Gần đây, trên các diễn đàn chứng khoán xuất hiện khá nhiều lời phàn nàn về cổ phiếu HPG của Tập đoàn Hòa Phát. Suốt trong nửa năm vừa qua, “cổ phiếu quốc dân” này liên tục dao động quanh ngưỡng 27.000 đồng/cổ phiếu, bất chấp kết quả kinh doanh khởi sắc.

Cụ thể, theo báo cáo tài chính quý IV/2025, doanh thu thuần của Hòa Phát lập kỷ lục 46.176 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức doanh thu quý cao kỷ lục trong lịch sử hoạt động của tập đoàn này. Lợi nhuận sau thuế ở mức 3.888 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ.

Xét trong cả năm 2025, doanh thu thuần của Hòa Phát vượt 156.000 tỷ đồng, tăng 12,4% so với năm 2024 và cũng thiết lập kỷ lục mới. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế đạt trên 15.500 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ.

Nhìn sang các cổ phiếu vốn dĩ “không tốt bằng” HPG nhưng lại ghi nhận những màn trình diễn “siêu hạng” thời gian qua, đông đảo nhà đầu tư nhỏ lẻ không tránh khỏi tâm lý so sánh.

Một điểm được nhiều nhà đầu tư chú ý là biên lợi nhuận gộp của tập đoàn này. Theo đó, biên lợi nhuận gộp của Hòa Phát trong quý IV/2025 chỉ đạt 13,9%, thấp nhất trong 4 quý gần đây. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp, biên lợi nhuận gộp của Hòa Phát suy giảm, từ mức 18,4% trong quý II/2025.

Việc biên lợi nhuận gộp suy giảm thường được nhìn nhận theo hướng: vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp suy giảm, hoặc cạnh tranh trên thị trường ngày càng khốc liệt dẫn đến cuộc chiến về giá bán để giữ thị phần, hoặc doanh nghiệp chủ động giảm biên lợi nhuận để gia tăng thị phần. 

Với trường hợp của Hòa Phát thì không hẳn như vậy. Doanh thu đạt kỷ lục không chỉ là nhờ gia tăng thị phần ở các phân khúc sản phẩm truyền thống mà còn do tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ ở các phân khúc khác như thép cuộn cán nóng (HRC). Còn biên lợi nhuận gộp suy giảm có thể là do ghi nhận chi phí khấu hao tài sản cố định.

Báo cáo tài chính của Hòa Phát cho thấy, tính đến hết quý IV/2025, tài sản cố định của tập đoàn này lên đến trên 133.600 tỷ đồng; trong khi con số cuối quý III/2025 là trên 104.700 tỷ đồng và cuối quý II/2025 là trên 65.300 tỷ đồng. Sự gia tăng quy mô tài sản cố định tỷ lệ nghịch với biên lợi nhuận gộp hàm ý rằng biên lợi nhuận gộp suy giảm là do chịu ảnh hưởng lớn bởi chi phí khấu hao gia tăng. Xét trong trung và dài hạn, việc doanh thu và quy mô tài sản cố định cùng gia tăng là một tín hiệu tích cực nhưng xét trong ngắn hạn lại là quãng thời gian mà cổ đông của Hòa Phát không mong muốn, do giá cổ phiếu thường “chạy theo” lợi nhuận ngắn hạn.

Tin vui với các cổ đông của Hòa Phát là tính đến hết năm 2025, lượng tài sản dở dang dài hạn của tập đoàn này chỉ còn trên 10.800 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức trên 63.700 tỷ đồng hồi đầu năm 2025. Điều này hàm ý rằng phần lớn tài sản dở dang dài hạn đã “kết chuyển” sang tài sản cố định và do đó, chi phí khấu hao tài sản cố định sẽ ổn định hơn trong một vài quý tới, trước khi dự án Nhà máy sản xuất thép ray và thép đặc biệt tại Dung Quất hoàn thành và đi vào hoạt động từ năm 2027.

Chi phí khấu hao tài sản cố định ổn định hơn sẽ khiến cho lợi nhuận của Hòa Phát bớt phải chịu thêm áp lực, nhất là trong nửa cuối năm 2026. Trong nửa đầu năm 2026, nếu so với cùng kỳ năm 2025, lợi nhuận của Hòa Phát vẫn chịu ảnh hưởng lớn bởi chênh lệch chi phí khấu hao tài sản cố định. Để giá cổ phiếu HPG có thể bật tăng mạnh mẽ trong nửa đầu năm, có thể trông chờ vào “thiên thời” khi nhu cầu thị trường tăng mạnh đi kèm giá bán tốt.