Chia sẻ tại Toạ đàm mới đây, ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, như mục tiêu chính trị rất cao được Nghị quyết 79 đặt ra đó là đến năm 2030, Việt Nam sẽ có 1-3 doanh nghiệp nằm trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Ông Tài Anh nhấn mạnh, EVN là tập đoàn kinh tế nhà nước với nhiệm vụ được giao là đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, trong nhiều năm qua theo các chủ trương đề ra, EVN đã và đang xây dựng đề án để trở thành một trong những tập đoàn kinh tế mạnh.

“Chúng tôi xin đăng ký sẽ nằm trong 1-3 doanh nghiệp trong Top 500 thế giới của Việt Nam”, đại diện EVN nói mục tiêu.

Để có thể làm được điều này, ông Tài Anh chia sẻ một số đột phá mà EVN chủ trương triển khai. Thứ nhất, rất quan trọng đó là tiếp tục hoàn thiện thể chế, quản lý điều hành, tăng cường phân cấp, phân quyền, đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Thứ hai, tăng cường công tác kiểm tra giám sát và kiểm toán nội bộ, trong đó chú ý đến công tác trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp.

Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện cơ chế chính sách đãi ngộ. Cụ thể, về cơ chế lương EVN xây dựng quy chế khuyến khích thu hút các chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực, đặc biệt khi EVN được Chính phủ giao thực hiện một việc rất mới là dự án nhà máy điện hạt nhân. Nếu không có cơ chế khuyến khích, thu hút chuyên gia thì rất khó để giữ chân được người tài cho EVN.

Một điều nữa ông Tài Anh muốn nhắc đến, đó là môi trường làm việc bởi chỉ thu nhập tốt là chưa đủ, do đó song song với thu nhập, EVN nâng cao cách thức quản trị, chất lượng môi trường làm việc.

Cuối cùng, đại diện EVN cho rằng, một trong những việc mà EVN coi là trụ cột đó là chuyển đổi số. Theo đó, hiện EVN đang ở cấp độ 4 của chuyển đổi số, hàng năm giúp công ty tiết kiệm khoảng 3.000 tỷ.

“Đây là một trong những động lực hết sức quan trọng để xây dựng một EVN thông minh, hướng đến mục tiêu doanh nghiệp trở thành 1-3 đơn vị trong Top 500 DN lớn nhất thế giới”, ông Tài Anh khẳng định.

Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị đặt ra các mục tiêu rất cụ thể và tham vọng đối với khu vực doanh nghiệp Nhà nước. Cụ thể, đến năm 2030, phấn đấu có khoảng 50 doanh nghiệp Nhà nước quy mô lớn nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất khu vực, trong đó có 1-3 doanh nghiệp lọt vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Xa hơn, đến năm 2045, mục tiêu có khoảng 60 doanh nghiệp trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn của khu vực và khoảng 5 doanh nghiệp nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất toàn cầu.

Tái cơ cấu không có nghĩa là giảm số lượng DN nhà nước

Trả lời phóng viên VietnamFinance về câu hỏi để doanh nghiệp Nhà nước thực sự đóng vai trò dẫn dắt, mở đường như tinh thần Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị, quy mô số lượng nên còn khoảng bao nhiêu doanh nghiệp Nhà nước là hợp lý? Ông Doãn Thanh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính) đánh giá, thực tế rất khó để nêu một con số cố định, bởi điều này phụ thuộc vào yêu cầu phát triển của từng giai đoạn và sứ mệnh cụ thể mà mỗi doanh nghiệp được giao.

Ông Tuấn phân tích, sau hơn 35 năm triển khai chủ trương phát triển kinh tế Nhà nước, số lượng doanh nghiệp Nhà nước đã giảm rất mạnh. Nếu trước đây Việt Nam có khoảng 12.000 doanh nghiệp Nhà nước, thì đến nay con số này chỉ còn 473 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn, và khoảng hơn 800 doanh nghiệp nếu tính cả các đơn vị có vốn Nhà nước chi phối. Đây là quá trình sắp xếp, tái cơ cấu diễn ra liên tục trong nhiều năm qua.

“Các doanh nghiệp Nhà nước còn lại hiện nay phần lớn đều hoạt động trong những lĩnh vực then chốt, thiết yếu, có vai trò quan trọng đối với ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và an ninh kinh tế quốc gia”, ông Tuấn nói điểm đáng lưu ý.

Theo đại diện Cục Phát triển DN nhà nước, đây không còn là những doanh nghiệp hoạt động dàn trải như trước, mà đều gắn với chức năng, nhiệm vụ chiến lược. Tinh thần của nghị quyết 79, mỗi doanh nghiệp phải có một “sứ mệnh” rõ ràng, cụ thể, thay vì những mục tiêu chung chung. Việc sắp xếp doanh nghiệp Nhà nước thời gian tới sẽ được thực hiện trên cơ sở các định hướng lớn, trong đó có Nghị quyết 18 về tinh gọn bộ máy và các nghị quyết liên quan đến đổi mới, nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế Nhà nước. Hai trụ cột này sẽ là nền tảng để tiếp tục cơ cấu lại hệ thống doanh nghiệp.

Về số lượng doanh nghiệp, ông Tuấn cho biết, trong thời gian tới có thể vẫn tiếp tục giảm, nhưng không phải theo cách cơ học. Việc giữ lại hay tổ chức lại doanh nghiệp sẽ căn cứ vào khả năng thực hiện sứ mệnh được giao, hiệu quả hoạt động và vai trò đối với nền kinh tế. Không phải cứ giảm càng nhiều càng tốt, mà quan trọng là doanh nghiệp đó có thực sự cần thiết và làm tốt nhiệm vụ chiến lược hay không.

Đáng lưu ý, theo tinh thần các nghị quyết như Nghị quyết 79, việc cơ cấu lại không đồng nghĩa với chỉ thu hẹp. Nhà nước vẫn có thể đầu tư thành lập mới hoặc tăng cường vai trò của doanh nghiệp Nhà nước trong những lĩnh vực mang tính huyết mạch, có tác động lan tỏa lớn, đặc biệt là các ngành công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược. Đây cũng là lực lượng được kỳ vọng đi đầu trong triển khai các định hướng về khoa học - công nghệ và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Ông Doãn Thanh Tuấn cho rằng, mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một hệ thống doanh nghiệp nhà nước tinh gọn, hiệu quả, có sức cạnh tranh và giữ vai trò dẫn dắt ở những lĩnh vực then chốt. Số lượng bao nhiêu sẽ không phải tiêu chí cứng, mà phụ thuộc vào yêu cầu thực tiễn phát triển và khả năng hoàn thành sứ mệnh của từng doanh nghiệp trong từng giai đoạn.