Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa cho biết GDP quý III/2026 ước tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,15% của quý I và 8,81% của quý II. Tính chung 9 tháng, GDP tăng 9,01%, với công nghiệp, xây dựng và dịch vụ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng.

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 - khu vực miền Bắc, do Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội tổ chức chiều 2/10, ông Nguyễn Xuân Phú, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sunhouse cho rằng, khi đánh giá một chỉ số kinh tế, cần bóc tách nguồn gốc của mức tăng trưởng và xem con số đó tác động như thế nào đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Theo ông Phú, nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng GDP cao hơn những năm trước có thể khẳng định kinh tế đang vận động tích cực. Tuy nhiên, cần đặt GDP trong tương quan với lạm phát và các yếu tố tạo ra tăng trưởng để có cái nhìn sâu hơn.

Chủ tịch Sunhouse cho rằng, tăng trưởng bền vững phải đi cùng với năng suất lao động tăng và chi phí của doanh nghiệp giảm. Nếu tăng trưởng chủ yếu đến từ việc đẩy mạnh đầu tư nhưng năng suất và hiệu quả không được cải thiện tương ứng, tác động tích cực có thể không kéo dài.

Trong trường hợp đầu tư tạo ra nhiều sản phẩm nhưng sức cầu không theo kịp, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi thị trường đảo chiều. Ban đầu hàng hóa có thể bán được nhiều, nhưng khi sức mua suy yếu, doanh nghiệp có nguy cơ tồn kho, phát sinh nợ và chịu áp lực trả các khoản vay ngân hàng.

Theo ông Phú, một trong những chỉ báo quan trọng nhất đối với nền kinh tế là sức cầu thực. Chỉ có sức cầu tăng thật thì mới kéo được DN hoạt động kinh doanh thật tăng trưởng.

Từ góc nhìn này, Chủ tịch Sunhouse cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến cách dòng vốn và nguồn lực đang được phân bổ. Việc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng có thể tạo động lực tăng trưởng cao, nhưng nếu dòng vốn và nhân lực bị hút quá mạnh vào khu vực này, những thành phần kinh tế khác có thể chịu sức ép.

Bên cạnh đó, khi lãi suất trong nước ở mức cao, doanh nghiệp Việt Nam sẽ gặp bất lợi trong cạnh tranh với các đối thủ quốc tế có chi phí vốn thấp hơn. Ví dụ lãi suất doanh nghiệp vay vốn tại Việt Nam khoảng 9-10%, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc có thể tiếp cận vốn với mức thấp hơn đáng kể.

"Cùng với chi phí vốn, thị trường lao động cũng tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp. Khi các dự án xây dựng, đầu tư quy mô lớn có khả năng trả lương cao để thu hút nhân sự, doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ khó cạnh tranh về lao động. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ không thể tuyển dụng”, ông Phú thông tin thêm.

Bên cạnh đó, giá đất, cát, đá, sỏi và các nguyên vật liệu đầu vào tăng cũng tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhu cầu xây dựng thực tế của người dân.

Theo ông Phú, khi chi phí xây dựng tăng, người dân có thể gặp khó khăn hơn trong việc thực hiện nhu cầu xây dựng nhà ở, trong khi doanh nghiệp cũng phải chịu chi phí đầu vào cao hơn. Đây là những yếu tố cần được bóc tách khi đánh giá chất lượng tăng trưởng.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Phú cho rằng có thể quan sát những dữ liệu gắn trực tiếp với hoạt động kinh doanh để nhận diện rõ hơn sức khỏe của nền kinh tế.

Ông lấy ví dụ doanh số của các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực tiêu dùng và bán lẻ như Vinamilk, Thế Giới Di Động và Masan... sẽ là chỉ báo phản ánh khá trực tiếp sức mua trên thị trường. Ngoài doanh số doanh nghiệp, có thể theo dõi thêm mức tiêu thụ điện, hoạt động xuất nhập khẩu... Việc theo dõi các chỉ báo này giúp phân biệt giữa tăng trưởng thực chất và phần tăng trưởng đến từ những yếu tố có thể không duy trì được trong dài hạn.

Ông Phú cho rằng, bức tranh kinh tế hiện nay có cả những tín hiệu tích cực và sức ép đáng lưu ý. Sức tiêu dùng có dấu hiệu cải thiện, nhưng doanh nghiệp đồng thời phải đối mặt với chi phí tiền lương, lãi suất và nguyên vật liệu tăng. Vì vậy, khi đánh giá nền kinh tế không chỉ cần nhìn vào mức tăng trưởng GDP bao nhiêu phần trăm, mà còn phải xem tăng trưởng đến từ đâu, sức cầu thực tế ra sao và các nguồn lực đang được phân bổ có hiệu quả hay không.