Cơ chế ưu tiên tín dụng cho 1.000 doanh nghiệp tiên phong

Chính phủ đang đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ có trọng tâm nhằm xây dựng lực lượng doanh nghiệp tư nhân nòng cốt, có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực và quốc tế.

Trong đó, Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo ra những doanh nghiệp dẫn dắt, lan tỏa công nghệ, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bộ Tài chính dự kiến sẽ ban hành thông tư về chương trình hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp tiên phong - nhóm có khả năng dẫn dắt, lan tỏa công nghệ, chuỗi giá trị.

Thông tin được ông Nguyễn Hoàng Bách, đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), chia sẻ tại Diễn đàn về "Xây dựng hệ sinh thái bền vững phát triển kinh tế tư nhân năm 2026" vừa được tổ chức tại Hà Nội.

Theo Quyết định số 631/QĐ-TTg, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó tối thiểu 200 doanh nghiệp đạt mức tăng trưởng nhanh, bứt phá vượt trội; 20 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và khoảng 15% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Các doanh nghiệp này được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất của nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Hoàng Bách, để cụ thể hóa Quyết định 631, Bộ Tài chính dự kiến ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện chương trình trong quý II năm nay. Chính sách hỗ trợ sẽ chuyển từ cách tiếp cận dàn trải sang lựa chọn có trọng tâm, tập trung nguồn lực cho nhóm doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt và tạo sức lan tỏa.

"Nguồn lực hỗ trợ luôn có giới hạn, chính sách cần ưu tiên đúng nhóm doanh nghiệp, đúng nhu cầu và thời điểm", ông Bách cho biết.

Lựa chọn doanh nghiệp có tiềm năng dẫn dắt và lan tỏa

Theo dự thảo, các doanh nghiệp được lựa chọn phải có nền tảng công nghệ, năng lực dẫn dắt ngành và tạo hiệu ứng lan tỏa trong chuỗi giá trị.

Nhóm doanh nghiệp này sẽ được ưu tiên tiếp cận tín dụng dựa trên tài sản hình thành trong tương lai, tài sản vô hình như bằng sáng chế, dữ liệu hoặc dòng tiền. Đồng thời, họ cũng được hỗ trợ chi phí sử dụng phòng thí nghiệm và thiết bị kiểm định.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ yêu cầu các đơn vị trung ương và địa phương ưu tiên mua sắm, đặt hàng sản phẩm, dịch vụ thử nghiệm của nhóm doanh nghiệp tiên phong, đồng thời hỗ trợ về thủ tục đầu tư, thông quan và niêm yết trên sàn chứng khoán.

Cũng trong quý này, đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể cho biết chương trình đào tạo 10.000 CEO dự kiến được ban hành nhằm tháo gỡ hạn chế về năng lực quản trị trong khu vực kinh tế tư nhân.

Theo ông Bách, mô hình đào tạo sẽ đi theo hướng “thực chiến”, kết hợp cố vấn 1:1 và bám sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Để nâng cao hiệu quả đào tạo, mạng lưới tư vấn viên, chuyên gia, hiệp hội và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp sẽ được huy động mạnh hơn trong thời gian tới.

Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc SATITECH thông tin: Các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ, đặc biệt là tìm được giải pháp phù hợp với khả năng vận hành cũng như nguồn lực tài chính của mình.

Theo ông Thành, điều doanh nghiệp thiếu không phải là công nghệ, mà là công nghệ đáp ứng đúng nhu cầu thực tế. Vì vậy, các hoạt động hỗ trợ cần vượt ra khỏi việc đơn thuần giới thiệu giải pháp hay kết nối doanh nghiệp.

Ông Thành cho rằng hạn chế của nhiều chương trình hiện nay là thiếu tính liên kết trong triển khai. Có doanh nghiệp được đào tạo nhưng không có nguồn vốn để áp dụng; có doanh nghiệp tiếp cận được công nghệ nhưng thiếu đơn vị đồng hành triển khai; hoặc đã được phổ biến chính sách nhưng không đủ nguồn lực để thực hiện.

Ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, nhấn mạnh tính cần thiết trong việc xây dựng hệ sinh thái bền vững, tăng cường kết nối giữa cơ quan nhà nước, tổ chức hỗ trợ, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo ông Thọ, sau một năm triển khai Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường tăng mạnh trong năm qua. Hiện cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp. Trong đó, khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế, đóng góp 51% GDP, sử dụng 82% lao động