Điểm dừng chân của loạt "ông lớn"

Trong ngày cuối cùng của năm 2025, Khánh Hòa đã tạo điểm nhấn khi cùng lúc trao 3 quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp (gọi tắt là KCN) trên địa bàn, với tổng vốn đầu tư gần 11.500 tỷ đồng, tổng diện tích trên 1.200ha.

Cụ thể, dự án KCN Ninh Xuân 1 do Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp - CTCP (Becamex IDC) làm chủ đầu tư, tổng vốn hơn 4.600 tỷ đồng, quy mô gần 496 ha.

Dự án KCN Ninh Xuân 2 do Công ty Liên doanh TNHH KCN Việt Nam - Singapore (VSIP) đầu tư, tổng vốn hơn 4.000 tỷ đồng, quy mô khoảng 490 ha. Dự án KCN Ninh Diêm 1 do CTCP Phát triển Ninh Khánh Land (thuộc CTCP Shinec) đầu tư, tổng vốn hơn 2.800 tỷ đồng, quy mô hơn 241 ha.

Đánh giá về ý nghĩa của các dự án này, ông Trần Phong, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, 3 dự án KCN trên không chỉ mang ý nghĩa về đầu tư hạ tầng, mà còn có tầm chiến lược trong việc hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.

Đồng thời, các dự án sẽ mở rộng không gian phát triển công nghiệp, tạo điều kiện thu hút các dự án đầu tư thứ cấp, tạo thêm việc làm cho người lao động, tăng thu ngân sách… và là một trong những nền tảng quan trọng để Khánh Hòa sớm hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. 

Không dừng lại ở đó, Khánh Hòa đang nổi lên như một "thỏi nam châm" thu hút sự quan tâm của nhiều "ông lớn" trong lĩnh vực hạ tầng công nghiệp. Điển hình, Tập đoàn T&T đề xuất đầu tư KCN Ninh An diện tích 150 ha (xã Bắc Ninh Hòa và phường Đông Ninh Hòa) và KCN Ninh Diêm 2 diện tích 215ha (xã Bắc Ninh Hòa).

Trong khi đó, KCN Ninh Diêm 3 có diện tích gần 289 ha (tại phường Đông Ninh Hòa, xã Bắc Ninh Hòa), tổng vốn đầu tư (chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng) hơn 3.000 tỷ đồng, hiện có 2 nhà đầu tư nộp hồ sơ là CTCP Sonadezi Khánh Hòa và CTCP Hoàn Cầu Ninh Hòa.

Không chỉ Khánh Hòa, nhiều địa phương khác ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ cũng đang tăng tốc thu hút các dự án hạ tầng công nghiệp mang tầm chiến lược. Đơn cử, KCN Bình Nghi (tại Gia Lai) có quy mô hơn 207 ha, tổng vốn trên 1.460 tỷ đồng do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển hạ tầng KCN Bình Nghi làm chủ đầu tư. Tại TP. Đà Nẵng, KCN Nam Thăng Bình - Phân khu B có quy mô 346 ha, tổng vốn hơn 3.373 tỷ đồng do CTCP Đầu tư hạ tầng KCN Nam Thăng Bình (thuộc Tập đoàn BIN Corporation) triển khai.

Theo ông Trương Gia Bảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam, việc Nam Trung Bộ nổi lên như một "điểm đến mới" của dòng vốn bất động sản công nghiệp là kết quả của sự hội tụ nhiều yếu tố mang tính cấu trúc và dài hạn, chứ không phải hiện tượng nhất thời.

Trước hết, khu vực này nằm trên trục giao thương Bắc - Nam, đồng thời là cửa ngõ ra biển của Tây Nguyên và một phần tiểu vùng sông Mekong mở rộng.

"Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa và phân tán rủi ro, những địa bàn có khả năng kết nối linh hoạt cả đường bộ, đường biển và hàng không như Nam Trung Bộ ngày càng được nhà đầu tư quan tâm", ông Bảo đánh giá.

Bên cạnh đó, quỹ đất công nghiệp ở khu vực này còn tương đối lớn, mặt bằng giá thuê đất và chi phí sản xuất vẫn ở mức cạnh tranh so với các vùng đã phát triển "nóng" như Đông Nam Bộ hay Đồng bằng sông Hồng.

Một yếu tố quan trọng khác là sự chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển của chính quyền địa phương. Hiện, nhiều địa phương đã chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch, đầu tư hạ tầng kết nối và cải cách thủ tục hành chính theo hướng minh bạch, nhanh gọn hơn, qua đó tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư hạ tầng KCN cũng như nhà đầu tư thứ cấp.

Tận dụng tốt lợi thế "đi sau", đón dòng vốn FDI

Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam còn cho rằng, so với các cực phát triển truyền thống, lợi thế cạnh tranh nổi bật của Nam Trung Bộ trong thu hút đầu tư KCN nằm ở "dư địa đi sau".

Điều này cho phép khu vực có thể quy hoạch các KCN theo hướng hiện đại, quy mô lớn, đa chức năng ngay từ đầu, tránh được những bất cập về phân mảnh, quá tải hạ tầng hay xung đột sử dụng đất như ở một số vùng phát triển sớm.

Ngoài ra, Nam Trung Bộ có tiềm năng lớn để phát triển các ngành công nghiệp gắn với lợi thế tự nhiên và vị trí địa lý, như: Chế biến nông - lâm sản, công nghiệp năng lượng, logistics cảng biển, công nghiệp phụ trợ…

Tuy nhiên, hiện, hạn chế lớn nhất vẫn là hạ tầng logistics và công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển tương xứng, khiến chi phí vận chuyển và thời gian kết nối chuỗi cung ứng còn cao. Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là lao động kỹ thuật và quản lý trung - cao cấp, cũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các ngành công nghiệp công nghệ cao.

"Đây là những "điểm nghẽn mềm" mà nếu không được giải quyết đồng bộ, Nam Trung Bộ sẽ khó tận dụng hết lợi thế về đất đai và vị trí", ông Bảo nhìn nhận.

Theo vị chuyên gia này, trong bối cảnh đó, việc các nhà phát triển KCN lớn, như: Becamex IDC, VSIP hay Shinec cùng lúc đầu tư vào Nam Trung Bộ mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi từng dự án cụ thể.

Bởi, trong trung hạn, sự hiện diện của các "ông lớn" sẽ góp phần thiết lập mặt bằng mới về tiêu chuẩn hạ tầng, quản trị và dịch vụ KCN, từ đó nâng cao sức cạnh tranh chung của toàn vùng. Về dài hạn, đây là tiền đề để hình thành các cụm liên kết ngành và hệ sinh thái sản xuất - logistics - đô thị công nghiệp, thay vì các KCN phát triển rời rạc.

Quan trọng hơn, sự tham gia của những nhà đầu tư uy tín sẽ tạo hiệu ứng "dẫn dắt" đối với dòng vốn FDI. Bởi, các tập đoàn đa quốc gia thường rất coi trọng chất lượng chủ đầu tư hạ tầng và khả năng vận hành dài hạn. "Khi niềm tin được thiết lập, Nam Trung Bộ có cơ hội thu hút không chỉ các dự án thâm dụng lao động, mà cả các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, giúp cải thiện chất lượng tăng trưởng của khu vực", ông Bảo chia sẻ.