Trao đổi với VietnamFinance, bà Nguyễn Thị Mây, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Đại lý thuế ATS cho biết, cơ quan thuế đưa ra 3 lý do, khiến cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp thường dễ gặp rủi ro về truy thu thuế.

Thứ nhất, về vấn đề nhận thanh toán trong kinh doanh hàng hoá dịch vụ, đây là rủi ro dễ mắc phải và cũng thường gặp nhau. Các cá nhân, hộ kinh doanh thường thu tiền mặt, chỉ chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt, hoặc bắt người mua phải trả thêm tiền khi khách hàng muốn lấy hoá đơn, nội dung thanh toán cũng không phù hợp.

Thứ hai, tài khoản của cá nhân, doanh nghiệp đã thông báo với cơ quan thuế rồi, sử dụng để giao dịch mua bán hàng hoá, dịch vụ nhưng tự dưng lại đóng tài khoản. Trường hợp này trong thực tế rất nhiều, có những cá nhân đã đóng tài khoản từ năm 2018, nhưng đến nay vẫn bị cơ quan thuế làm việc.

“Đó là một trong các dấu hiệu có gian lận về thuế và cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra, xử lý”, bà Mây lưu ý.

Vấn đề thứ ba mà vị chuyên gia thuế cảnh báo, đó chính là việc hộ kinh doanh chia nhiều tài khoản để nhận tiền, thực trạng này cũng gặp rất nhiều trên thực tế. Chủ hộ có thể chia doanh thu cho nhân viên, họ hàng, người thân… nhằm chia nhỏ dòng tiền, trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Bà Mây khẳng định, cơ quan thuế có nhiều cách để có thể kiểm tra việc này và thực tế nhiều DN, hộ kinh doanh đã phải giải trình chi tiết.

Do đó, bà Mây khuyên rằng, cá nhân, hộ kinh doanh cần tuân thủ quy định pháp luật về thuế trước khi kinh doanh, tham khảo ý kiến những người xung quanh mình, chuyên gia về thuế. Khi kinh doanh thì kê khai thuế một cách đầy đủ, trung thực, tránh rủi ro về pháp luật thuế trong tương lai, đặc biệt là rủi ro bị xử lý hình sự.

Đối với hộ, cá nhân kinh doanh, quy định tại Thông tư số 17/2024, sửa đổi, bổ sung bằng Thông tư số 25/2025 của Ngân hàng Nhà nước về việc đặt tên tài khoản thanh toán đối với nhóm hộ, cá nhân kinh doanh từ ngày 1/3/2026.

Cụ thể, các hộ, cá nhân kinh doanh (thành viên) khi mở tài khoản thanh toán tại tổ chức tín dụng phải sử dụng tên tài khoản rõ ràng, phản ánh đúng chủ thể kinh doanh, giúp minh bạch giao dịch và quản lý rủi ro.

Đối với hộ kinh doanh, khi đăng ký tài khoản ngân hàng thì tên tài khoản nhận thanh toán không được đặt một cách tuỳ tiện mà phải bao gồm tên của Hộ kinh doanh ghi trên giấy đăng ký hộ kinh doanh.

Chia sẻ về vấn đề sử dụng tài khoản ngân hàng riêng để phục vụ sản xuất, kinh doanh, ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas đánh giá, chủ trương của nhà nước trong quản lý thuế thời gian tới là kiểm soát doanh thu, dòng tiền để đảm bảo minh bạch, vì vậy các hộ kinh doanh phải sử dụng tài khoản riêng của hộ kinh doanh để phục vụ cho hoạt động kinh doanh.

Lưu ý, không nên dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ, cũng như hạn chế việc rút tiền và chuyển tiền từ tài khoản của hộ kinh doanh sang tài khoản cá nhân và ngược lại.

Vị đại diện Keytas phân tích, điều này có thể gây nhiễu loạn và khó phân biệt dòng tiền doanh thu, chi phí của hộ kinh doanh. Hộ kinh doanh nên sử dụng tài khoản ngân hàng như cách doanh nghiệp đang làm. Đó là, tất cả các khoản thu, chi liên quan để hoạt động kinh doanh cần thực hiện bằng tài khoản riêng của hộ kinh doanh, không thực hiện bằng tài khoản cá nhân.

Ông Tuấn nhìn nhận, việc tách bạch này sẽ thuận lợi cho hộ kinh doanh khi thanh kiểm tra thuế định kỳ hoặc khi giải thể, đóng giấy phép hộ kinh doanh. Bởi lẽ, khi hộ kinh doanh đóng giấy phép kinh doanh, cần thực hiện bước hoàn tất nghĩa vụ thuế (tức là không còn nợ thuế) với cơ quan thuế. Mà để thực hiện bước này, cơ quan thuế thường yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng cho giai đoạn trước đây để xác minh nghĩa vụ thuế.

“Khi dòng tiền càng không minh bạch, thì càng không có lợi cho hộ kinh doanh”, ông Tuấn cảnh báo.

Cũng tại Dự thảo lần 2 Nghị định quy định về nghĩa vụ thuế, hoá đơn điện tử của cá nhân, hộ kinh doanh nêu rõ, hộ, cá nhân kinh doanh phải có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế tất cả các số tài khoản liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, có trách nhiệm cung cấp sổ sách, hóa đơn, phần mềm quản lý bán hàng, tài liệu liên quan theo yêu cầu của cơ quan thuế khi kiểm tra thuế.