Trong báo cáo phân loại thị trường thường niên tháng 9/2026, công bố rạng sáng 7/10 theo giờ Hà Nội, FTSE Russell xếp Việt Nam vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia và Philippines. Báo cáo nhắc lại việc chuyển từ thị trường cận biên đã được xác nhận tại kỳ đánh giá giữa kỳ tháng 3/2026 và bắt đầu có hiệu lực từ phiên mở cửa ngày 21/9/2026.

Sau khi quyết định nâng hạng đi vào thực tế, bảng ma trận thị trường trong báo cáo cho thấy rõ hơn vị trí của Việt Nam trong hệ thống chỉ số FTSE.

Từ thị trường cận biên vào các chỉ số toàn cầu của FTSE

Ở các phân khúc cốt lõi, Việt Nam hiện diện tại All-World, Emerging và Secondary Emerging. Sự xuất hiện trong All-World đặt cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện vào phạm vi chỉ số bao quát cả thị trường phát triển và mới nổi, mở rộng khả năng tiếp cận những danh mục sử dụng chuẩn đầu tư toàn cầu.

Ma trận còn đánh dấu Việt Nam ở All-World ex USA và All-World ex NA, tức các phạm vi toàn cầu loại trừ Mỹ hoặc Bắc Mỹ. Những biến thể loại trừ Nhật Bản, Anh, khu vực Euro và Nam Phi cũng có sự hiện diện của Việt Nam. Cấu trúc này cho thấy thị trường có thể hiện diện trong nhiều cách phân bổ danh mục quốc tế, tùy phạm vi chỉ số mà nhà quản lý tài sản lựa chọn.

Tại châu Á, Việt Nam được đánh dấu trong All-World Asia Pacific, All-World Asia Pacific ex Japan và Emerging Asia Pacific. Các biến thể châu Á và Thái Bình Dương loại trừ những tổ hợp thị trường như Nhật Bản, Ấn Độ, Pakistan, Australia, New Zealand hoặc Hong Kong cũng ghi nhận Việt Nam. Bảng còn có sự xuất hiện của Việt Nam ở All-World Europe-Asia Pacific, một phạm vi liên vùng kết hợp châu Âu với châu Á – Thái Bình Dương.

Cấu trúc này đồng nghĩa cơ hội tiếp cận vốn của Việt Nam mở rộng qua các chuẩn đầu tư mới nổi, toàn cầu và khu vực. Một quỹ sử dụng chỉ số toàn cầu ngoài Mỹ và một quỹ theo dõi thị trường mới nổi có thể cùng tiếp cận một số cổ phiếu Việt Nam. Vì vậy, các cột trong ma trận cần được đọc như những phạm vi đầu tư có thể giao nhau.

Việt Nam có dấu tại All-World nhưng vẫn để trống tại World và World ex Japan. Theo quy tắc FTSE GEIS, FTSE World chỉ bao gồm thị trường phát triển và mới nổi tiên tiến, còn All-World bao gồm cả nhóm mới nổi thứ cấp. Cả hai bộ chỉ số đều theo dõi cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa. Sự khác biệt này phản ánh đúng vị trí phân hạng hiện tại của Việt Nam.

Trong Đông Nam Á, Việt Nam đứng cùng nhóm mới nổi thứ cấp với Indonesia và Philippines. Malaysia và Thái Lan thuộc nhóm mới nổi tiên tiến, còn Singapore là thị trường phát triển. Việc nâng hạng đã đưa Việt Nam vào nhóm thị trường mới nổi của FTSE, song khoảng cách phân loại với một số thị trường khu vực vẫn tồn tại.

Có hai chi tiết trong ma trận cần được FTSE làm rõ: cột All-World ASEAN chưa có dấu tại dòng Việt Nam, trong khi All-World ex Asia lại được đánh dấu. Báo cáo hiện chưa giải thích lý do cho điều này.

Lộ trình tăng tỷ trọng còn kéo dài đến năm 2027

Báo cáo tháng 10 nhắc lại đợt triển khai ban đầu ở mức 10% từ ngày 21/9/2026. Theo tài liệu hỏi đáp chính thức của FTSE Russell, ba đợt kế tiếp dự kiến có hiệu lực ngày 22/3, 21/6 và 20/9/2027, với phần triển khai thêm lần lượt là 20%, 35% và 35%. Hệ số lũy kế tương ứng tăng lên 30%, 65% rồi 100%.

Các tỷ lệ này áp dụng trên tỷ trọng có thể đầu tư của cổ phiếu Việt Nam. Mức 10% không phải tỷ trọng Việt Nam trong toàn bộ chỉ số hay tỷ lệ dòng tiền đã vào thị trường. FTSE sẽ đánh giá khả năng mô phỏng chỉ số sau mỗi đợt trước khi tiếp tục đợt kế tiếp.

Như vậy, phần lớn lộ trình gia tăng mức hiện diện của Việt Nam trong hệ thống chỉ số vẫn nằm ở năm 2027. Giá trị phân bổ thực tế của từng quỹ phụ thuộc vào quy mô tài sản quản lý, chỉ số được sử dụng và tỷ trọng chứng khoán tại thời điểm điều chỉnh. Cùng một hệ số triển khai, lượng vốn tương ứng vẫn có thể thay đổi theo giá cổ phiếu và quy mô danh mục.

FTSE triển khai việc loại Việt Nam khỏi bộ chỉ số cận biên trong một đợt tháng 9/2026, còn việc đưa vào FTSE GEIS được chia thành bốn đợt. Về mặt cơ chế, hai chiều tái cơ cấu này có thể diễn ra với nhịp độ khác nhau. Do đó, tác động của nâng hạng lên giao dịch cần được đánh giá qua dữ liệu mua bán và danh mục thực tế của các quỹ.

Bản cập nhật phân loại không công bố quy mô tài sản của các quỹ theo dõi từng phân khúc trong ma trận, cũng không đưa ra dự báo dòng vốn mới dành cho Việt Nam. Để ước tính lượng mua vào, cần thêm dữ liệu về quỹ, tỷ trọng và phương thức mô phỏng danh mục. Việc cộng các phạm vi chỉ số có thể gây trùng lặp vì chúng cùng chứa một số thị trường và cổ phiếu.

Báo cáo cũng cho thấy FTSE tiếp tục theo dõi chất lượng vận hành của các thị trường sau phân hạng. Indonesia vẫn giữ vị trí mới nổi thứ cấp, nhưng một số thay đổi chỉ số đã bị trì hoãn tại các kỳ tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2026. FTSE đang đánh giá hiệu quả cải cách liên quan đến minh bạch dữ liệu và khả năng mô phỏng danh mục trước khi khôi phục quy trình rà soát thông thường. Trường hợp Indonesia cho thấy vị trí phân hạng và việc áp dụng thay đổi chỉ số là hai vấn đề có liên hệ nhưng được theo dõi riêng.

Với Việt Nam, lộ trình tăng tỷ trọng năm 2027 sẽ tiếp tục đặt yêu cầu về khả năng thực hiện giao dịch và mô phỏng danh mục của các nhà đầu tư quốc tế. FTSE dự kiến công bố báo cáo phân loại giữa kỳ tháng 3/2027 vào ngày 6/4/2027, một lịch công bố riêng với các đợt điều chỉnh tỷ trọng chỉ số.