căng thẳng thương mại mới, nhưng việc không xảy ra leo thang trên diện rộng sẽ phần nào hạn chế gián đoạn đối với thương mại quốc tế trong năm 2026. Khả năng phục hồi bất ngờ trước cú sốc thuế quan do chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ và lạm phát hạ nhiệt sẽ giúp duy trì đà tăng trưởng, song nhiều điểm yếu tiềm ẩn vẫn tồn tại.

Bên cạnh đó, đầu tư trì trệ cùng với dư địa tài khóa hạn chế cũng tạo sức ép lên hoạt động kinh tế, làm gia tăng nguy cơ nền kinh tế toàn cầu bước vào quỹ đạo tăng trưởng chậm hơn so với giai đoạn trước đại dịch Covid-19. Dù căng thẳng thương mại phần nào dịu bớt, giúp hạn chế gián đoạn đối với thương mại quốc tế, nhưng tác động của mức thuế quan cao hơn và sự gia tăng bất ổn kinh tế vĩ mô được dự báo sẽ bộc lộ rõ hơn trong năm nay.

Báo cáo cũng ghi nhận các điều kiện tài chính đã nới lỏng nhờ chính sách tiền tệ thuận lợi hơn và tâm lý người tiêu dùng cải thiện. Tuy nhiên, rủi ro vẫn ở mức cao do định giá tài sản tăng mạnh, đặc biệt là các lĩnh vực gắn với sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI). Năm 2026, mặc dù những tiến bộ nhanh của AI đã thúc đẩy chi tiêu vốn mạnh ở một số thị trường lớn, nhưng lợi ích từ AI trước tình trạng phân bổ không đều có thể làm trầm trọng thêm bất bình đẳng.

Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác quốc tế và cải cách cấu trúc được xem là điều kiện quan trọng để cải thiện triển vọng kinh tế toàn cầu trong năm 2026. Báo cáo cũng kêu gọi tăng cường phối hợp toàn cầu và thúc đẩy hành động quyết đoán trong bối cảnh thương mại đang tái cấu trúc, áp lực giá cả kéo dài và các cú sốc ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu.

Về lâu dài, việc triển khai hiệu quả các cam kết quốc tế, cải cách hệ thống tài chính toàn cầu và mở rộng hỗ trợ cho các nền kinh tế dễ tổn thương sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách phát triển và giảm thiểu rủi ro bất ổn. Đồng thời, thúc đẩy đầu tư vào chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho tăng trưởng bao trùm và bền vững hơn.

Theo các chuyên gia, chỉ thông qua hợp tác đa phương sâu rộng, thế giới mới có thể củng cố đà tăng trưởng, nâng cao khả năng chống chịu của các nền kinh tế và hướng tới phát triển bền vững trong trung và dài hạn.