Các hoạt động kinh tế không bền vững là một trong những nguyên nhân chính làm giảm suy giảm đa dạng sinh học. (Nguồn: NurPhoto)

Báo Politico đưa tin, báo cáo do Nền tảng Khoa học-chính sách liên chính phủ về Đa dạng sinh học và dịch vụ hệ sinh thái (IPBES) công bố nêu rõ: "Các hoạt động kinh tế không bền vững và cách đo lường tăng trưởng dựa chủ yếu vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã trở thành nguyên nhân chính làm suy giảm đa dạng sinh học, đồng thời cản trở những thay đổi mang tính đột phá".

IPBES là tổ chức liên chính phủ hàng đầu chuyên đánh giá hiện trạng đa dạng sinh học. Báo cáo trên là kết quả của ba năm nghiên cứu và đã được các đại diện chính phủ phê duyệt tại Hội nghị thượng đỉnh IPBES diễn ra hôm 7/2 tại Manchester, Anh.

Theo IPBES, khoảng 1/8 trong tổng số 8 triệu loài động thực vật ước tính trên Trái đất đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Khoảng 75% diện tích bề mặt đất liền đã bị biến đổi đáng kể do các hoạt động của con người.

Báo cáo cảnh báo rằng nếu quỹ đạo hiện nay không thay đổi, sự thịnh vượng trong tương lai sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

Các thị trường hiện chưa phản ánh đúng giá trị kinh tế của các dịch vụ hệ sinh thái như lọc chất ô nhiễm, điều hòa khí hậu hay thụ phấn – những yếu tố nền tảng cho sản xuất nông nghiệp và ổn định khí hậu.

Chuyên gia Matt Jones, một trong ba đồng chủ tịch của nhóm làm báo cáo, cho rằng, doanh nghiệp có thể đi đầu trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế toàn cầu bền vững hơn, nếu không sẽ đối mặt với rủi ro “tuyệt chủng” – không chỉ của các loài trong tự nhiên mà cả chính mô hình kinh doanh của họ.

Các tác giả chỉ trích mạnh mẽ các động lực kinh doanh "không thỏa đáng hoặc sai lệch", "môi trường thể chế thiếu sự sự hỗ trợ, thực thi và giám sát hiệu quả, cùng các mô hình kinh doanh thúc đẩy tiêu dùng vật chất ngày càng gia tăng – những yếu tố bị xem là nguyên nhân cốt lõi của sự suy thoái môi trường toàn cầu.

Tuy nhiên, IPBES cũng thừa nhận rằng khu vực tư nhân không thể đơn độc đảo ngược xu hướng mất đa dạng sinh học. Cần có khung chính sách, pháp lý và quản lý đủ mạnh, cùng với nâng cao năng lực và tri thức, để thúc đẩy chuyển đổi hệ thống.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) thúc đẩy chương trình cải cách theo hướng nới lỏng quy định môi trường nhằm tăng sức cạnh tranh kinh tế.

Mỹ không nằm trong số các quốc gia ký kết, sau khi tuyên bố rút khỏi IPBES và một số tổ chức quốc tế khác mà Washington cho là “lãng phí, kém hiệu quả và gây hại”.

Chủ tịch IPBES David Obura cho biết dù có những nhóm quan điểm bảo thủ phản đối các giải pháp hợp tác toàn cầu, song bằng chứng khoa học cho thấy cần những quyết định dựa trên dữ liệu để ứng phó các cuộc khủng hoảng sắp tới.

Ông khẳng định, vai trò của IPBES là tiếp tục cung cấp bằng chứng khoa học rõ ràng để các nhà hoạch định chính sách sử dụng.