Việt Nam đứng sau những đôi giày Nike, adidas trên toàn cầu

Việt Nam từ lâu đã là một trong những cứ điểm sản xuất quan trọng nhất của ngành thể thao toàn cầu. Với Nike và adidas, vai trò này thậm chí còn nổi bật hơn khi Việt Nam đang là nguồn cung giày lớn nhất của cả hai thương hiệu.

Theo báo cáo thường niên năm tài chính 2026 của Nike nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), tính đến ngày 31/5/2026, các nhà sản xuất theo hợp đồng của tập đoàn vận hành 95 nhà máy sản xuất giày thành phẩm tại 11 quốc gia.

Trong năm tài chính 2026, các nhà máy tại Việt Nam sản xuất khoảng 52% tổng sản lượng giày Nike Brand toàn cầu, tăng từ 51% của năm trước. Trong khi Indonesia giảm từ 28% xuống 27%, Trung Quốc giảm từ 17% xuống 16%.

Điều đó có nghĩa, xét riêng sản phẩm giày, Việt Nam đang đảm nhận hơn một nửa sản lượng của thương hiệu Nike trên toàn cầu.

Vai trò của Việt Nam không chỉ nằm ở giày. Với hàng may mặc, các nhà máy tại Việt Nam chiếm khoảng 34% tổng sản lượng Nike Brand trong năm tài chính 2026, cao hơn Campuchia ở mức 15% và Trung Quốc 12%.

Nike cho biết phần lớn sản phẩm giày và may mặc của hãng được sản xuất bên ngoài Mỹ thông qua các nhà sản xuất độc lập - các đối tác sản xuất trong chuỗi cung ứng của Nike.

Với adidas, bức tranh tương tự cũng xuất hiện. Báo cáo thường niên 2025 của adidas cho biết Việt Nam tiếp tục là quốc gia cung ứng lớn nhất của hãng, chiếm 27% tổng sản lượng toàn cầu, không thay đổi so với năm 2024. Indonesia đứng thứ hai với 18%, Trung Quốc 16%. Tổng cộng 92% sản lượng adidas trong năm 2025 được sản xuất tại châu Á.

Theo nhóm sản phẩm, Việt Nam chiếm 41% sản lượng giày adidas toàn cầu, trong khi Indonesia chiếm 31% và Trung Quốc 14%. Với hàng may mặc, Việt Nam chiếm 18%, đứng sau Campuchia 20% và Trung Quốc là 17%.

Như vậy, có một điểm khá đặc biệt: cả Nike và adidas đều đang dựa rất nhiều vào Việt Nam cho hoạt động sản xuất giày toàn cầu.

Đáng chú ý hơn, adidas không chỉ xem Việt Nam là nơi sản xuất. Trong mô hình “creation at source”, hãng đưa hoạt động phát triển sản phẩm tới gần các trung tâm nguồn cung ứng lớn như Việt Nam và Indonesia, qua đó kết nối chặt hơn giữa phát triển sản phẩm và sản xuất. Đây là dấu hiệu cho thấy vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị adidas không chỉ dừng ở khâu gia công.

Trang tuyển dụng chính thức của adidas trong năm 2026 cũng cho thấy hãng đang tuyển nhiều vị trí liên quan đến phát triển sản phẩm, sản xuất, chuỗi cung ứng và tìm nguồn cung ứng tại Việt Nam.

Nike quy mô lớn, adidas đang tăng tốc

Theo báo cáo tài chính năm tài chính 2026, kết thúc ngày 31/5/2026, Nike đạt 46,39 tỷ USD doanh thu, gần như không thay đổi so với 46,3 tỷ USD của năm trước. Lợi nhuận ròng đạt 3,1 tỷ USD, giảm 3% so với 3,21 tỷ USD năm tài chính 2025. Biên lợi nhuận ròng giảm từ 7% xuống 6,7%.

Trong khi đó, adidas ghi nhận doanh thu 24,81 tỷ EUR (28,9 tỷ USD) trong năm 2025, tăng 5% theo đồng EUR và tăng 13% nếu tính theo tỷ giá không đổi đối với thương hiệu adidas. Lợi nhuận hoạt động đạt 2,05 tỷ EUR (2,38 tỷ USD), tăng 54%; lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông đạt 1,34 tỷ EUR (1,56 tỷ USD), tăng 75%.

Điểm khác biệt nằm ở tốc độ tăng trưởng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, adidas đạt doanh thu 13,33 tỷ EUR (15,53 tỷ USD), tăng 10% so với cùng kỳ năm trước theo đồng EUR và tăng tới 14% nếu loại trừ ảnh hưởng tỷ giá. Lợi nhuận hoạt động đạt 1,27 tỷ EUR (1,47 tỷ USD), tăng 11%, tương ứng biên lợi nhuận hoạt động 9,6%.

adidas đã nâng dự báo cho cả năm 2026, kỳ vọng doanh thu tăng 9-10% theo tỷ giá không đổi, so với dự báo trước đó là tăng ở mức một chữ số cao.

Ngược lại, Nike vẫn đang trong giai đoạn phục hồi. Doanh thu Nike Brand năm tài chính 2026 tăng 1% lên 45,222 tỷ USD, nhưng doanh thu qua kênh bán trực tiếp tới người tiêu dùng (NIKE Direct) giảm 6%, xuống 17,720 tỷ USD. Trong đó, doanh thu bán buôn tăng 6% lên 27,453 tỷ USD.

Điều này cho thấy Nike chưa mất vị thế dẫn đầu về quy mô, nhưng đang đối mặt với bài toán tăng trưởng. Trong khi đó, adidas đang tận dụng tốt hơn đà phục hồi của nhu cầu tiêu dùng và sức hút sản phẩm.

Ở adidas, doanh thu kênh DTC trong nửa đầu năm 2026 tăng 23%. Doanh thu hàng may mặc tăng 33%, phụ kiện tăng 16%, trong khi giày dép tăng 2%. Mảng Performance tăng 34%, còn Lifestyle tăng 4%.

Như vậy, Nike lớn hơn về quy mô, còn adidas đang có tốc độ tăng trưởng tốt hơn.

Tại Việt Nam, Công ty TNHH Nike Việt Nam, thành lập năm 2009, ngành chính gồm quyền xuất nhập khẩu, phân phối bán buôn và bán lẻ.

Theo Nike Manufacturing Map, tính đến tháng 5/2026, Việt Nam có 142 cơ sở sản xuất thành phẩm trong chuỗi cung ứng của Nike. Trong đó, 83 cơ sở sản xuất may mặc, 42 cơ sở sản xuất giày dép và 17 cơ sở sản xuất thiết bị, phụ kiện.

Mạng lưới này tạo việc làm cho hơn 460.000 lao động tại Việt Nam, với một số cơ sở có lực lượng nhân sự lên tới hàng chục nghìn người. Chang Shin Vietnam tại Đồng Nai hiện là nhà máy có quy mô lao động lớn nhất trong danh sách, với khoảng 34.190 người.

Ngoài ra, Nike còn có Air Manufacturing Innovation, công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của Nike, có cơ sở tại Đồng Nai, Việt Nam. Đây khác với mạng lưới các nhà sản xuất hợp đồng mà Nike sử dụng để sản xuất phần lớn giày và hàng may mặc.

Công ty TNHH adidas Việt Nam, cũng hoạt động từ năm 2009, thực hiện quyền xuất nhập khẩu và phân phối bán buôn.

Theo dữ liệu 2026 được tổng hợp từ Global Factory List 2026 công bố trên trang chính thức, mạng lưới adidas tại Việt Nam có khoảng 186 cơ sở, với tổng số lao động được ghi nhận khoảng 417.775 người.