Rút gọn thủ tục, mở rộng không gian đầu tư

Quốc hội ngày 23/8/2026 đã thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi), với 473/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật sẽ thay thế Luật Dầu khí năm 2022 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Một trong những trọng tâm của luật mới là đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng phân cấp và ủy quyền trong quá trình xem xét, phê duyệt các hoạt động dầu khí. Các quy định liên quan đến hợp đồng dầu khí, trong đó có hợp đồng chia sản phẩm dầu khí (PSC), cũng được hoàn thiện theo hướng tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai dự án.

Cùng với cải cách thủ tục, luật bổ sung các chính sách ưu đãi đầu tư nhằm tăng sức hấp dẫn của những dự án có điều kiện địa chất phức tạp, nằm ở vùng nước sâu hoặc xa bờ. Đây là nhóm dự án thường đòi hỏi vốn lớn, thời gian chuẩn bị kéo dài và năng lực kỹ thuật cao.

Những điều chỉnh này hướng tới giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn vốn nước ngoài và tư nhân vào chuỗi giá trị ngoài khơi. Doanh nghiệp Việt Nam cũng có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào các khâu thiết kế, mua sắm, xây dựng và lắp đặt công trình, cũng như cung cấp dịch vụ kỹ thuật có giá trị cao.

Trong báo cáo cập nhật ngành năng lượng, Vietcap nhận định luật sửa đổi sẽ tạo nền tảng để cơ chế đặc thù dành cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) được thông qua trong thời gian còn lại của năm 2026.

Việc đẩy nhanh hoạt động thăm dò, phát triển mỏ và gia tăng sản lượng khai thác còn gắn với mục tiêu củng cố an ninh năng lượng. Nguồn cung dầu khí trong nước được bổ sung sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.

Phạm vi của luật mới không chỉ tập trung vào hoạt động dầu khí truyền thống. Khung pháp lý cho dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi, giảm phát thải khí nhà kính và thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) cũng từng bước được hình thành.

CCS có nhiều điểm giao thoa với năng lực khảo sát địa chất, xây dựng công trình biển và vận hành mỏ dầu khí. Trong khi đó, việc bổ sung cơ sở pháp lý cho năng lượng ngoài khơi được kỳ vọng hỗ trợ quá trình chuẩn bị, triển khai các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam.

Vốn đầu tư thăm dò, khai thác có thể đạt 2,8 tỷ USD

Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, vốn dành cho hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí tại Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng mạnh.

Vietcap ước tính chi đầu tư cho hoạt động thăm dò và khai thác (E&P) có thể tăng 67% trong năm 2026 so với năm trước. Sang năm 2027, khoản chi này được dự báo tăng thêm 40%, lên khoảng 2,8 tỷ USD.

Rystad Energy - một công ty tư vấn năng lượng quốc tế dự báo tổng vốn đầu tư cho các dự án dầu khí ngoài khơi tại Việt Nam có thể đạt 11,5 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2030, gần gấp 3 lần mức của 5 năm trước.

Theo Vietcap, nếu tiến độ các dự án thượng nguồn được cải thiện, khối lượng công việc xây lắp ngoài khơi, khoan và dịch vụ giếng khoan cũng có thể tăng theo. PVS và PVD được đánh giá là hai doanh nghiệp niêm yết có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ diễn biến này.

GAS có thể hưởng lợi gián tiếp khi các mỏ khí được phát triển nhanh hơn, kéo theo nhu cầu đầu tư hệ thống đường ống và bổ sung nguồn cung khí trong nước.

Ở lĩnh vực năng lượng tái tạo, PVS có thêm cơ hội tham gia các dự án điện gió ngoài khơi với vai trò nhà thầu. Hành lang pháp lý rõ ràng hơn cũng có thể hỗ trợ quá trình chuẩn bị những dự án điện gió ngoài khơi được REE, VinEnergo và Hòa Phát đề xuất.