Duy trì tăng trưởng trong bối cảnh nhiều biến động

Hoạt động xuất khẩu Hà Nội tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong nửa đầu năm 2026, bất chấp những khó khăn từ xu hướng bảo hộ thương mại, biến động địa chính trị và nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn suy giảm.

Theo Chi cục Thống kê thành phố Hà Nội, kim ngạch xuất khẩu của Thủ đô trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 10,585 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước.

Đây được xem là kết quả khả quan trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu của nhiều doanh nghiệp chịu tác động từ việc các thị trường chủ lực như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc liên tục điều chỉnh chính sách thuế quan, siết chặt tiêu chuẩn nhập khẩu và gia tăng các rào cản thương mại.

Trong cơ cấu hàng hóa, nhiều nhóm ngành vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Cụ thể, nông sản tăng 10,6%, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 18,1%, xăng dầu tăng tới 123,7%, trong khi thủy tinh và các sản phẩm từ thủy tinh tăng 15,8% so với cùng kỳ.

Một điểm sáng đáng chú ý là khu vực doanh nghiệp trong nước tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt hoạt động xuất khẩu.

Theo số liệu thống kê, doanh nghiệp nội đạt kim ngạch khoảng 5,737 tỷ USD, chiếm 54,2% tổng kim ngạch xuất khẩu của Hà Nội, vượt khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), vốn đạt 4,848 tỷ USD, tương đương 45,8%.

Kết quả này cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước được cải thiện, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Bên cạnh việc duy trì các thị trường truyền thống như Mỹ, EU và Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp Hà Nội cũng chủ động mở rộng sang Trung Đông, Nam Á và các khu vực có nhiều dư địa tăng trưởng.

Song song đó, xu hướng ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới cũng đang trở thành động lực mới giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử quốc tế cũng như hợp tác với các tập đoàn bán lẻ lớn như AEON, Central Retail hay MM Mega Market để gia tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu.

Theo đại diện Công ty CP Tập đoàn Thạch Bàn, việc đẩy mạnh bán hàng trên nền tảng số đã giúp lượng hàng xuất khẩu qua thương mại điện tử chiếm khoảng 20% tổng sản lượng, đồng thời mang lại lợi nhuận cao gấp nhiều lần so với phương thức xuất khẩu truyền thống.

Đa dạng hóa thị trường và chuyển đổi xanh là chìa khóa tăng trưởng

Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 12%, cao hơn đáng kể so với kết quả đạt được trong nửa đầu năm.

Để hoàn thành mục tiêu này, nhiều chuyên gia cho rằng việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và tăng khả năng thích ứng của doanh nghiệp sẽ đóng vai trò quyết định.

Theo đại diện Hội Công nghiệp Chủ lực thành phố Hà Nội (HAMI), hoạt động xuất khẩu hiện vẫn chịu nhiều sức ép khi đơn hàng quốc tế có xu hướng nhỏ hơn nhưng yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững ngày càng khắt khe.

Trong khi đó, chi phí logistics, lãi suất, tỷ giá cùng khả năng tiếp cận vốn vẫn là những rào cản lớn đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Các chuyên gia kiến nghị Hà Nội cần tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ và thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bên cạnh đó, việc xây dựng các gói tín dụng phù hợp, phát triển hệ thống logistics hiện đại, kho ngoại quan, kho lạnh và tăng cường kết nối với cảng biển, sân bay cũng sẽ góp phần giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.

Ngoài ra, nhiều ý kiến cũng đề xuất mở rộng kênh tiêu thụ hàng Việt thông qua hệ thống bán lẻ quốc tế, đưa thêm các sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương vào chuỗi siêu thị hiện đại để từng bước thâm nhập sâu hơn vào thị trường nước ngoài.

Theo Bộ Công Thương, bên cạnh việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), Hà Nội cần tiếp tục mở rộng sang các thị trường còn nhiều dư địa như Nam Mỹ, châu Phi và thị trường Halal, đồng thời khai thác hiệu quả mạng lưới hơn 60 cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để cập nhật thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác.

Về phía thành phố, Sở Công Thương Hà Nội cho biết sẽ tiếp tục triển khai các chương trình xúc tiến thương mại, tăng cường kết nối với các địa phương và mở rộng hợp tác với nhiều thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Canada.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, sự đồng hành của chính quyền sẽ là yếu tố quan trọng, song khả năng chủ động đổi mới, chuyển đổi số và thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp mới là nền tảng giúp xuất khẩu Hà Nội duy trì tăng trưởng bền vững trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.