Triết lý kinh doanh của doanh nhân Phạm Xuân Ninh có nhiều điểm tương đồng với một cuộc marathon: xuất phát nhanh chưa chắc đã là lợi thế, quan trọng hơn là đủ sức bền để đi đến cuối hành trình. Trong kinh doanh cũng vậy, một thương vụ thành công có thể mang lại lợi nhuận tức thời, nhưng để xây dựng doanh nghiệp có khả năng phát triển lâu dài lại cần nhiều hơn thế. Với Ninh, một trong những tài sản quan trọng nhất chính là niềm tin – thứ mất nhiều năm để vun đắp nhưng có thể bị đánh mất chỉ sau một quyết định thiếu cân nhắc.

Từ một cơ duyên đến lựa chọn bước ra khỏi vùng an toàn

Không phải mọi hành trình kinh doanh đều bắt đầu bằng một kế hoạch được chuẩn bị trong nhiều năm. Với Phạm Xuân Ninh, cơ duyên bước vào lĩnh vực công nghệ xuất phát từ lời rủ của một người bạn. Một câu chuyện tưởng như đơn giản nhưng lại trở thành bước ngoặt, đưa anh tới lĩnh vực mà sau này dành nhiều thời gian theo đuổi. Thay vì xem đây là một cuộc thử sức ngắn hạn, người trẻ khi ấy nhìn thấy cơ hội để bước sang một môi trường mới, nơi kiến thức, tốc độ thay đổi và khả năng thích nghi trở thành những yêu cầu gần như bắt buộc.

Lựa chọn bước sang một hướng đi mới cũng đồng nghĩa với việc phải chấp nhận học lại nhiều thứ. Từ những kiến thức liên quan đến công nghệ, thuật toán cho tới xu hướng thị trường và hành vi người dùng, Ninh lựa chọn cách tự tìm hiểu, thử nghiệm rồi liên tục điều chỉnh. Những ngày tháng ấy dần hình thành trong anh một quan niệm: cơ hội chỉ là điểm khởi đầu, còn việc có biến cơ hội thành kết quả hay không phụ thuộc vào năng lực, kỷ luật và mức độ kiên trì của mỗi người.

Bởi vậy, với Ninh, bước khỏi vùng an toàn không đồng nghĩa với việc đặt cược một cách thiếu tính toán. Sự táo bạo chỉ có ý nghĩa khi phía sau đó là quá trình chuẩn bị, học hỏi và tinh thần chịu trách nhiệm với lựa chọn của chính mình. Đây cũng là ranh giới giữa sự liều lĩnh và tư duy của người làm kinh doanh: một bên trông chờ vào may mắn, trong khi bên còn lại chấp nhận rủi ro nhưng tìm cách gia tăng khả năng thành công bằng kiến thức, trải nghiệm và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Triết lý kinh doanh “Người thật - Việc thật”

Trong lĩnh vực công nghệ, nơi sản phẩm mới liên tục xuất hiện và một xu hướng có thể nhanh chóng bị thay thế bằng xu hướng khác, Phạm Xuân Ninh lựa chọn nguyên tắc tương đối giản dị: “Người thật - Việc thật”. Thay vì xem quảng cáo là yếu tố quyết định sức sống của sản phẩm, anh đề cao trải nghiệm thực tế và giá trị người dùng nhận được. Theo cách nhìn này, truyền thông có thể giúp một thương hiệu nhanh chóng được biết tới, nhưng chất lượng sản phẩm và cách doanh nghiệp ứng xử với khách hàng mới quyết định họ có quay trở lại hay không.

Quan niệm đó cũng ảnh hưởng trực tiếp tới cách Ninh lựa chọn sản phẩm và xây dựng nội dung đưa tới cộng đồng. Những thông tin được chia sẻ cần có cơ sở, trải qua quá trình tìm hiểu, kiểm chứng và quan trọng hơn là đem lại giá trị sử dụng thay vì đơn thuần chạy theo những khái niệm công nghệ hào nhoáng. Trong một thị trường mà người tiêu dùng ngày càng có nhiều nguồn thông tin để tham khảo, anh cho rằng doanh nghiệp khó có thể giữ khách hàng lâu dài nếu chỉ dựa vào quảng cáo hoặc những lời giới thiệu hấp dẫn.

Đằng sau nguyên tắc tưởng chừng đơn giản ấy thực chất là một bài toán kinh doanh dài hạn. Khuyến mại, quảng cáo hay một chiến dịch truyền thông thành công có thể tạo ra đơn hàng, nhưng để người mua trở thành khách hàng lâu năm, yếu tố quan trọng hơn vẫn là niềm tin. Niềm tin càng khó xây dựng thì càng dễ bị tổn thương; đôi khi chỉ một lần doanh nghiệp đặt lợi ích ngắn hạn cao hơn quyền lợi khách hàng cũng có thể ảnh hưởng đến những giá trị đã tích lũy trong nhiều năm.

Đó cũng là lý do Phạm Xuân Ninh không né tránh việc chia sẻ về những khó khăn, thất bại hay bài học từng trải qua trên hành trình làm nghề. Thay vì cố gắng xây dựng một hình ảnh luôn thành công, anh nhìn nhận những lần chưa đạt kết quả như mong muốn cũng là một phần của quá trình trưởng thành. Sự minh bạch, theo cách nhìn của Ninh, có thể không tạo hiệu ứng nhanh như một chiến dịch quảng bá, nhưng nếu được duy trì đủ lâu sẽ trở thành nền móng cho mối quan hệ giữa doanh nghiệp và khách hàng.

Có những cột mốc trong kinh doanh vì thế không nhất thiết được đo bằng doanh số. Với Ninh, một trong những tín hiệu đáng giá là khi khách hàng sau quá trình sử dụng sản phẩm chủ động giới thiệu cho bạn bè hoặc người thân. Khi một người sẵn sàng đem sản phẩm mình tin tưởng giới thiệu cho gia đình, quyết định ấy không chỉ liên quan đến một món hàng mà còn mang theo uy tín cá nhân của chính họ. Đối với người kinh doanh, đó có thể xem là một sự bảo chứng đặc biệt, bởi phía sau mỗi đơn hàng lúc này không đơn thuần là doanh thu mà còn là kỳ vọng của một người đã đặt niềm tin vào doanh nghiệp.

Marathon và bài học về một cuộc chơi đường dài

Nếu công nghệ là công việc thì marathon lại trở thành nơi Phạm Xuân Ninh rèn luyện một phẩm chất khác cần thiết với người kinh doanh: sức bền. Anh từng tham gia những đường chạy dài, trong đó có cự ly marathon 42,195 km. Để hoàn thành quãng đường này, người chạy không chỉ cần thể lực mà còn phải trải qua quá trình chuẩn bị, duy trì kỷ luật và biết phân phối sức hợp lý. Với Ninh, chính những trải nghiệm đó khiến anh nhận ra đường chạy và thương trường có nhiều điểm tương đồng hơn tưởng tượng.

Ở những kilomet đầu tiên của một cuộc marathon, người chạy thường còn nhiều năng lượng và dễ bị cuốn theo tốc độ của đám đông. Tuy nhiên, cuộc đua không được quyết định ở vạch xuất phát. Thử thách thực sự thường xuất hiện khi sự hưng phấn ban đầu qua đi, cơ thể bắt đầu mệt mỏi và từng kilomet phía trước trở thành cuộc đấu với chính mình. Nếu không biết kiểm soát tốc độ và duy trì sức lực, một người có thể chạy rất nhanh ở chặng đầu nhưng lại khó hoàn thành mục tiêu cuối cùng.

Khởi nghiệp và điều hành doanh nghiệp cũng có những giai đoạn tương tự. Một ý tưởng mới, sản phẩm mới hay tín hiệu tích cực từ thị trường có thể tạo ra sự hào hứng rất lớn ở thời điểm bắt đầu. Nhưng sau đó là hàng loạt bài toán thực tế liên quan đến khách hàng, dòng tiền, nhân sự, sản phẩm và cạnh tranh. Khi sự hứng khởi ban đầu dần qua đi, thứ giúp doanh nghiệp tiếp tục tiến về phía trước không còn đơn thuần là đam mê mà là khả năng duy trì kỷ luật và kiên trì với những mục tiêu đã lựa chọn.

Chạy bộ vì vậy không chỉ giúp Ninh duy trì thể lực mà còn tạo ra khoảng thời gian để anh tách mình khỏi nhịp độ công việc thường ngày. Những giờ trên đường chạy là lúc người doanh nhân có thể sắp xếp lại suy nghĩ, nhìn lại các quyết định và tìm khoảng lặng cần thiết trước những vấn đề của công việc. Marathon cũng đem tới một bài học quan trọng: không phải lúc nào chạy nhanh hơn cũng đồng nghĩa với việc sẽ về đích tốt hơn. Nếu tiêu hao quá nhiều năng lượng ở chặng đầu, người chạy có thể không còn đủ sức cho những kilomet quyết định phía sau.

Bài học ấy được Ninh liên hệ với cách phát triển doanh nghiệp. Tăng trưởng nhanh có thể tạo ra những con số hấp dẫn trong ngắn hạn, nhưng nếu tốc độ mở rộng vượt quá khả năng quản trị hoặc nền tảng sản phẩm chưa đủ chắc chắn, doanh nghiệp sẽ phải đối diện với những rủi ro khi thị trường thay đổi. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ, người làm kinh doanh còn phải biết mình đang ở đâu, còn bao nhiêu nguồn lực và cần phân bổ chúng như thế nào để có thể tiếp tục hành trình.

Châm ngôn mà Phạm Xuân Ninh lựa chọn cho mình là cố gắng hết sức để khi nhìn lại không phải tiếc nuối vì những điều chưa dám thực hiện. Nhưng tinh thần ấy không đồng nghĩa với việc bất chấp mọi giới hạn để chạy thật nhanh. Từ trải nghiệm trong công nghệ đến những kilomet trên đường marathon, anh ngày càng coi trọng sự bền bỉ, khả năng học hỏi và giá trị của niềm tin – những yếu tố khó nhìn thấy ngay trên bảng doanh thu nhưng lại có ý nghĩa với một hành trình dài.

Sau cùng, câu chuyện của Phạm Xuân Ninh gợi mở một góc nhìn đáng chú ý về triết lý kinh doanh: doanh nghiệp không nhất thiết phải là người xuất phát nhanh nhất, nhưng cần biết mình muốn đi tới đâu và chuẩn bị đủ sức để theo đuổi hành trình đó. Doanh thu có thể phản ánh quy mô ở một thời điểm, còn việc khách hàng quay trở lại, giới thiệu sản phẩm cho người thân và tiếp tục đồng hành mới cho thấy giá trị mà doanh nghiệp đã tạo dựng được. Trên thương trường cũng như marathon, tốc độ có thể giúp một người vượt lên trong một chặng, nhưng sức bền và niềm tin mới quyết định họ có thể đi được bao xa.