Bức tranh tài chính của các ngân hàng quý I/2026 cho thấy áp lực nợ xấu đang quay trở lại sau giai đoạn tương đối ổn định trước đó. Diễn biến này phản ánh áp lực ngày càng lớn lên chất lượng tài sản của ngành Ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều khó khăn.

Bức tranh xử lý nợ xấu trong thời gian tới sẽ phân hóa rõ giữa các nhóm ngân hàng. Các ngân hàng lớn có lợi thế hơn nhờ hệ thống quản trị rủi ro hoàn chỉnh, nguồn lực tài chính mạnh và kinh nghiệm xử lý nợ hiệu quả. Trong khi đó, các ngân hàng nhỏ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn do chất lượng tài sản bảo đảm thấp và áp lực nợ tồn đọng kéo dài.

Trong bối cảnh đó, nhiều ngân hàng đã lựa chọn giải pháp tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng nhằm củng cố “bộ đệm” tài chính trước nguy cơ nợ xấu leo thang.

Dữ liệu quý I/2026 cho thấy dự phòng rủi ro cho vay khách hàng toàn hệ thống đạt hơn 233.095 tỷ đồng, tăng 6,7% so với đầu năm. Điểm đáng chú ý là nhiều ngân hàng đã chủ động tăng mạnh trích lập dự phòng ngay từ đầu năm thay vì chờ nợ xấu phát sinh mạnh hơn trong tương lai.

Như tại Sacombank, đây là ngân hàng có mức tăng chi phí dự phòng cao nhất khi đạt hơn 22.082 tỷ đồng, tăng tới 109% so với cùng kỳ năm trước.

OCB tăng gần 67%, HDBank tăng gần 39%, trong khi MB và VietABank cũng ghi nhận mức tăng trên 30%. Xu hướng này cho thấy chiến lược điều hành của nhiều ngân hàng đang dịch chuyển từ ưu tiên tăng trưởng sang phòng thủ và củng cố an toàn hệ thống.

Tại ACB, việc tăng dự phòng khiến lợi nhuận bị ảnh hưởng trong ngắn hạn nhưng sẽ giúp ngân hàng có nền tảng tài chính ổn định hơn trong những năm tiếp theo.

Còn tại Eximbank, ngân hàng này đã thông qua kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026 ở mức tương đương năm trước, thấp hơn đáng kể so với kế hoạch từng công bố. Đồng thời, Eximbank tăng cường trích lập dự phòng và ưu tiên xử lý các khoản tồn đọng nhằm cải thiện chất lượng bảng cân đối kế toán. Trong quý I/2026, Eximbank tăng mạnh chi phí dự phòng lên 319 tỷ đồng, gấp 2,5 lần cùng kỳ, khiến lợi nhuận trước thuế giảm tới 59%.

Tương tự, LPBank cũng ghi nhận chi phí dự phòng tăng gần 4 lần so với cùng kỳ, lên 774 tỷ đồng, góp phần khiến lợi nhuận quý I giảm 11%. SHB cũng tăng mạnh trích lập dự phòng lên 1.641 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước.

Theo giới phân tích, việc gia tăng dự phòng trong giai đoạn hiện nay không đơn thuần là phản ứng trước áp lực nợ xấu mà còn là sự chuẩn bị cho chu kỳ rủi ro mới của thị trường tín dụng.

Chứng khoán MB (MBS) dự báo tỷ lệ trích lập dự phòng toàn ngành sẽ tiếp tục duy trì quanh mức 1,5% nhằm giữ tỷ lệ nợ xấu dưới 2%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu dự kiến vẫn trên 80% trong năm 2026.