Việt Nam - Mỹ mở rộng hợp tác thương mại, công nghệ cao

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam - Mỹ năm 2026 ngày 14/10, Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc cho biết, sau 30 năm bình thường hóa quan hệ và hơn 3 năm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, quan hệ Việt Nam - Mỹ đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo nền tảng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Những kết quả nổi bật trong quan hệ song phương thể hiện qua việc tăng cường đối thoại, củng cố niềm tin, hoàn thiện khuôn khổ hợp tác, mở rộng liên kết thương mại và đầu tư, phát triển các lĩnh vực công nghệ mới và thúc đẩy hợp tác trong các vấn đề khu vực, quốc tế.

Trong đó, hai bên đang tích cực hoàn tất đàm phán hiệp định thương mại đối ứng theo hướng công bằng và cân bằng, nhằm xây dựng khuôn khổ hợp tác ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao. Đây được xem là một trong những cơ sở quan trọng để doanh nghiệp hai nước xây dựng kế hoạch kinh doanh, mở rộng đầu tư và phát triển các mối quan hệ hợp tác dài hạn.

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Mỹ cũng đang mở rộng từ trao đổi hàng hóa sang kết nối doanh nghiệp, liên kết sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của nhau. Việc tăng cường liên kết sẽ tạo điều kiện gia tăng giá trị tại chỗ, đồng thời hình thành những quan hệ đối tác dài hạn giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Bên cạnh thương mại và đầu tư, hợp tác đang được mở rộng sang các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, năng lượng sạch và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đây là những lĩnh vực có khả năng kết hợp thế mạnh công nghệ của Mỹ với năng lực sản xuất, thị trường và nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Đánh giá về môi trường đầu tư của Việt Nam, Phó Thủ tướng thường trực cho biết nền kinh tế tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô, có thị trường phát triển năng động, lực lượng lao động dồi dào và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp. Những yếu tố này tạo cơ hội cho doanh nghiệp quốc tế mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và xây dựng các trung tâm phục vụ thị trường khu vực.

Theo số liệu công bố tại hội nghị, GDP Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 tăng 9,1%, mức cao nhất trong vòng 15 năm. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt hơn 120 tỷ USD, tăng 15,1% so với cùng kỳ năm trước.

Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Tổng vốn FDI đăng ký trong 9 tháng đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 24,87 tỷ USD, tăng 12,1%. Theo Phó Thủ tướng, vốn FDI thực hiện đạt mức cao nhất trong 9 tháng của 5 năm qua, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong 9 tháng đầu năm đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ. Quy mô thương mại ngày càng lớn cũng tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp Mỹ tham gia thị trường Việt Nam, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động xuất khẩu và kết nối với các đối tác quốc tế.

Phó Thủ tướng thường trực cho biết, định hướng thu hút FDI của Việt Nam đang chuyển từ việc ưu tiên các dự án riêng lẻ sang thu hút công nghệ, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Việt Nam chú trọng hơn đến chất lượng, hiệu quả công nghệ, giá trị gia tăng và khả năng lan tỏa của các dự án đối với nền kinh tế.

Ba trụ cột cải cách và 5 lĩnh vực ưu tiên hợp tác

Theo Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, để duy trì đà phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh, Việt Nam đang tập trung vào ba định hướng lớn gồm hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược và thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Về thể chế, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tháo gỡ các điểm nghẽn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Định hướng điều hành là chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, lấy kết quả thực hiện và lợi ích của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Sau khi triển khai sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ tháng 7/2025, các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện mô hình mới, đẩy mạnh phân cấp và đơn giản hóa thủ tục. Theo thông tin được Phó Thủ tướng nêu tại hội nghị, trong 9 tháng đầu năm, thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp đã giảm hơn 50%.

Về hạ tầng, Việt Nam tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, nâng cao năng lực logistics, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển hạ tầng số, dữ liệu quốc gia. Mục tiêu không chỉ là cải thiện điều kiện sản xuất, kinh doanh mà còn tăng khả năng kết nối thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động.

Trong khi đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là động lực quan trọng của tăng trưởng trong giai đoạn mới. Việt Nam hướng tới phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao và gắn đào tạo nhân lực với nhu cầu thực tế của thị trường.

Trên cơ sở những định hướng này, Việt Nam xác định 5 lĩnh vực ưu tiên hợp tác với Mỹ trong thời gian tới.

Thứ nhất là công nghệ cao, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu. Hai bên được kỳ vọng mở rộng hợp tác trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và ứng dụng đến đào tạo nhân lực, phát triển hệ sinh thái công nghệ.

Thứ hai là năng lượng sạch và chuyển đổi năng lượng. Việt Nam mong muốn thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng năng lượng, công nghệ giảm phát thải và các giải pháp phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ ba là phát triển chuỗi cung ứng bền vững. Việc tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp hai nước có thể giúp mở rộng liên kết sản xuất, nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thương mại quốc tế và tạo thêm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ tư là thúc đẩy thương mại và đầu tư. Việt Nam hướng tới mở rộng quan hệ kinh tế song phương theo hướng thực chất, hiệu quả và cân bằng hơn, tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tăng cường tiếp cận thị trường, phát triển dự án và xây dựng quan hệ đối tác dài hạn.

Thứ năm là tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, gắn với đào tạo nhân lực, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp. Định hướng này nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác, đồng thời tăng khả năng chuyển giao công nghệ và đóng góp của các dự án đầu tư vào nền kinh tế Việt Nam.

Phó Thủ tướng thường trực cho biết Việt Nam đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2031. Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ về thể chế, hạ tầng, công nghệ và nhân lực, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế để thu hút nguồn lực phục vụ phát triển.

Việc mở rộng hợp tác với Mỹ được đặt trong định hướng phát triển dài hạn của Việt Nam, với trọng tâm không chỉ là gia tăng quy mô thương mại và vốn đầu tư mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng giá trị gia tăng trong nước và thúc đẩy kết nối doanh nghiệp hai nước trên các lĩnh vực công nghệ, sản xuất và đổi mới sáng tạo.