Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Senegal đạt 103,6 triệu USD tăng 136% so với năm 2024. Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm gạo 52,56 triệu USD, hạt tiêu 15,58 triệu USD, rau quả 6,4 triệu USD, bánh kẹo 2,46 triệu USD, phương tiện vận tải và phụ tùng 3,3 triệu USD, hàng dệt may 1,5 triệu USD, thủy sản 886.153 USD... Mỗi năm, Senegal có nhu cầu nhập khẩu 900.000-1000.000 tấn gạo chủ yếu là gạo 100% tấm. Gạo thơm Việt Nam loại 100% tấm được bày bán tại các siêu thị ở Senegal trong các bao 5kg và 25 kg, với giá khoảng 1,3 USD/kg.

Việt Nam nhập khẩu từ Senegal chủ yếu là điều thô, hải sản, nguyên liệu làm thức ăn gia súc với tổng giá trị mỗi năm từ 50-70 triệu USD.

Senegal có nhiều nhà hàng của người Việt Nam và người châu Á, và cộng đồng người Việt ở đây cũng khá đông nên có cơ hội cho hàng Việt Nam, nhất là đồ khô như bánh tráng, bánh đa, nước mắm thâm nhập sâu hơn vào thị trường này.

Tunisia: Cửa ngõ vào thị trường Bắc Phi - Ả rập

Tunisia cũng là một thị trường quy mô nhỏ, với diện tích 163.610km2, dân số khoảng 13 triệu người, song đây lại là một trong những nền kinh tế năng động, cạnh tranh nhất khu vực châu Phi-Arab, hội nhập quốc tế sâu rộng, có vị trí thuận lợi gần châu Âu (cách 140km). Tunisia đã tham gia 8 hiệp định thương mại tự do (FTA) đa phương và song phương, trong đó là một trong nước tiên phong thực hiện Hiệp định thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA) gồm 54 quốc gia thành viên. Do vậy, đây có thể xem là cửa ngõ để hàng hóa các nước, trong đó có Việt Nam, thâm nhập thị trường châu Phi, Ả rập, nhất là khu vực Bắc Phi.

Mỗi năm, Tunisia có nhu cầu mua 30.000 tấn cà phê thô (chủ yếu là robusta) và 30.000 tấn gạo và 360.000 tấn đường. Theo quy định, các mặt hàng cơ bản như gạo, đường, cà phê và trà xanh do Cục Thương mại Tunisia độc quyền nhập khẩu thông qua đấu thầu quốc tế.

Xuất khẩu sang Tunisia đạt 40,6 triệu USD năm 2025, tăng 19,8% so với năm 2024. Việt Nam xuất khẩu sang Tunisia chủ yếu các mặt hàng nông sản như cà phê (robusta), hạt tiêu, hạt điều, cơm dừa, thủy sản, cùng các mặt hàng công nghiệp như điện thoại và linh kiện, giày dép, hàng may mặc, sợi, máy móc, linh kiện điện tử, nguyên liệu chất dẻo và hóa chất (acid carboxylic). Việt Nam nhập khẩu từ Tunisia chủ yếu là nông sản, thực phẩm và nguyên liệu công nghiệp như hải sản, máy móc y tế/nha khoa, và bột thức ăn gia súc.

Khuyến nghị doanh nghiệp cần tìm kiếm đối tác qua các kênh uy tín

Mặc dù là thị trường có nhiều tiềm năng xuất khẩu cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng thuế nhập khẩu ở một số nước châu Phi cũng tương đối cao, chẳng hạn tại Algeria là 30% chưa kể thuế VAT là 19%, thuế khẩu từ tại nguồn 2%, thuế đoàn kết 3%. Bên cạnh đó, Algeria còn áp dụng thuế phòng vệ, dao động từ 30-200% tuỳ vào từng mặt hàng.

Tham tán thương mại Hoàng Đức Nhuận cũng lưu ý khi xuất khẩu sang Algeria, Senegal và Tunisia, các doanh nghiệp Việt Nam cần tìm kiếm đối tác qua các kênh uy tín như tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm quốc tế, các diễn đàn doanh nghiệp, các cuộc giao thương trực tiếp; qua giới thiệu từ các cơ quan xúc tiến thương mại (như Thương vụ) và bạn hàng quen thuộc,...

Trước khi tiến hành giao dịch, doanh nghiệp cần đề nghị đối tác cung cấp giấy phép đăng ký kinh doanh, thẻ xuất nhập khẩu, bản sao hộ chiếu, thẻ căn cước của người đại diện để các cơ quan chức năng như các Thương vụ Việt Nam có thể hỗ trợ tư vấn, xác minh.

Về thanh toán khi xuất khẩu, nên áp dụng phương thức tín dụng thư (L/C) không hủy ngang có xác nhận của ngân hàng uy tín châu Âu, châu Mỹ hoặc phương thức nhờ thu chứng từ (DP at sight) có đề nghị khách hàng đặt cọc từ 20% trở lên giá trị tiền hàng, không chấp nhận phương thức trả chậm và D/A.

Bên cạnh đó, nếu nhập khẩu hàng từ châu Phi về Việt Nam, doanh nghiệp cần tiến hành kiểm định hàng hóa thông qua tổ chức giám định quốc tế có uy tín tại nước sở tại (như Bitec International SA, Văn phòng Veritas) trước khi đưa hàng lên tàu.

Doanh nghiệp Việt Nam cũng nên cố gắng đàm phán với nhà cung cấp để không phải đặt cọc tiền hoặc đặt cọc ở mức tối thiểu, đồng thời đối với những đơn hàng đầu tiên, chỉ nên mua với khối lượng nhỏ. Tốt nhất, trong giai đoạn đầu nên sang trực tiếp để gặp gỡ nhà cung cấp, giám sát việc thu mua và chất hàng lên tàu. 

Liên quan đến thông tin trên nhãn mác, bao bì tại Algeria, Tunisia thường được viết bằng 2 thứ tiếng là tiếng Arab và một ngôn ngữ khác (tiếng Pháp hoặc tiếng Anh). Ngoài ra, ông Hoàng Đức Nhuận lưu ý doanh nghiệp cũng cần tìm hiểu thị hiếu, văn hóa người tiêu dùng tại các quốc gia Hồi giáo, quan tâm đến giấy chứng nhận Halal (giấy chứng nhận xác nhận sản phẩm không có các chất cấm theo yêu cầu Luật Hồi giáo) đối với các thực phẩm làm từ gia súc, gia cầm hoặc có chứa thịt.

Tại phiên tư vấn này, đại diện Thương vụ cũng thông về triển vọng thị trường, quy định và chứng từ nhập khẩu, thủ tục và phương thức thanh toán, hình thức giao nhận, vận tải hàng hóa từ Việt Nam, cách xác thực doanh nghiệp, kinh nghiệm giải quyết các tranh chấp phát sinh cũng như những sự kiện thương mại lớn, các chương trình xúc tiến thương mại của Thương vụ sẽ tổ chức và tham gia tại Algeria, Senegal và Tunisia trong năm 2026.