Nghị định số 373/2025 đã được ban hành sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020 về tinh gọn quy trình nghiệp vụ quản lý thuế, đơn giản hoá, bãi bỏ một số thủ tục, giấy tờ không cần thiết, đặc biệt là trong việc quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Cụ thể, đối với đối với cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công có thu nhập từ 2 nơi trở lên, nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế được xác định dựa trên tổ chức chi trả khoản thu nhập lớn nhất trong năm. Trong trường hợp có nhiều nguồn thu nhập bằng nhau và cùng là lớn nhất, cá nhân có quyền lựa chọn nộp hồ sơ tại một trong các cơ quan thuế quản lý trực tiếp các tổ chức đó.

Đáng chú ý, trường hợp tổ chức chi trả thu nhập đã chuyển dữ liệu chứng từ khấu trừ thuế điện tử đến cơ quan thuế, thì người nộp thuế không cần phải nộp kèm bản sao các chứng từ này khi trực tiếp khai thuế. Trước đây, NNT vẫn phải xin giấy tờ này từ phía doanh nghiệp khi trực tiếp quyết toán thuế TNCN.

Một điều tiến bộ nữa của Nghị định này đó là chính thức thiết lập cơ chế hỗ trợ chuyển hồ sơ tự động giữa các cơ quan thuế. Nếu NNT vô tình nộp hồ sơ không đúng địa điểm quy định, cơ quan thuế tiếp nhận sẽ căn cứ trên hệ thống dữ liệu ngành để chủ động chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan thuế quản lý tổ chức trả thu nhập.

“Đây là một bước tiến lớn so với quy định cũ vốn chưa có cơ chế chuyển hồ sơ tự động, gây khó khăn cho người dân khi phải đi lại hoặc thực hiện lại các thao tác nộp hồ sơ từ đầu. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và kết nối dữ liệu liên thông giúp giảm bớt phiền hà cho NNT”, cơ quan thuế nói thêm.

Giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp

Nhằm cải thiện môi trường đầu tư, Nghị định số 373/2025 dành một phần lớn dung lượng để quy định về việc cắt giảm, đơn giản hóa các mẫu biểu và thành phần hồ sơ.

Đơn cửa, trong lĩnh vực thuế tiêu thụ đặc biệt, NNT thay vì phải khai theo nhiều mẫu khác nhau tùy loại hình sản xuất như trước đây, giờ đây chỉ cần thực hiện một tờ khai duy nhất theo quy định tại mẫu số 01. Tương tự, hồ sơ quyết toán thuế thu nhập DN cũng được tinh gọn bằng việc bãi bỏ 3 mẫu phụ lục về kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh áp dụng cho các ngành đặc thù (như ngân hàng, chứng khoán và quản lý quỹ).

Đối với lĩnh vực bất động sản và đất đai cũng ghi nhận những cải cách mạnh mẽ. Theo đó, thời hạn cơ quan thuế ban hành thông báo nộp thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản, thừa kế, quà tặng đã được rút ngắn từ 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc. Các thành phần hồ sơ (như bản sao chứng minh nhân dân, căn cước công dân hay các hợp đồng góp vốn) đã chứng thực cũng được bãi bỏ hoặc thay thế bằng bản chụp từ bản chính nếu cơ quan thuế đã có kết nối liên thông điện tử.

Hoặc như đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, các hộ gia đình và cá nhân sẽ được hưởng lợi từ mẫu tờ khai mới, tích hợp cả quy trình miễn giảm thuế vào nội dung kê khai, giúp họ không phải làm thêm hồ sơ đề nghị miễn giảm riêng biệt như trước.

Một điểm mới quan trọng khác liên quan đến các doanh nghiệp có giao dịch liên kết là việc áp dụng cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA). Nghị định số 373/2025 đã thay thế hàng loạt mẫu biểu phức tạp bằng một mẫu đơn duy nhất (Mẫu số 01/APA-ĐN) cho các thủ tục đề nghị chính thức, gia hạn hay sửa đổi APA.

Đáng chú ý, nghĩa vụ báo cáo đã được giảm tải tối đa thay vì 30 ngày như trước đây, doanh nghiệp chỉ cần có trách nhiệm báo cáo chung với cơ quan thuế khi phát sinh các sự kiện trọng yếu gây ảnh hưởng đến kết quả sản xuất, kinh doanh và việc thực hiện APA. Điều này giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào hoạt động kinh doanh cốt lõi thay vì bị cuốn vào các thủ tục báo cáo định kỳ.