Châu Á chịu tác động mạnh nhất

Theo hãng tin AP, khu vực châu Á đang chịu tác động nặng nề nhất do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Đông. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc xung đột Trung Đông khiến eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu gần như bị tê liệt. Chỉ khoảng 90 tàu, chủ yếu mang cờ Ấn Độ, Pakistan và Trung Quốc có thể đi qua tuyến đường chiến lược này.

Eo biển Hormuz. Ảnh: SANA

Ông Michael Williamson, chuyên gia thuộc Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhận định: “Những quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất từ sự gián đoạn nguồn cung này chính là các nền kinh tế châu Á”.

Ông Ramnath Iyer, Viện Phân tích Kinh tế và Tài chính Năng lượng (IEEFA) cảnh báo, khu vực cần chuẩn bị cho “tác động dây chuyền lan rộng tới mọi hoạt động kinh tế”.

Thời điểm này, các biện pháp tiết kiệm năng lượng được áp dụng mạnh nhất ở châu Á - khu vực phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng Trung Đông.

Theo tờ Pattaya Mail, tại Thái Lan, Bộ Năng lượng nước này đang triển khai sáng kiến “Energy Saving Plus Plus”, tập trung tối ưu vận hành ở các ngành tiêu thụ lớn và yêu cầu khu vực công cắt giảm ít nhất 10% điện năng. Các tòa nhà công quyền sẽ chạy điều hòa ở mức 26 - 27°C để tiết kiệm năng lượng, công chức có thể chuyển sang áo sơ mi ngắn tay thay cho trang phục như vest. 

Quan chức Thái Lan mặc áo sơ mi đi làm tại Bangkok ngày 10/3, thay vì mặc vest như thông thường. Ảnh: Bangkok Post

Chính phủ đồng thời khuyến khích làm việc từ xa, tăng họp trực tuyến và điều chỉnh thời gian sử dụng thiết bị điện. Chương trình dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 660.000 lít nhiên liệu mỗi tháng (tương đương 21 triệu baht), đồng thời giảm 7,2 triệu kWh điện và cắt giảm gần 1.000 tấn LNG nhập khẩu.

Nhật Bản là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi khoảng 93% lượng dầu nhập khẩu đi qua eo biển Hormuz. Giá nhiên liệu đã tăng đáng kể, từ khoảng 144 yên/lít lên 175 yên/lít chỉ trong vòng một tháng.

Để ứng phó, theo Anadolu Ajansı, Tokyo đã giải phóng dự trữ dầu tư nhân tương đương 15 ngày sử dụng, đồng thời tiếp tục xuất kho dự trữ quốc gia. Các bộ ngành cho biết lượng dự trữ hiện đủ dùng trong khoảng 250 ngày.

Tại Hàn Quốc, việc phụ thuộc khoảng 70% dầu mỏ và 20% LNG từ Trung Đông khiến giá nhiên liệu tăng nhanh, gây áp lực lớn lên người dân và các ngành vận tải, nông nghiệp. Chính phủ đang xem xét nới hạn ngạch phát điện bằng than, tăng sản lượng điện hạt nhân và cân nhắc nối lại nhập khẩu dầu từ Nga để đảm bảo nguồn cung.

Theo Tân Hoa Xã, Chính phủ Sri Lanka đã quyết định bổ sung thêm một ngày nghỉ mỗi tuần đối với các cơ quan nhà nước, qua đó rút ngắn tuần làm việc xuống còn 4 ngày đối với nhiều lĩnh vực. 

Chính phủ Sri Lanka cũng khuyến khích làm việc từ xa khi có thể, đồng thời kêu gọi cả khu vực công và tư áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng.

Pakistan đóng cửa trường học trong hai tuần để tiết kiệm điện và nhiên liệu. Bangladesh cấm sử dụng điều hòa để làm mát dưới 25°C và yêu cầu các trường đại học đóng cửa. Maldives và Nepal hạn chế nguồn cung khí hóa lỏng dùng nấu ăn, khuyến khích người dân chuyển sang bếp điện.

Châu Âu giảm tiêu thụ năng lượng  

Truyền thông châu Âu thông tin về những lo ngại của người dân trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng đột biến, song song với đó là sự gia tăng của hóa đơn tiền điện và tiền gas, khiến nhiều quốc gia phải công bố các biện pháp nhằm giảm bớt sự gia tăng giá mạnh.

Theo tờ Time, tại châu Âu, Đức cấm các trạm xăng tăng giá quá một lần mỗi ngày, Pháp cảnh báo sẽ phạt những doanh nghiệp tăng giá vô lý. Hungary áp giá trần nhiên liệu, trong khi nhà máy lọc dầu lớn nhất Ba Lan giảm biên lợi nhuận để giảm gánh nặng cho người tiêu dùng. Bồ Đào Nha cũng thông qua luật cho phép áp trần giá điện tạm thời cho hộ gia đình và phần lớn doanh nghiệp. 

Nhà chức trách Đức cấm các trạm xăng tăng giá quá một lần mỗi ngày. Ảnh: Rene Traut

Ai Cập đã yêu cầu các trung tâm thương mại, nhà hàng, nhà bán lẻ đóng cửa vào 21h kể từ ngày 28/3. Quốc gia này cũng yêu cầu tắt các biển quảng cáo sử dụng điện, giảm ánh sáng công cộng và đóng cửa các tòa nhà khu vực công trước 18h hằng ngày. 

Tại Anh, hiệp hội ô tô nước này khuyến cáo, tài xế bỏ bớt các hành trình không cần thiết và chú trọng thực hành các quy tắc lái xe tiết kiệm nhiên liệu. Bộ trưởng Bộ Khí hậu, Năng lượng và Tiện ích Đan Mạch Lars Aagaard kêu gọi người dân nước này không tiêu thụ năng lượng cho những mục tiêu không cần thiết, đặc biệt là lái xe, nhấn mạnh điều này sẽ giúp kéo dài nguồn dự trữ của đất nước. 

Chính phủ Tây Ban Nha đã phê duyệt gói hỗ trợ trị giá 5,8 tỷ USD nhằm ổn định giá năng lượng, trong đó bao gồm cả việc tạm dừng thuế sản xuất điện và hỗ trợ 80% chi phí lưới điện cho các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng.

Lãnh đạo Ủy ban châu Âu cũng đang xem xét kích hoạt các biện pháp khẩn cấp tạm thời trong trường hợp xảy ra khủng hoảng giá cả nghiêm trọng, nhưng nhấn mạnh rằng các biện pháp này phải có mục tiêu cụ thể, giới hạn thời gian và không được cản trở quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

IEA cho rằng, giảm nhu cầu là biện pháp quan trọng nhất để giảm áp lực lên thị trường năng lượng. Cơ quan này khuyến nghị nhân viên nên làm việc tại nhà, hạn chế đi máy bay và sử dụng phương tiện công cộng. Các chính phủ cũng nên giảm tốc độ tối đa trên cao tốc và khuyến khích đi chung xe. Giao thông hiện chiếm khoảng 45% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Trước đó, ngày 21/3, Ủy viên năng lượng EU đã ra yêu cầu cho các quốc gia thành viên giảm mục tiêu lấp đầy các kho chứa khí đốt xuống còn 80% công suất, thấp hơn 10% so với mục tiêu chính thức của EU để giải quyết tạm thời tình trạng khó khăn về nguồn cung năng lượng trước mắt.