Hơn 60 tỷ USD đầu tư hạ tầng chiến lược, logistics Việt Nam trước cơ hội lớn

Hạ tầng và dòng vốn đầu tư mở rộng dư địa tăng trưởng logistics

Phát biểu tại Logistics Summit 2.0 tại TP.HCM ngày 29/10, ông Björn Koslowski - Phó Trưởng đại diện AHK Việt Nam nhận định, dòng vốn đầu tư nước ngoài, hội nhập thương mại, cơ cấu dân số thuận lợi, sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và các dự án hạ tầng quy mô lớn sẽ tiếp tục tạo động lực cho nền kinh tế Việt Nam. Đây cũng là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu vận tải, kho bãi và các dịch vụ logistics.

Bản đồ logistics Việt Nam đang có sự chuyển dịch đáng chú ý. Miền Bắc ngày càng khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp và logistics, được hỗ trợ bởi sự phát triển của ngành điện tử và các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc. Trong khi đó, hệ thống cảng phía Nam hiện xử lý lượng hàng hóa gần gấp đôi miền Bắc. Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ trong tương lai được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố vai trò của khu vực phía Nam trong mạng lưới vận tải hàng hải.

Theo ông Koslowski, Nghị quyết 68 có thể tạo thêm động lực cho kinh tế tư nhân, qua đó mở rộng cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp logistics và dịch vụ công nghiệp. Doanh nghiệp trong nước cũng được đánh giá có tiềm năng đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng.

Hiện nay, một nguồn vốn lớn đang đổ vào phát triển hạ tầng, giúp định hình năng lực cạnh tranh của logistic Việt Nam. Thống kê sơ bộ cho thấy, hiện có hơn 60 tỷ USD dành cho các dự án hạ tầng đang triển khai hoặc được lên kế hoạch. Các dự án được nêu gồm sân bay quốc tế Long Thành, sân bay quốc tế Gia Bình, cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và đề xuất tuyến vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu.

Nếu được triển khai đồng bộ và phát huy hiệu quả, những công trình này có thể tăng cường kết nối giữa các trung tâm sản xuất, cảng biển và thị trường tiêu thụ, đồng thời hỗ trợ giảm chi phí logistics. Năng lực kết nối tốt hơn cũng tạo điều kiện để Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng khu vực và toàn cầu.

Triển vọng này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Đức đang tìm kiếm địa điểm sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Theo số liệu AHK Việt Nam, doanh nghiệp Đức hiện có khoảng 620 dự án đầu tư và 120 nhà máy công nghiệp tại Việt Nam. Cùng với sự hiện diện của các nhà sản xuất, nhu cầu về dịch vụ vận tải quốc tế, quản trị kho hàng và giải pháp logistics tích hợp được kỳ vọng tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên, cơ hội tăng trưởng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành. Khi thị trường vận tải chịu tác động từ biến động giá cước, gián đoạn tuyến đường và những thay đổi trong thương mại quốc tế, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế vị trí địa lý hay mở rộng quy mô hạ tầng. Khả năng kiểm soát chi phí, dự báo rủi ro và điều chỉnh phương án vận chuyển sẽ ngày càng quan trọng.

Nâng sức chống chịu chuỗi cung ứng

Bên cạnh câu chuyện hạ tầng, việc hợp tác và tổ chức chuỗi cung ứng hiệu quả hơn đang là một vấn đề đặt ra.

Mới đây, Pacovis Group và HDS International đã đạt được các thỏa thuận nhằm tối ưu chi phí và cải thiện quy trình logistics.

Ông Andreas Meier - Trưởng nhóm Thu mua của Pacovis Group cho biết, với một DN trong lĩnh vực giải pháp thực phẩm và bao bì, cách tiếp cận không chỉ tập trung vào giá cước vận tải, mà còn xem xét tổng thể quy trình, biểu cước và dữ liệu vận hành để xác định những khâu có thể tiết kiệm chi phí mà vẫn bảo đảm chất lượng dịch vụ. Trên cơ sở phân tích, doanh nghiệp có thể điều chỉnh quy trình, đàm phán lại với nhà cung cấp hiện tại hoặc tổ chức đấu thầu để lựa chọn phương án phù hợp hơn.

Kinh nghiệm này cho thấy việc nâng cao hiệu quả logistics cần được thực hiện xuyên suốt, từ thu thập dữ liệu, lựa chọn đối tác đến giám sát kết quả. Minh bạch chi phí và đánh giá định kỳ không chỉ hỗ trợ kiểm soát ngân sách mà còn giúp doanh nghiệp nhận diện những điểm nghẽn trong vận hành.

Trước các biến động toàn cầu, với ầm nhìn đến 2030, các chuyên gia nhấn mạnh các các giải pháp tăng sức chống chịu trước biến động thị trường. Các nội dung trọng tâm gồm nâng cao tính minh bạch, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), đa dạng hóa nguồn cung và phương thức vận tải, đồng thời tăng cường phối hợp giữa doanh nghiệp với nhà cung cấp và đối tác logistics.

Theo đó, bất định thị trường khó có thể loại bỏ hoàn toàn, nhưng doanh nghiệp có thể chủ động hơn thông qua dữ liệu đáng tin cậy, mạng lưới vận tải linh hoạt và khả năng phối hợp xuyên suốt chuỗi giá trị. Đây là nền tảng để phát hiện rủi ro sớm, đưa ra quyết định chính xác và hạn chế tác động khi hoạt động vận tải bị gián đoạn.

Bà Latina Tran - Quản lý Phát triển Kinh doanh của HDS Services Vietnam đưa ra ba ưu tiên để xây dựng chuỗi cung ứng thông minh hơn. Thứ nhất, doanh nghiệp cần chuẩn bị các phương án vận tải và tuyến đường thay thế, đồng thời thỏa thuận trước về phụ phí, lưu container và lưu bãi để giảm thiểu chi phí phát sinh khi có sự cố.

Thứ hai, cần tăng cường khả năng quan sát toàn chuỗi cung ứng thông qua hệ thống dữ liệu vận hành đáng tin cậy và mô hình tháp điều hành. Việc tập trung thông tin giúp các bộ phận và đối tác phối hợp hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao khả năng phản ứng trước những thay đổi của thị trường.

Thứ ba, doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá chi phí, tuyến vận chuyển và hiệu quả của các đơn vị giao nhận, từ đó điều chỉnh phương án phù hợp với nhu cầu kinh doanh và diễn biến thị trường.

Những khuyến nghị này cho thấy quản trị chuỗi cung ứng đang vượt ra ngoài phạm vi vận hành và kiểm soát chi phí để trở thành một năng lực chiến lược. Đối với doanh nghiệp tham gia thương mại Á - Âu, sự kết hợp giữa hiểu biết thị trường, năng lực số, dữ liệu minh bạch và quan hệ đối tác tin cậy sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế. Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đầu tư hạ tầng và thu hút doanh nghiệp nước ngoài, việc phát triển dịch vụ logistics có chất lượng sẽ là một trong những yếu tố hỗ trợ nâng cao vị thế của nền kinh tế trong mạng lưới cung ứng toàn cầu.

Logistics Summit 2.0 do HDS International Group và AHK Việt Nam đồng tổ chức tại quy tụ lãnh đạo doanh nghiệp cùng các chuyên gia chuỗi cung ứng để thảo luận về triển vọng thương mại Á - Âu đến năm 2030. Với chủ đề “Thương mại Á-Âu 2030: Ứng phó bất định thị trường bằng chuỗi cung ứng thông minh hơn”, diễn đàn đã tập trung vào cơ hội phát triển logistics tại Việt Nam, những rủi ro doanh nghiệp cần vượt qua và vai trò của dữ liệu, công nghệ trong nâng cao năng lực cạnh tranh. Diễn đàn cũng góp phần thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, kết nối đối tác và tìm kiếm giải pháp giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với những thay đổi của thương mại quốc tế.