Thị trường hàng hóa cuối năm: Bảo đảm nguồn cung, kiểm soát hàng giả

Đảm bảo nguồn cung, siết chặt chất lượng hàng hóa

Khi những tháng cuối năm 2026 đến cùng với loạt dịp lễ quan trọng, tổng cầu tiêu dùng trên toàn quốc bước vào giai đoạn sôi động nhất, với quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ dự báo đạt từ 7.710 đến 7.851 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng ổn định so với cùng kỳ năm trước.

Nhu cầu tập trung mạnh vào thực phẩm, đồ uống, sản phẩm phục vụ Tết và các mặt hàng tiêu dùng hàng ngày, đòi hỏi các bộ, ngành và địa phương phải vào cuộc đồng bộ để vừa giữ vững nguồn cung, vừa siết chặt kiểm soát chất lượng, ngăn chặn hàng giả, hàng nhái trà trộn vào thị trường.

Tổng quan về cung cầu cho thấy bức tranh tương đối sáng sủa khi nguồn hàng thiết yếu được chuẩn bị chu đáo từ sớm. Theo Bộ Công Thương, tổng giá trị hàng dự trữ bình ổn trên cả nước tăng khoảng 10–15% so với tháng thường, trong đó các doanh nghiệp phân phối lớn nâng mức chuẩn bị nhóm lương thực, thực phẩm lên 20–40% so với thông thường.

Nguồn cung lợn hơi, gia cầm, thủy sản cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu, giá cả dự báo tăng nhẹ theo quy luật mùa vụ nhưng nằm trong tầm kiểm soát, góp phần giữ mục tiêu lạm phát năm 2026 khoảng 4,5%. Tổng nguồn xăng dầu được phân giao gần 31,8 triệu mét khối/tấn cho cả năm, bảo đảm không xảy ra gián đoạn cung ứng cho sản xuất và tiêu dùng.

Tuy nhiên, đi cùng với sự sôi động của thị trường là nguy cơ hàng giả, hàng nhái gia tăng đột biến. Theo báo cáo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, chỉ trong quý III/2026, số vụ vi phạm về hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tăng đến 180,69% so với cùng kỳ năm 2025; tổng số vụ việc lực lượng chức năng phát hiện và xử lý trên toàn nước đạt 39.716 vụ, tăng 24,38%.

Thủ đoạn ngày càng tinh vi, từ việc chia nhỏ lô hàng qua đường tiểu ngạch đến lợi dụng hệ thống logistics quốc tế, thậm chí làm thủ tục hải quan theo đường chính ngạch hợp thức hóa hồ sơ để đưa hàng giả vào nội địa. Kinh doanh trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử càng tạo thêm lớp màn che, khiến việc xác định chủ thể và truy xuất nguồn hàng gặp nhiều khó khăn.

Tại các địa phương, tình hình diễn biến cụ thể cho thấy sự quyết liệt của chính quyền và lực lượng chức năng nhưng cũng hé lộ những điểm cần khắc phục.

Ở Hà Nội, trong kỳ từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 10, lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra 534 vụ, xử lý 475 vụ, tổng tiền phạt hơn 6,12 tỷ đồng; tính chung 10 tháng đầu năm, số tiền phạt vượt 66,5 tỷ đồng, tịch thu hàng hóa trị giá hơn 15,37 tỷ đồng. Tại Đà Nẵng, 9 tháng năm có 803 vụ được xử lý, thu nộp ngân sách hơn 9,7 tỷ đồng, trong đó gần một nửa liên quan xâm phạm sở hữu trí tuệ; gần đây phát hiện nhiều vụ đồng hồ, túi xách, giày dép giả mạo nhãn hiệu cao cấp tại các phường trung tâm, cùng với thuốc lá nhập lậu và bánh trung thu không rõ nguồn gốc.

Ở biên giới Cao Bằng, các đối tượng tận dụng tuyến đường tiểu ngạch và mạng xã hội rao bán hàng giả, đòi hỏi phối hợp liên ngành thường xuyên giữa quản lý thị trường, hải quan và công an để tuần tra, kiểm soát chặt chẽ.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, các vụ vi phạm lan ra cả kênh trực tuyến, nổi bật trường hợp phát hiện hàng chục nghìn sản phẩm bình ắc quy giả mạo nhãn hiệu tại khu vực An Phú Đông, cho thấy nguy cơ từ các cơ sở chứa trữ phân phối quy mô lớn.

Hải Phòng cũng phát hiện xưởng sản xuất dép trẻ em giả với hơn 5.000 đôi thành phẩm và hàng vạn nguyên liệu, trị giá hơn 270 triệu đồng, chứng tỏ hàng giả không chỉ lưu thông mà còn được chủ động sản xuất ngay trong nội địa.

Bảo vệ người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh

Chuyên gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận định, áp lực tăng giá do chi phí vận chuyển, giá nhiên liệu thế giới biến động và lãi suất vẫn neo ở mức nhất định là thách thức kép, vừa đòi hỏi doanh nghiệp tối ưu chuỗi cung ứng để không chuyển toàn bộ gánh nặng chi phí sang người tiêu dùng, vừa tạo ra khoảng trống cho hàng giả lấn át thị trường nhờ giá thấp bất thường.

Doanh nghiệp cũng không thể chỉ dựa vào giảm giá đơn thuần mà phải nâng cao chất lượng, xây dựng hệ thống phân phối đa kênh, minh bạch hóa nguồn gốc để giữ chân khách hàng trong dài hạn. Tuy nhiên, xu hướng tiêu dùng đã chuyển dịch: người mua ngày càng quan tâm nhiều hơn đến uy tín thương hiệu và giá trị thực nhận được thay vì chỉ chạy theo giá rẻ, đây vừa là cơ hội vừa là yêu cầu cho doanh nghiệp chính thống khẳng định vị thế.

Trước thực trạng đó, các giải pháp đồng bộ đang được triển khai trên cả nước. Bộ Công Thương chỉ đạo các địa phương mở rộng chương trình bình ổn thị trường, tổ chức điểm bán lưu động, đưa hàng Việt về vùng sâu, vùng xa, khu công nghiệp; tại Hà Nội có gần 10.700 điểm bán bình ổn, tại Thành phố Hồ Chí Minh hàng bình ổn chiếm 23–43% thị phần các nhóm hàng thiết yếu, cam kết bán thấp hơn thị trường 5–10% và giữ giá ổn định trước, trong và sau Tết.

Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra đột xuất tại các chợ, trung tâm thương mại, kho hàng và đặc biệt là các giao dịch trực tuyến; từ đầu tháng 3 năm nay, cơ quan hải quan đã chủ động tạm dừng thông quan các lô hàng có dấu hiệu xâm phạm sở hữu trí tuệ ngay tại cửa khẩu, tạo rào chắn từ đầu nguồn.

Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các cấp, ngành phối hợp chặt chẽ, xử lý nghiêm khắc các đường dây sản xuất, vận chuyển, phân phối hàng giả, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người tiêu dùng nhận biết, từ chối mua hàng không rõ nguồn gốc.

Vẫn còn những khó khăn cần vượt qua, từ việc xác định chủ thể kinh doanh trên mạng, chia sẻ thông tin giữa các lực lượng đến nhận thức của một bộ phận người tiêu dùng còn dễ bị hấp dẫn bởi giá rẻ.

Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt từ Trung ương đến địa phương, từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp và người dân, mục tiêu giữ vững nguồn cung đủ, chất lượng, giá hợp lý đồng thời đẩy lùi hàng giả hoàn toàn nằm trong tầm tay. Vấn đề đặt ra là phải duy trì thường xuyên, liên tục những giải pháp đã đề ra, không chỉ trong giai đoạn cao điểm cuối năm mà thành thói quen, thành nếp sống thị trường, để mỗi giao dịch mua sắm đều thực sự an tâm, minh bạch và công bằng.

Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam sẽ phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chức năng; trong đó, có Ban Chỉ đạo 389 và các đơn vị tại địa phương để tiếp nhận, tổng hợp phản ánh của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Trên cơ sở đó, Hiệp hội chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh và xử lý theo quy định.

Hiệp hội đồng thời chú trọng kết nối chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức khoa học, công nghệ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp minh bạch thông tin sản phẩm, bảo vệ thương hiệu và xây dựng quy trình tiếp nhận, giải quyết phản ánh, khiếu nại của khách hàng.

Cùng với việc duy trì kiểm tra có trọng tâm, kịp thời ngăn chặn hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng vi phạm chất lượng, việc nâng cao tính minh bạch trong kinh doanh sẽ góp phần bảo vệ người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và giữ ổn định thị trường trong dịp cao điểm cuối năm.