IPO Đông Nam Á tăng tốc

Các sàn giao dịch chứng khoán Đông Nam Á chứng kiến hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sôi động trong nửa đầu năm 2026, khi giá trị vốn huy động tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Những cải cách thị trường tại Malaysia và Việt Nam đang góp phần thúc đẩy các thương vụ niêm yết quy mô lớn hơn, trong đó có cả doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến.

Theo dữ liệu do Deloitte tổng hợp từ thông tin doanh nghiệp công khai, các công ty tại Đông Nam Á đã huy động được 3,07 tỷ USD thông qua IPO trong 6 tháng đầu năm, tăng 120% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn mức 5,11 tỷ USD huy động được trong nửa cuối năm 2025.

Số lượng IPO lại giảm 10% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 47 thương vụ. Sự sụt giảm mạnh các đợt niêm yết quy mô nhỏ tại Indonesia, trong bối cảnh thanh khoản yếu và các quy định chặt chẽ hơn tạo ra bất ổn trên thị trường, phần lớn được bù đắp bởi sự gia tăng của những thương vụ lớn tại Malaysia và Singapore.

Malaysia đứng đầu khu vực cả về giá trị huy động vốn lẫn số lượng doanh nghiệp niêm yết.

Một số thương vụ IPO lớn nhất Đông Nam Á tập trung vào các lĩnh vực phục vụ thị trường nội địa như tiêu dùng và bất động sản. Đứng đầu là UI Boustead REIT của Singapore, quỹ đầu tư chuyên về các tài sản logistics tại Singapore và Nhật Bản.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn trong bức tranh IPO nửa đầu năm là sự nổi lên của Malaysia và Việt Nam, hai thị trường đang hưởng lợi từ những nỗ lực cải cách và kỳ vọng gia tăng hoạt động trên thị trường vốn.

Malaysia: Từ IPO quy mô lớn đến thử nghiệm với chip bán dẫn

Malaysia đang nổi lên như điểm sáng của thị trường IPO Đông Nam Á trong năm nay, không chỉ nhờ số lượng thương vụ mà còn nhờ khả năng thu hút những đợt chào bán quy mô lớn.

Một trong những thương vụ nổi bật nhất là IPO của Sunway Healthcare Holdings, huy động 707 triệu USD. Đây là đợt chào bán lớn thứ hai Đông Nam Á trong nửa đầu năm và là thương vụ niêm yết lớn nhất của Malaysia trong 9 năm.

Sunway Healthcare là công ty con của tập đoàn Sunway Group, vận hành hệ thống bệnh viện và các cơ sở chăm sóc sức khỏe. Doanh nghiệp dự kiến sử dụng nguồn vốn huy động để mở rộng mạng lưới cơ sở y tế, trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe được kỳ vọng tăng lên cùng với sự phát triển của nền kinh tế và quá trình già hóa dân số Malaysia.

Đằng sau những thương vụ lớn này là một loạt biện pháp cải cách của Malaysia nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động IPO. Chính phủ đã đơn giản hóa thủ tục niêm yết, hỗ trợ các doanh nghiệp tiềm năng chuẩn bị lên sàn, đồng thời thúc đẩy phát triển và thu hút các quỹ đầu tư mạo hiểm có thể cung cấp vốn cho các công ty khởi nghiệp trong quá trình mở rộng.

Những nỗ lực này đang giúp Malaysia không chỉ có thêm nhiều doanh nghiệp lên sàn, mà còn thu hút được những thương vụ có quy mô lớn hơn.

Đáng chú ý, câu chuyện IPO tại Malaysia không chỉ xoay quanh các lĩnh vực truyền thống như bất động sản hay tiêu dùng. Một trong những thương vụ được theo dõi sát sao nhất là SkyeChip, công ty khởi nghiệp thiết kế chip.

Đợt IPO của SkyeChip thu hút lượng đăng ký mua cao gấp 95 lần số cổ phiếu chào bán. Cổ phiếu được chào bán với giá 0,88 ringgit và sau đó tiếp tục giao dịch trên mức này, gần đây dao động quanh 3 ringgit (khoảng 0,75 USD).

SkyeChip được thành lập năm 2019 bởi CEO Fong Swee Kiang, một cựu lãnh đạo của Intel, cùng một số cộng sự. Công ty chuyên về sở hữu trí tuệ bán dẫn và mạch tích hợp chuyên dụng (ASIC), phù hợp với tham vọng phát triển ngành công nghiệp chip trong nước của Malaysia.

Khoảng 60% số tiền huy động từ IPO dự kiến được SkyeChip dành cho nghiên cứu và phát triển.

“Việc niêm yết không chỉ đơn thuần là lối thoát cho các cổ đông hiện hữu, mà còn là cơ chế để tài trợ cho giai đoạn phát triển công nghệ tiếp theo”, ông Gopi Krishnan, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Thị trường Vốn Malaysia, cho biết. Theo ông, trường hợp SkyeChip cho thấy vai trò rộng lớn hơn mà thị trường vốn Malaysia có thể đảm nhiệm.

Ông Daiki Kumamoto thuộc UntroD Capital Asia, một nhà đầu tư Nhật Bản tập trung vào Đông Nam Á, cho rằng việc SkyeChip có trở thành một cổ phiếu chỉ tận dụng được làn sóng thị trường nhất thời hay không sẽ có ảnh hưởng lớn đến khả năng huy động vốn và triển vọng IPO trong tương lai của các doanh nghiệp bán dẫn và công nghệ cao.

Các sàn giao dịch Đông Nam Á vốn thường có nhiều IPO từ những doanh nghiệp quy mô vừa đã hoạt động tại thị trường nội địa trong nhiều năm. Trong khi đó, các công ty khởi nghiệp hướng tới tăng trưởng nhanh, huy động vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm và các cổ đông bên ngoài, lại ít xuất hiện trên các sàn trong khu vực.

Grab, tập đoàn gọi xe có trụ sở tại Singapore, và Sea, công ty thương mại điện tử, đều lựa chọn niêm yết tại Mỹ thay vì trên các sàn giao dịch trong khu vực.

Vì vậy, việc một doanh nghiệp công nghệ chuyên sâu như SkyeChip - vốn thường cần nhiều thời gian để đạt được đà tăng trưởng - lựa chọn niêm yết tại Malaysia có thể trở thành phép thử quan trọng đối với khả năng thu hút các công ty công nghệ cao của thị trường vốn nước này.

Việt Nam: Trở lại đường đua IPO

Bên cạnh những thương vụ IPO quy mô lớn tại Malaysia, sự trở lại của thị trường Việt Nam cũng là điểm nhấn đáng chú ý trong bức tranh IPO Đông Nam Á.

Việt Nam không ghi nhận bất kỳ thương vụ IPO lớn nào trong nửa đầu năm 2025. Nhưng chỉ 1 năm sau, cả 4 doanh nghiệp Việt Nam lên sàn trong nửa đầu năm 2026 đều lọt vào top 10 IPO lớn nhất Đông Nam Á xét theo giá trị huy động vốn.

Trong số đó, đáng chú ý là Công ty Đầu tư Điện Máy Xanh, mảng kinh doanh thiết bị gia dụng và các sản phẩm công nghệ thông tin - truyền thông thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG). Sau khi được tách ra và niêm yết độc lập, Điện Máy Xanh trở thành thương vụ IPO lớn thứ ba khu vực trong nửa đầu năm.

Doanh nghiệp đang vận hành một trong những mạng lưới bán lẻ điện tử tiêu dùng lớn nhất Việt Nam, với khoảng 3.000 cửa hàng. Điện Máy Xanh cũng đã mở rộng sang Indonesia và đang hướng tới tăng trưởng hơn nữa tại các thị trường nước ngoài.

Một thương vụ đáng chú ý khác là IPO của Gelex Infrastructure, công ty phụ trách mảng hạ tầng cốt lõi của Tập đoàn Gelex. Thương vụ này đứng thứ sáu trong khu vực.

Gelex Infrastructure vận hành các khu công nghiệp, hệ thống cấp nước và nhiều loại hình hạ tầng khác. Doanh nghiệp dự kiến sử dụng nguồn vốn huy động cho các dự án phát triển quy mô lớn, trong đó có Sân bay Quốc tế Gia Bình ở miền Bắc Việt Nam.

Đà trở lại của thị trường Việt Nam phản ánh những nỗ lực cải cách kéo dài nhiều năm. Các cơ quan chức năng đã nới lỏng một số quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có việc bãi bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, đồng thời đưa vào vận hành một nền tảng giao dịch mới.

Những cải cách này góp phần vào quyết định của FTSE Russell trong năm 2025 về việc nâng hạng trạng thái thị trường chứng khoán Việt Nam. Kỳ vọng hoạt động thị trường gia tăng cũng khuyến khích ngày càng nhiều doanh nghiệp cân nhắc phương án niêm yết.

Sự trở lại của các thương vụ IPO lớn cho thấy thị trường vốn Việt Nam đang bước vào một giai đoạn sôi động hơn. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tiêu dùng, hạ tầng và mở rộng hoạt động kinh doanh ngày càng lớn, thị trường chứng khoán được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng hơn trong việc kết nối doanh nghiệp với nguồn vốn dài hạn.

Tuy nhiên, giống như Malaysia, Việt Nam vẫn phải đối mặt với bài toán thu hút các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh và công nghệ cao lên sàn. Đây sẽ là một trong những yếu tố quyết định liệu làn sóng IPO hiện nay có thể chuyển thành xu hướng bền vững hay chỉ là sự phục hồi nhất thời.

Các nhà đầu tư cũng chưa trở lại thị trường một cách đại trà. Ông Lee Ching Poh, nhà phân tích nghiên cứu bán lẻ tại CGS International Securities Malaysia, cho biết nhà đầu tư hiện vẫn rất chọn lọc, tập trung vào “những công ty tăng trưởng cao với triển vọng mở rộng mạnh mẽ, đặc biệt là các doanh nghiệp hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), thay vì ủng hộ các đợt IPO một cách đại trà”.

Điều này cho thấy, dù hoạt động IPO tại Đông Nam Á đang tăng tốc, các doanh nghiệp vẫn phải chứng minh được triển vọng tăng trưởng đủ hấp dẫn để thuyết phục dòng vốn. Với Malaysia và Việt Nam, thách thức tiếp theo không chỉ là đưa thêm nhiều doanh nghiệp lên sàn, mà còn biến thị trường vốn thành nguồn tài trợ dài hạn cho những doanh nghiệp có tham vọng mở rộng và phát triển công nghệ.