Aeon rời thị trường Thái Lan

Ngày 30/9, MaxValu sẽ bàn giao toàn bộ 30 cửa hàng tại Thái Lan cho Central Retail Corporation. Các cửa hàng này dự kiến được đổi thương hiệu thành Tops minimart.

MaxValu là chuỗi cửa hàng được nhiều người tiêu dùng Thái Lan ưa chuộng nhờ mức giá phải chăng và danh mục sản phẩm tươi sống đa dạng. Tuy nhiên, Aeon đã gặp nhiều khó khăn trong việc mở rộng thị phần tại Thái Lan, nơi thị trường bán lẻ gần như bị chia sẻ giữa hai tập đoàn nội địa khổng lồ là Central Group và Charoen Pokphand (CP) Group.

Cả hai tập đoàn đều sở hữu mạng lưới bán lẻ quy mô lớn và liên tục đầu tư mạnh để củng cố vị thế ở nhiều phân khúc, từ bình dân đến cao cấp.

CP Group kiểm soát chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven phổ biến khắp Thái Lan, cùng các chuỗi Makro và Lotus’s. Lotus’s được tập đoàn này mua lại từ gã khổng lồ bán lẻ Anh Tesco vào năm 2020.

Trong khi đó, Central Group đang ngày càng mở rộng hệ sinh thái bán lẻ thông qua Central Retail. Công ty hiện vận hành 734 cửa hàng Tops và sở hữu Big C, chuỗi đại siêu thị giá rẻ được người tiêu dùng trong nước cũng như khách du lịch ưa chuộng.

Thương vụ MaxValu không phải lần đầu Central tiếp quản một chuỗi bán lẻ có nguồn gốc nước ngoài. Năm 2023, tập đoàn này đã tiếp quản khoảng 200 cửa hàng FamilyMart, trước đây do công ty Nhật Bản Itochu vận hành, rồi đổi thương hiệu thành Tops.

Central Retail đạt doanh thu hơn 7,7 tỷ USD trong năm ngoái và công bố thương vụ mua lại MaxValu với Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan vào đầu tháng 8.

Theo các chuyên gia, việc Aeon rút khỏi Thái Lan sau gần 4 thập kỷ phản ánh không chỉ sức ép cạnh tranh mà còn sự thay đổi về triển vọng tăng trưởng của thị trường.

“Thái Lan là một thị trường bán lẻ tương đối trưởng thành, bị chi phối bởi những doanh nghiệp lớn đã xây dựng được quy mô và vị thế vững chắc. Điều này khiến các doanh nghiệp nhỏ hơn ngày càng khó tìm được khoảng trống thị trường đủ lớn nếu không đầu tư đáng kể”, ông Ben Phutphithak, chuyên gia phân tích cấp cao tại Euromonitor, nhận định.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế khiêm tốn càng khiến bài toán đầu tư trở nên khó khăn hơn. Quý II năm nay, kinh tế Thái Lan chỉ tăng 1,9% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp nhất trong số các nền kinh tế tương đương trong khu vực.

Chi phí năng lượng tăng cao, lạm phát và chi phí sinh hoạt gia tăng đang gây sức ép lên các hộ gia đình, buộc tầng lớp trung lưu phải cắt giảm những khoản chi tiêu không thiết yếu. Với các nhà bán lẻ, điều này đồng nghĩa với việc dư địa tăng trưởng và khả năng duy trì biên lợi nhuận trở nên kém hấp dẫn hơn.

Việt Nam mở ra dư địa tăng trưởng mới

Trong khi Thái Lan ngày càng trở thành cuộc chơi giành giật thị phần, Việt Nam lại mang đến một bài toán hoàn toàn khác cho các nhà bán lẻ: thị trường vẫn đang mở rộng nhanh cùng sự gia tăng của thu nhập và tầng lớp trung lưu.

Theo ông Phutphithak, “Việt Nam mang đến một triển vọng tăng trưởng khác biệt”. Sự mở rộng liên tục của nền kinh tế, thu nhập hộ gia đình tăng lên và tầng lớp trung lưu ngày càng phát triển đang tạo thêm dư địa để các nhà bán lẻ hiện đại mở rộng hoạt động song hành với đà tăng của chi tiêu tiêu dùng.

Kinh tế Việt Nam được dự báo tăng trưởng tới 8% trong năm nay, trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sức hấp dẫn của thị trường bán lẻ.

“Thái Lan ngày càng trở thành một thị trường mà tăng trưởng đòi hỏi phải giành khách hàng từ các đối thủ đã có chỗ đứng vững chắc, trong khi Việt Nam mang lại nhiều cơ hội hơn để nắm bắt tăng trưởng khi quy mô toàn thị trường tiếp tục mở rộng”, ông Phutphithak nói.

Sức hấp dẫn này đang thu hút ngày càng nhiều tập đoàn bán lẻ châu Á.

Aeon đã xây dựng sự hiện diện đáng kể tại Việt Nam, trong khi Central Retail cũng đang mở rộng hoạt động tại đây. Tính đến năm 2026, Việt Nam đóng góp khoảng 17% tổng doanh thu của Central Retail.

Các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng đang gia tăng hiện diện. GS25 đã phát triển hàng trăm cửa hàng tiện lợi trên khắp Việt Nam, trong khi Lotte đang vận hành 16 cửa hàng và trung tâm thương mại, trong đó có cơ sở chủ lực tại Hà Nội được khai trương cách đây 3 năm.

Việt Nam được dự báo sẽ trở thành thị trường tiêu dùng lớn thứ 11 thế giới vào năm 2030, với khoảng 80 triệu người tiêu dùng. Quy mô thị trường cùng tốc độ gia tăng thu nhập đang tạo ra dư địa đáng kể cho các doanh nghiệp bán lẻ quốc tế.

Triển vọng của thị trường bán lẻ Việt Nam còn được củng cố bởi những mục tiêu kinh tế đầy tham vọng của Chính phủ.

Bất chấp những biến động toàn cầu, từ các cú sốc trên thị trường năng lượng đến tác động của chính sách thuế quan dưới nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Donald Trump, Việt Nam vẫn theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao và hướng tới trở thành quốc gia có thu nhập cao.

Chính phủ Việt Nam đã cam kết thúc đẩy đầu tư cơ sở hạ tầng, cắt giảm các quy định và triển khai các cải cách theo hướng thân thiện với doanh nghiệp nhằm tạo thêm động lực cho khu vực kinh tế trong nước.

Với các nhà bán lẻ quốc tế, những thay đổi này có ý nghĩa lớn hơn một câu chuyện về tốc độ tăng trưởng GDP. Khi thu nhập hộ gia đình tăng, tầng lớp trung lưu mở rộng và mức chi tiêu cho hàng hóa, dịch vụ hiện đại gia tăng, Việt Nam trở thành thị trường có khả năng tạo ra tăng trưởng mới thay vì chỉ là nơi các doanh nghiệp phải giành giật thị phần từ đối thủ.

Sự tương phản với Thái Lan vì thế ngày càng rõ nét. Một bên là thị trường bán lẻ trưởng thành, nơi những tập đoàn nội địa có quy mô lớn đã kiểm soát phần lớn cuộc chơi; bên kia là thị trường đang mở rộng, nơi các thương hiệu quốc tế vẫn còn nhiều dư địa để tìm kiếm khách hàng mới.

“Thị trường Thái Lan đang trở thành nơi mà lợi nhuận từ việc đầu tư thêm có thể không còn hấp dẫn như trước. Trong khi đó, Việt Nam mang lại nhiều cơ hội hơn để các nhà bán lẻ mở rộng cùng với sự tăng trưởng của toàn thị trường”, ông Phutphithak nhận định.

Với Aeon, việc bán MaxValu tại Thái Lan vì vậy có thể được xem là một sự điều chỉnh chiến lược trước sự khác biệt ngày càng lớn về dư địa tăng trưởng giữa hai thị trường Đông Nam Á. Khi cuộc chơi tại Thái Lan ngày càng tập trung vào việc giành giật thị phần, Việt Nam lại đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho những doanh nghiệp muốn đón đầu sự trỗi dậy của một thế hệ người tiêu dùng mới.