Năm 2025, Việt Nam đạt được nhiều thành tựu kinh tế, trong đó thu hút và giải ngân FDI được xem là điểm sáng. Với vai trò của mình, VAFIE đã đóng góp như thế nào vào thành tựu chung đó, thưa ông?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Năm 2025 là một năm không dễ dàng khi kinh tế thế giới phục hồi chậm, bất ổn địa chính trị gia tăng, xu hướng bảo hộ thương mại tác động rõ nét tới dòng vốn đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam vẫn đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế trên 8% và tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI.

Trong năm qua, tổng vốn đầu tư đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp (GVMCP) của nhà ĐTNN đạt trên 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với cùng kỳ. Vốn thực hiện của dự án đầu tư nước ngoài ước đạt trên 27,6 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ. Cùng với đó, kim ngạch xuất khẩu khu vực FDI đạt 365,72 tỷ USD, tăng 26,4%, chiếm khoảng 75% tổng trị giá xuất khẩu của cả nước. Đây là sự bổ sung rất thiết thực cho tổng vốn đầu tư toàn xã hội và xuất khẩu của Việt Nam.

VAFIE với chức năng nhiệm vụ của mình đã chủ động tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến đầu tư, tiếp và làm việc với nhiều tập đoàn lớn đến từ nhiều quốc gia để giới thiệu tiềm năng, cơ hội và các dự án đầu tư cụ thể. Đồng thời, thông qua việc hỗ trợ các doanh nghiệp FDI tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư kinh doanh, VAFIE đã góp phần “xúc tiến đầu tư tại chỗ”, qua đó nhiều dự án đã mở rộng đầu tư, góp phần gia tăng tổng vốn FDI tại Việt Nam.

Ông có thể cho biết cụ thể hơn về hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư kinh doanh? Những vướng mắc đó là gì và VAFIE đã làm gì để giúp doanh nghiệp tháo gỡ?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Khó khăn, vướng mắc phổ biến nhất mà các doanh nghiệp FDI thường gặp phải là việc thực thi chính sách thuế, đặc biệt là thuế nhập khẩu, hoàn thuế GTGT, thuế TNDN và việc triển khai thuế tối thiểu toàn cầu. Cùng với đó là các vướng mắc liên quan đến các quy định về hải quan, việc áp dụng các chính sách ưu đãi đối với hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp chế xuất. Ngoài ra, một số doanh nghiệp gặp vướng mắc về thủ tục đầu tư mở rộng, đất đai,...

Trong năm qua VAFIE đã khuyến nghị với các cơ quan thuế, hải quan và chính quyền một số địa phương tổ chức các cuộc đối thoại với các doanh nghiệp về những vướng mắc mà họ gặp phải. Qua đó, không ít kiến nghị chính đáng của các doanh nghiệp đã được các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết thỏa đáng. Mặt khác, đối với những khuyến nghị không đủ cơ sở pháp lý thì doanh nghiệp cũng được các cơ quan chức năng giải thích, làm rõ.

Từ các báo cáo, kiến nghị của doanh nghiệp, VAFIE đã tổ chức nghiên cứu, trao đổi ý kiến với các chuyên gia và các cơ quan chức năng để làm rõ vấn đề. Trong năm qua, VAFIE đã khuyến nghị với các cơ quan thuế, hải quan và chính quyền một số địa phương tổ chức các cuộc đối thoại với các doanh nghiệp về những vướng mắc mà họ gặp phải. Qua đó, không ít kiến nghị chính đáng của các doanh nghiệp đã được các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết thỏa đáng. Mặt khác, đối với những khuyến nghị không đủ cơ sở pháp lý thì doanh nghiệp cũng được các cơ quan chức năng giải thích, làm rõ. Chúng tôi đánh giá rất cao sự quan tâm đồng hành của Cục Thuế, Cục Hải quan và Sở Tài chính một số địa phương trong việc tổ chức các cuộc đối thoại này.

Từ nhiều năm nay, góp ý hoàn thiện luật pháp chính sách là hoạt động thường xuyên của VAFIE. Xin ông cho biết, năm 2025 hoạt động này đã được tiến hành triển khai như thế nào?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Ngoài việc tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm nhằm góp ý xây dựng chính sách, nét nổi bật trong năm qua là VAFIE đã tích cực tham gia vào công tác thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật. Hiệp hội được Bộ Tư pháp mời tham gia với tư cách là thành viên của Hội đồng thẩm định các văn bản luật, nghị định và đã cử 01 Phó Chủ tịch tham gia hội đồng này. Đồng thời, trong năm qua Hiệp hội đã thành lập Ban Pháp chế, do 01 Phó Chủ tịch Hiệp hội làm Trưởng Ban, 03 Phó Ban là các luật sư nhiều kinh nghiệm cùng nhiều thành viên khác.

Tôi muốn nói thêm rằng, việc tăng cường hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đã giúp VAFIE theo sát thực tiễn thực thi pháp luật, từ đó kịp thời phát hiện những bất cập của luật pháp, chính sách và nâng cao chất lượng góp ý, hoàn thiện chính sách. Nhìn từ góc độ này, Ban Hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp mà còn tham gia rất tích cực và hữu hiệu vào công tác góp ý hoàn thiện luật pháp chính sách, nhất là về lĩnh vực thuế, hải quan, xuất nhập khẩu và chuẩn mực kế toán quốc tế.

Trong cơ cấu tổ chức của VAFIE còn có Ban Hợp tác quốc tế, Ban này đã hoạt động như thế nào trong năm qua thưa ông?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Hợp tác quốc tế và kết nối doanh nghiệp luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của VAFIE. Năm 2025, Hiệp hội đã kiện toàn Ban Hợp tác quốc tế và Trung tâm Hỗ trợ quảng bá doanh nghiệp. Các đơn vị này đã tổ chức và phối hợp tổ chức nhiều diễn đàn, hội nghị xúc tiến đầu tư, hỗ trợ các doanh nghiệp nước ngoài khảo sát cơ hội hợp tác đầu tư tại Việt Nam và tổ chức các đoàn doanh nghiệp Việt Nam khảo sát cơ hội đầu tư, thương mại ở một số nước; ký kết, thực hiện nhiều biên bản ghi nhớ và các chương trình hợp tác với các địa phương trong nước như Sở Tài chính Hà Nội và với Hiệp hội doanh nghiệp các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nga, Bắc Úc... Qua đó, tạo ra kênh kết nối hiệu quả, thúc đẩy quan hệ hợp tác đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

VAFIE sẽ tích cực tham gia vào việc góp ý xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật nhằm thể chế hóa các nghị quyết nói trên, đặc biệt là các cơ chế, chính sách để tạo nên một làn sóng FDI thế hệ mới trong các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, có sức lan tỏa đối với khu vực doanh nghiệp trong nước, qua đó nâng cao hiệu quả và đóng góp của khu vực FDI đối với nền kinh tế.

Ông đánh giá thế nào về triển vọng kinh tế năm 2026 và vai trò của VAFIE trong việc phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Năm 2026 mở ra một giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đã được Quốc hội thông qua. Để thực hiện mục tiêu này, đòi hỏi phải tận dụng tốt các cơ hội mới từ cách mạng công nghệ 4.0, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cũng như từ các hiệp định thương mại tự do đã được ký kết, huy động được các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển.

Trong quá trình đó, việc nhanh chóng thể chế hóa và thực thi có hiệu quả các nghị quyết vừa được Bộ Chính trị ban hành là hết sức quan trọng, nhất là Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và mới đây nhất là Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.

VAFIE sẽ tích cực tham gia vào việc góp ý xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật nhằm thể chế hóa các nghị quyết nói trên, đặc biệt là các cơ chế, chính sách để tạo nên một làn sóng FDI thế hệ mới trong các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, có sức lan tỏa đối với khu vực doanh nghiệp trong nước, qua đó nâng cao hiệu quả và đóng góp của khu vực FDI đối với nền kinh tế.

Bên cạnh đó, Hiệp hội sẽ tập trung triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác đã ký, tổ chức các diễn đàn, hội thảo, hội nghị xúc tiến đầu tư, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp hội viên, kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Trên cơ sở danh mục các dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư, VAFIE sẽ lựa chọn các nhà đầu tư chiến lược, các quỹ đầu tư để giới thiệu, trao đổi thông tin và mời gọi đầu tư vào các ngành, địa phương. Sự gia tăng dòng vốn FDI chất lượng cao và sự phát triển của khu vực doanh nghiệp FDI là yếu tố quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của nền kinh tế đất nước.

Xin cảm ơn Ông!