Fintech Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển

- Golden Gate Ventures đã đầu tư vào hệ sinh thái khởi nghiệp Đông Nam Á trong nhiều năm qua. Sau quá trình quan sát thị trường, theo ông, đâu là lợi thế lớn nhất của Việt Nam trong lĩnh vực fintech?

Ông Vinnie Lauria: Nhiều người cho rằng một hệ sinh thái fintech phát triển phải là nơi mọi thứ đã hoàn thiện. Tôi lại nhìn theo hướng ngược lại. Cơ hội lớn nhất của Việt Nam nằm ở chỗ hệ sinh thái này vẫn còn rất nhiều dư địa để phát triển.

Trong các dịch vụ tài chính hằng ngày, người dùng vẫn gặp không ít bất tiện. Từ việc mở tài khoản ngân hàng, chuyển tiền quốc tế, thanh toán bằng thẻ quốc tế cho đến sử dụng các dịch vụ tài chính xuyên biên giới, nhiều quy trình vẫn còn phức tạp và thiếu liền mạch.

Đúng là thanh toán bằng mã QR đã phổ biến, nhưng việc phổ biến không đồng nghĩa với việc trải nghiệm người dùng đã thực sự tốt. Khoảng cách giữa nhu cầu của khách hàng và chất lượng dịch vụ chính là nơi các startup fintech có thể tạo ra giá trị.

Theo tôi, hầu hết những công ty fintech thành công trên thế giới đều được xây dựng từ một nguyên tắc rất đơn giản: loại bỏ những “điểm nghẽn” trong dịch vụ tài chính. Và Việt Nam hiện vẫn còn rất nhiều vấn đề như vậy để giải quyết.

Bên cạnh đó, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế dài hạn như tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ, đội ngũ kỹ sư công nghệ chất lượng, nền kinh tế tăng trưởng nhanh và xã hội coi trọng giáo dục. Đây là nền tảng để hình thành thế hệ doanh nghiệp fintech mới.

- So với Singapore, Indonesia hay Thái Lan, Việt Nam đang đứng ở đâu trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn đầu tư vào fintech? Trong 10 năm tới, đâu là những cơ hội mà ông đánh giá cao nhất?

Ông Vinnie Lauria: Tôi cho rằng cuộc đua không nằm ở việc quốc gia nào có nhiều ứng dụng thanh toán hơn. Những cơ hội lớn nhất trong thập kỷ tới sẽ nằm ở hạ tầng tài chính - những công nghệ đứng phía sau các dịch vụ mà người dùng đang sử dụng hằng ngày.

Nhìn ra thế giới, những doanh nghiệp như Stripe hay Plaid không trở thành các công ty hàng đầu vì họ tạo ra thêm một ứng dụng thanh toán mới. Họ thành công vì xây dựng được hạ tầng giúp toàn bộ hệ thống tài chính vận hành hiệu quả hơn.

AI chắc chắn sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Công nghệ có thể giúp các tổ chức tài chính phát hiện gian lận tốt hơn, tự động hóa quy trình tuân thủ, cải thiện hoạt động thẩm định tín dụng, nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng cũng như tối ưu vận hành. Tuy nhiên, AI không thay thế được hạ tầng tài chính. Nó chỉ giúp nền tảng đó vận hành thông minh và hiệu quả hơn.

Nếu phải chọn một lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất tại Việt Nam, tôi sẽ chọn tín dụng tiêu dùng. Khi tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng, nhu cầu vay tiêu dùng và tiếp cận tín dụng sẽ tăng rất nhanh.

Tuy nhiên, để thị trường này phát triển bền vững, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu tài chính phong phú hơn, nâng cao chất lượng hạ tầng chấm điểm tín dụng, mở rộng nguồn vốn cho vay và tăng cường khả năng phòng chống gian lận.

Đầu tư fintech: Việt Nam cần xây hệ sinh thái mang tầm quốc tế

- Khi đánh giá một startup fintech tại Việt Nam, Golden Gate Ventures thường ưu tiên những yếu tố nào? Theo ông, các nhà sáng lập Việt Nam cần thay đổi điều gì để xây dựng doanh nghiệp có quy mô khu vực thay vì chỉ phục vụ thị trường trong nước?

Ông Vinnie Lauria: Điều đầu tiên chúng tôi nhìn vào luôn là tầm nhìn của đội ngũ sáng lập. Ngay từ ngày đầu tiên, các startup cần định vị mình là một doanh nghiệp vượt ra ngoài ranh giới quốc gia.

Điều đó không có nghĩa thị trường tiếp theo phải là Mỹ. Trên thực tế, lựa chọn khả thi hơn là mở rộng sang các quốc gia Đông Nam Á có nhiều điểm tương đồng về hành vi người dùng và nhu cầu tài chính.

Những doanh nghiệp thành công nhất trong khu vực thường bắt đầu bằng việc giải quyết rất tốt một bài toán ở thị trường nội địa, chứng minh được tính hiệu quả của sản phẩm trên thị trường, sau đó từng bước mở rộng sang các quốc gia lân cận. Nếu tham vọng của một startup chỉ dừng lại ở việc trở thành công ty fintech lớn nhất Việt Nam thì như vậy là chưa đủ lớn.

Các nhà sáng lập cũng nên dành nhiều thời gian nghiên cứu những mô hình kinh doanh đã thành công trên thế giới. Gần như mọi mô hình fintech đều đã được kiểm chứng ở một thị trường nào đó. Điều quan trọng không phải là sao chép, mà là học hỏi từ Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, châu Âu hay Mỹ, rồi điều chỉnh để phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

- Theo ông, Việt Nam cần làm gì để xây dựng hệ sinh thái fintech đủ sức cạnh tranh trong khu vực và thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm quốc tế?

Ông Vinnie Lauria: Theo tôi, điều quan trọng không phải là làm thế nào để thu hút thêm các nhà đầu tư, mà là làm thế nào để Việt Nam trở thành nơi thuận lợi nhất để xây dựng những doanh nghiệp mang tầm quốc tế.

Muốn vậy, cần tạo điều kiện để nhân tài, dòng vốn, quyền sở hữu và các ý tưởng đổi mới sáng tạo có thể lưu chuyển thuận lợi qua biên giới. Những hệ sinh thái khởi nghiệp thành công nhất trên thế giới đều hội tụ các nhà sáng lập bản địa, nguồn nhân lực quốc tế, các quỹ đầu tư toàn cầu và kinh nghiệm quản trị quốc tế.

Các nhà đầu tư chỉ thực sự bị thuyết phục khi nhìn thấy một doanh nghiệp được thành lập tại Việt Nam nhưng có thể vươn lên dẫn đầu một phân khúc fintech trên nhiều thị trường châu Á. Đó là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy Việt Nam có khả năng tạo ra những doanh nghiệp công nghệ có sức cạnh tranh quốc tế. Khi những “kỳ lân” fintech xuất hiện, dòng vốn quốc tế sẽ tự tìm đến.

Xin cảm ơn ông!