Trong bối cảnh tài sản cá nhân tại Việt Nam gia tăng nhanh, trong khi các rủi ro toàn cầu như thiên tai và bất ổn địa chính trị trở nên khó dự báo hơn, chiến lược tạo dựng thịnh vượng bền vững không thể dựa vào các nhịp sóng tâm lý ngắn hạn.
Lịch sử thị trường vốn toàn cầu cho thấy khủng hoảng không xóa bỏ xu hướng tăng trưởng tài sản, nhưng thường loại sớm những nhà đầu tư thiếu kỷ luật trước khi lợi suất dài hạn kịp hình thành.
Vì vậy, cách tiếp cận phù hợp cho nhà đầu tư cá nhân là giữ tư duy đầu tư dài hạn, triển khai kỷ luật tích sản đều đặn theo thời gian. Ba nguyên tắc cốt lõi vẫn là kỷ luật, đa dạng hóa rủi ro, và thời gian, vì đây là các yếu tố giúp giảm biến động, hạn chế rủi ro hệ thống và phát huy sức mạnh lãi kép.
Khi đầu tư được gắn với các mục tiêu lớn của cuộc đời như học tập, mua nhà và hưu trí, đồng thời chọn công cụ tài chính chất lượng, thu nhập sẽ được chuyển hóa thành tài sản ròng một cách an toàn và bền vững.
Để làm rõ vấn đề này, Nhadautu.vn đã có cuộc trao đổi với bà Lương Thị Mỹ Hạnh – Giám đốc Quản lý Tài sản, Khối trong nước, Dragon Capital Việt Nam.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, khi đạt đến mức GDP bình quân 5.000 USD/ người/năm thì người dân sẽ có xu hướng tích lũy và đầu tư nhiều hơn. Bà đánh giá như thế nào về xu hướng này tại Việt Nam?
Lương Thị Mỹ Hạnh: Ngưỡng GDP bình quân 5.000 USD/người/năm là một điểm ngoặt mang tính cấu trúc trong hành vi tài chính khi thu nhập vượt khỏi vùng chi tiêu thiết yếu để chuyển sang tích lũy tài sản và đầu tư tài chính. Tại Việt Nam, chúng ta đang tiệm cận rất nhanh mốc này. GDP bình quân đầu người năm 2024 đạt 4.017 USD, nếu tăng trưởng kinh tế năm 2025 trên 8% thì có thể đạt con số 5.000 USD này. Nếu tính theo sức mua tương đương (PPP), thu nhập bình quân đầu người Việt Nam năm 2024 đã đạt 14.100 USD, vào nhóm thu nhập trung bình cao.
Nhìn vào cấu trúc thu nhập, một bộ phận dân số ở đô thị lớn đã vượt mốc. Tầng lớp trung lưu dự kiến tăng từ 13% dân số năm 2023 lên 26% vào 2026, tập trung chủ yếu ở Hà Nội và TP.HCM. Điều này cho thấy bên trong bức tranh bình quân đang hình thành một nhóm trung lưu trẻ với khả năng tích lũy và đầu tư rõ rệt.
Các nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cũng chỉ ra rằng mức tiết kiệm nội địa của Việt Nam tương đương 25 - 27% GDP, phản ánh tích sản đã gia tăng, tương đương mặt bằng các nền kinh tế đang phát triển thuộc ASEAN. Tuy nhiên, cấu trúc tiết kiệm hiện vẫn nghiêng về tài sản truyền thống như vàng, gửi tiền truyền thống và bất động sản, trong khi tỷ trọng phân bổ vào chứng khoán, trái phiếu hoặc quỹ hưu trí còn thấp.
Vì vậy, Việt Nam đang đứng rất gần ngưỡng 5.000 USD, nhưng về PPP và hành vi tiết kiệm, một phần dân số đã bước vào giai đoạn tích sản – đầu tư. Do đó, thách thức then chốt không phải tạo thói quen tiết kiệm, mà ở việc chuyển dòng tiết kiệm từ kênh truyền thống sang các công cụ tài chính dài hạn và đa dạng.
Mức thu nhập hiện nay của Việt Nam đang tương ứng với giai đoạn phát triển nào? Ở các quốc gia khác, GDP bình quân đầu người thường phải đạt đến mức nào thì người dân mới bước vào giai đoạn tiêu dùng mạnh và chi tiêu cho trải nghiệm tăng mạnh?
Lương Thị Mỹ Hạnh: Khi thu nhập tăng, tỷ trọng chi tiêu cho nhu yếu phẩm, đặc biệt là thực phẩm sẽ giảm, và phần thu nhập dư thừa sẽ chuyển sang dịch vụ và hưởng thụ. Trên thế giới, bước ngoặt tiêu dùng dịch vụ thường xuất hiện khi thu nhập đạt 5.000–15.000 USD/người/năm theo PPP. Việt Nam năm 2024 đã đạt 14.415 USD PPP, tức đang ở pha đầu của nhóm thu nhập trung bình cao, nơi cầu trải nghiệm gia tăng là điều tự nhiên trong chu kỳ phát triển.
Tuy nhiên, dữ liệu khu vực ASEAN cho thấy phần đông người trẻ và hộ gia đình Việt Nam ưu tiên tích lũy vào vốn con người và tài sản tài chính. Khảo sát chi tiêu hộ gia đình của HSBC ghi nhận giáo dục chiếm 47% tổng chi tiêu – tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu ngân sách, phản ánh dòng thu nhập tăng đang phân bổ mạnh vào giáo dục. Ở góc độ đầu tư tài chính cá nhân, khảo sát UOB trên 1.000 người cho thấy 53% người trẻ dành 11–30% thu nhập cho đầu tư và 97% xác nhận đang tham gia đầu tư tài chính. Cùng với tỷ lệ tham gia lực lượng lao động 78%, đây là các chỉ báo phản ánh kỷ luật học tập, làm việc và tích sản rõ nét của thế hệ trẻ.
Dữ liệu cho thấy ưu tiên thật sự của người trẻ Việt Nam vẫn là học tập, phát triển nghề nghiệp, tích lũy và đầu tư tài chính là những động lực cốt lõi đang định hình hành vi tài chính và sự phát triển của nền kinh tế ở giai đoạn hiện nay.
Là một nhà quản lý quỹ, bà có lời khuyên gì cho các bạn trẻ trong việc đầu tư và tích sản?
Lương Thị Mỹ Hạnh: Ở góc nhìn cá nhân, và cũng đã đi qua một thời gian dài trong ngành đầu tư, tôi có 3 ý chính:
Một là thuận tự nhiên: như đời người có chu kỳ thì kinh tế học cũng có chu kỳ, Hypothesis Life cycle of saving là công trình nghiên cứu của nhà kinh tế học Modigliani ở thập niên những năm 1950. Theo đó, ông cho rằng lúc còn trẻ thì mình có thể tích lũy, trung niên là đỉnh cao, về già thì bắt đầu chi tiêu và tiêu dùng không phải do thu nhập lúc này tăng hay giảm, mà tiêu dùng phải tính cả vòng đời. Cho nên việc cân bằng giữa hưởng thụ hay tiêu dùng và tích lũy khi còn trẻ khá quan trọng bởi vì sẽ đến giai đoạn thu nhập của bạn đạt đỉnh và đi xuống. Chúng ta tích lũy lúc trẻ và trung niên để tiêu khi về già. Khi dân số đang ở "cơ cấu vàng" (nhiều người lao động) như Việt Nam, tỷ lệ tiết kiệm sẽ cao.
Thứ hai là lãi kép. Trong tính toán gần đây của nhóm chúng tôi thực hiện cho kế hoạch đầu tư để dành cho con vào đại học, tính sơ bộ nếu mục tiêu để dành 1,2 tỷ trong 15 năm với giả định tăng trưởng 10%/năm, thì nếu bạn bắt đầu ngay, bạn chỉ cần 3 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên nếu bạn để 5 năm sau mới bắt đầu thực hiện, con số để dành mỗi tháng sẽ gấp hơn 20 lần và tổng số vốn bạn bỏ ra vẫn phải nhiều hơn là đầu tư ngay. Đó chính là do khoảng 5 năm đầu lãi kép đã hoạt động. Nếu bạn bắt đầu sớm, bạn đỡ tốn công sức hơn nhiều vì thị trường làm thay cho bạn.
Thứ ba là sự thay đổi đột ngột trong công việc làm hiện nay. Mỗi ngày chúng ta đều nghe thấy các chủ đề như AI thay thế một phần hay toàn phần bao nhiêu loại công việc, vấn đề là mình chưa biết khi nào chạm tới việc làm của mình. Do vậy khái niệm “có công ăn việc làm ổn định” ở những năm gần đây trở nên khó hơn nhiều. Chính vì sự khó đoán định này, mà bạn cần phải chuẩn bị đệm dự phòng tài chính cho mình, không chỉ là một quỹ khẩn cấp, mà một sự chuẩn bị nghiêm túc trong tích lũy tài sản để phòng sự thay đổi.
Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cùng nhiều chính sách hỗ trợ nền kinh tế và thúc đẩy sự phát triển giàu mạnh của người dân. Theo bà, ngành quản lý tài sản nên chuẩn bị gì để bắt kịp xu hướng trong giai đoạn phát triển tới?
Lương Thị Mỹ Hạnh: Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng thu nhập nhanh chóng, tạo ra lớp tài sản tài chính mới nổi quan trọng. Đây là một cơ hội mang tính cấu trúc để ngành quản lý tài sản Việt Nam phát triển quy mô tương xứng, cân bằng lại hệ thống tài chính quốc gia, đồng thời tạo thêm chiều sâu cho thị trường vốn. Nếu không tận dụng được, đây sẽ là một khoảng trống chiến lược đáng tiếc cho tất cả các bên.
Để tận dụng được "thời điểm vàng" này, ngành quản lý tài sản cần tập trung chuẩn bị theo hai định hướng song hành, đòi hỏi sự hành động đồng thời từ cơ quan quản lý và các doanh nghiệp trong ngành.
Định hướng thứ nhất là củng cố định chế trung gian đủ mạnh, làm nền tảng vững chắc để chuyển hóa thu nhập thành tài sản ròng an toàn cho người dân. Về mặt chính sách, cần tận dụng động lực từ Quyết định 3168/QĐ-BTC năm 2025 về Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư. Các giải pháp trọng yếu bao gồm việc khuyến khích đầu tư dài hạn thông qua ưu đãi thuế, nâng cao chất lượng nhà đầu tư thông qua giáo dục tài chính, và đặc biệt là mở rộng hạ tầng phân phối bằng cách cho phép hệ thống ngân hàng tham gia phân phối chứng chỉ quỹ. Điều này giúp thị trường vốn tiếp cận sâu hơn vào quy mô dân số và tài sản đang tăng trưởng nhanh.
Định hướng thứ hai là phát triển thị trường đủ sâu, hiệu quả và an toàn rủi ro. Các công ty quản lý quỹ cần ưu tiên chuyển đổi số toàn diện để tăng khả năng tiếp cận các sản phẩm đầu tư với chi phí thấp cho đại chúng, qua đó thúc đẩy quy mô ngành. Song song đó, việc khai thác dữ liệu lớn (Big Data) sẽ giúp cá nhân hóa sản phẩm và dịch vụ tư vấn, đáp ứng đúng nhu cầu tích sản và đầu tư dài hạn đang gia tăng mạnh trong xã hội. Cuối cùng, để củng cố niềm tin thị trường khi quy mô tài sản tài chính tăng tốc, các doanh nghiệp phải nâng cấp hệ thống giám sát rủi ro theo các mô hình phân tích hiện đại, nhằm đảm bảo an toàn vận hành và hệ thống.
Ngành quản lý tài sản có cơ hội trở thành một ngành tài chính có quy mô xứng tầm, không chỉ gói gọn trong hoạt động đầu tư thuần túy, mà còn đóng vai trò chiến lược trong việc chuyển hóa thu nhập thành tài sản ròng trong dài hạn cho người dân Việt Nam.
Xin trân trọng cảm ơn!
