Doanh nhân Liang Wenfeng và hành trình từ quỹ đầu tư đến DeepSeek

Chỉ trong vài năm, doanh nhân Liang Wenfeng đã trở thành một trong những gương mặt nổi bật nhất của ngành trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Với sự phát triển nhanh chóng của DeepSeek, ông hiện được Bloomberg Billionaires Index ước tính sở hữu khối tài sản khoảng 36 tỷ USD, vượt nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực AI để trở thành tỷ phú AI giàu nhất thế giới.

Sinh năm 1985 tại thành phố Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), Liang Wenfeng lớn lên trong một gia đình không có truyền thống kinh doanh. Cha ông là giáo viên tiểu học, còn bản thân Liang sớm bộc lộ năng khiếu về toán học và công nghệ.

Sau khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện tử tại Đại học Chiết Giang, một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc, ông tiếp tục theo học chương trình thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật thông tin và truyền thông.

Ngay từ thời sinh viên, Liang đã không lựa chọn con đường nghề nghiệp truyền thống. Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 diễn ra, ông cùng hai người bạn bắt đầu nghiên cứu giao dịch định lượng – phương pháp đầu tư sử dụng thuật toán và mô hình toán học để phân tích dữ liệu thay vì dựa vào cảm tính.

Cách tiếp cận này nhanh chóng mang lại kết quả tích cực và trở thành nền tảng để Liang Wenfeng thành lập quỹ đầu tư định lượng High-Flyer Asset Management vào năm 2015.

Không chỉ tạo dựng thành công trong lĩnh vực tài chính, High-Flyer còn mở ra cơ hội để Liang theo đuổi tham vọng lớn hơn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Khi làn sóng AI bắt đầu bùng nổ trên toàn cầu, Liang Wenfeng đưa ra một quyết định mang tính chiến lược: đầu tư mạnh vào hạ tầng tính toán.

Thông qua High-Flyer, ông âm thầm mua và tích trữ số lượng lớn chip xử lý đồ họa (GPU) hiệu năng cao ngay trước khi Mỹ áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc.

Động thái này khi đó chưa nhận được nhiều sự chú ý, nhưng về sau trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, giúp Liang sở hữu nguồn lực tính toán mà nhiều startup AI khác không dễ tiếp cận.

Năm 2023, ông chính thức tách bộ phận nghiên cứu AI khỏi High-Flyer để thành lập DeepSeek.

Khác với nhiều doanh nghiệp công nghệ thường tìm kiếm vốn đầu tư ngay từ giai đoạn đầu, DeepSeek lựa chọn con đường phát triển độc lập. Trong gần ba năm đầu hoạt động, toàn bộ chi phí nghiên cứu, xây dựng hạ tầng và phát triển đội ngũ kỹ sư đều được tài trợ từ lợi nhuận của High-Flyer.

Chiến lược này giúp Liang Wenfeng giữ quyền kiểm soát gần như tuyệt đối đối với doanh nghiệp, đồng thời hạn chế việc pha loãng cổ phần như nhiều startup công nghệ khác.

Đầu năm 2025, DeepSeek tạo tiếng vang trên thị trường khi giới thiệu mô hình AI R1. Sản phẩm được giới chuyên môn đánh giá có khả năng cạnh tranh với nhiều mô hình hàng đầu thế giới, trong khi chi phí phát triển được công bố thấp hơn đáng kể so với các đối thủ.

Tiếp nối thành công đó, công ty tiếp tục ra mắt DeepSeek V4 với khả năng tối ưu hóa để vận hành trên nền tảng chip AI do Huawei phát triển.

Doanh nhân Liang Wenfeng trở thành biểu tượng mới của ngành AI Trung Quốc

Sự tăng trưởng nhanh chóng của DeepSeek kéo theo mức định giá doanh nghiệp liên tục lập kỷ lục mới.

Theo Bloomberg, chỉ trong thời gian ngắn, giá trị của DeepSeek đã tăng gấp nhiều lần. Trong vòng gọi vốn giữa năm 2026, công ty huy động khoảng 7,4 tỷ USD với mức định giá lên tới 50 tỷ USD.

Liang Wenfeng cũng trực tiếp đầu tư thêm khoảng 3 tỷ USD vào vòng gọi vốn này. Sau khi phát hành thêm cổ phần cho các nhà đầu tư, ông vẫn được ước tính nắm giữ khoảng 78% cổ phần của DeepSeek.

Tỷ lệ sở hữu cao giúp giá trị tài sản cá nhân của Liang tăng gần như song hành với quá trình mở rộng quy mô của doanh nghiệp. Đây cũng là điểm khác biệt so với nhiều nhà sáng lập tại Thung lũng Silicon, nơi các vòng gọi vốn liên tiếp thường khiến tỷ lệ sở hữu của người sáng lập giảm mạnh.

Theo Bloomberg Billionaires Index, khối tài sản khoảng 36 tỷ USD đã đưa Liang Wenfeng vượt qua nhiều nhà sáng lập AI nổi tiếng trên thế giới để trở thành người giàu nhất trong nhóm doanh nhân xây dựng doanh nghiệp có hoạt động cốt lõi là trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, ông cũng vươn lên nhóm những người giàu nhất Trung Quốc.

Ở tuổi 41, Liang Wenfeng được xem là đại diện tiêu biểu cho thế hệ doanh nhân công nghệ mới của Trung Quốc. Nếu thế hệ trước ghi dấu bằng internet, thương mại điện tử hay mạng xã hội, thì Liang lựa chọn trí tuệ nhân tạo làm nền tảng phát triển.

Hành trình từ một sinh viên yêu thích toán học, xây dựng quỹ đầu tư định lượng rồi phát triển DeepSeek thành doanh nghiệp AI trị giá hàng chục tỷ USD cho thấy tầm quan trọng của tư duy dài hạn, khả năng nắm bắt xu hướng công nghệ và chiến lược đầu tư bài bản. Đây cũng là những yếu tố đang góp phần đưa Liang Wenfeng trở thành một trong những doanh nhân có sức ảnh hưởng lớn nhất của ngành AI toàn cầu hiện nay.