Giá dầu thế giới tăng mạnh do căng thẳng Trung Đông

Tuần qua, thị trường năng lượng toàn cầu chứng kiến biến động mạnh khi giá dầu tăng nhanh do căng thẳng leo thang tại Trung Đông. Xung đột quân sự giữa Iran và liên minh do Mỹ dẫn đầu đã khiến giới đầu tư lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ. Giá dầu Brent có thời điểm tăng vọt lên trên 90 USD/thùng, mức cao nhất trong nhiều tháng.

Một trong những nguyên nhân chính khiến giá dầu tăng mạnh là lo ngại về tình hình tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới. Theo các chuyên gia năng lượng, khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu phải đi qua tuyến đường biển này. Bất kỳ gián đoạn nào tại đây cũng có thể gây ra cú sốc nguồn cung đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Các nhà phân tích cảnh báo nếu xung đột tiếp tục leo thang, giá dầu có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong thời gian tới. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chi phí năng lượng mà còn kéo theo hệ lụy lớn đối với lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Theo báo cáo của Reuters và Bloomberg, mức tăng giá dầu trong tuần qua được xem là một trong những đợt tăng nhanh nhất kể từ khi thị trường năng lượng biến động mạnh vào giai đoạn hậu đại dịch.

Thị trường chứng khoán toàn cầu giảm điểm

Song song với biến động của thị trường năng lượng, thị trường chứng khoán toàn cầu cũng trải qua một tuần giao dịch đầy biến động. Các chỉ số lớn tại Mỹ, châu Âu và châu Á đồng loạt giảm khi nhà đầu tư chuyển sang tâm lý phòng thủ trước nguy cơ bất ổn địa chính trị.

Tại Mỹ, chỉ số Dow Jones giảm gần 1% trong phiên giao dịch cuối tuần, trong khi S&P 500 cũng ghi nhận mức giảm đáng kể. Các cổ phiếu thuộc lĩnh vực vận tải và tiêu dùng bị bán tháo mạnh do lo ngại chi phí năng lượng tăng cao sẽ làm suy giảm lợi nhuận doanh nghiệp.

Tại châu Á, thị trường chứng khoán cũng chịu áp lực lớn. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm hơn 3% trong tuần, trong khi chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm sâu do dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường.

Theo phân tích của Financial Times, nhà đầu tư toàn cầu đang có xu hướng chuyển vốn sang các tài sản an toàn như vàng và trái phiếu chính phủ, phản ánh tâm lý lo ngại trước nguy cơ xung đột kéo dài và tác động tiêu cực đến kinh tế thế giới

Nhiều quốc gia can thiệp thị trường tiền tệ

Biến động kinh tế toàn cầu cũng khiến nhiều quốc gia buộc phải can thiệp để ổn định thị trường tiền tệ. Một trong những trường hợp đáng chú ý là động thái của Reserve Bank of India - ngân hàng trung ương Ấn Độ.

Theo các nguồn tin tài chính, ngân hàng này đã chi khoảng 12 tỷ USD trong tuần qua để hỗ trợ đồng rupee, sau khi đồng tiền này chịu áp lực giảm giá mạnh trước đà tăng của giá dầu và sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế.

Ấn Độ là một trong những quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, vì vậy bất kỳ sự tăng giá nào của dầu mỏ cũng có thể tạo áp lực lớn lên cán cân thương mại và tỷ giá. Việc can thiệp thị trường tiền tệ nhằm mục tiêu hạn chế sự mất giá quá nhanh của đồng nội tệ.

Các chuyên gia nhận định rằng nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, nhiều quốc gia đang phát triển khác cũng có thể phải thực hiện các biện pháp tương tự để bảo vệ đồng tiền của mình và hạn chế rủi ro tài chính.

Chuỗi cung ứng năng lượng và vận tải biển bị ảnh hưởng

Không chỉ tác động đến giá dầu, căng thẳng tại Trung Đông còn ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Một số tàu chở dầu và tàu hàng thương mại đã phải thay đổi lộ trình để tránh khu vực xung đột, khiến chi phí vận tải biển tăng lên.

Các hãng vận tải quốc tế cho biết nhiều tàu buộc phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở phía nam châu Phi thay vì đi qua Trung Đông. Điều này khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm nhiều ngày và chi phí nhiên liệu tăng đáng kể.

Ngoài ra, phí bảo hiểm đối với các tàu hoạt động tại khu vực Trung Đông cũng tăng mạnh do rủi ro chiến sự. Một số công ty bảo hiểm thậm chí đã tạm dừng cung cấp bảo hiểm cho các chuyến hàng đi qua khu vực nguy hiểm.

Theo phân tích của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nếu các tuyến vận tải năng lượng tiếp tục bị gián đoạn, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.

Các tổ chức quốc tế cảnh báo rủi ro kinh tế toàn cầu

Trước những biến động của thị trường năng lượng và tài chính, nhiều tổ chức kinh tế quốc tế đã lên tiếng cảnh báo về các rủi ro đối với kinh tế toàn cầu. Theo nhận định của IMF, xung đột tại Trung Đông có thể trở thành một cú sốc mới đối với nền kinh tế thế giới.

IMF cho rằng giá năng lượng tăng cao có thể làm gia tăng áp lực lạm phát tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Điều này có thể buộc các ngân hàng trung ương phải trì hoãn kế hoạch cắt giảm lãi suất.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đang phục hồi chậm sau các cú sốc trước đó, bất kỳ biến động nào về giá năng lượng cũng có thể gây tác động dây chuyền đến thương mại, đầu tư và tiêu dùng.

Theo đánh giá của các chuyên gia tại World Bank, nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài trong nhiều tháng, tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2026 có thể bị điều chỉnh giảm so với các dự báo trước đó.