Bảo đảm quyền lợi người lao động trong sửa đổi các luật về bảo hiểm, lao động

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, sát thực tiễn. Theo Bộ trưởng, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tổng hợp, nghiên cứu và bước đầu giải trình, tiếp thu hơn 170 lượt ý kiến tại phiên thảo luận ở Tổ. Tại hội trường, có 27 đại biểu phát biểu, đóng góp ý kiến đối với 3 dự án luật.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, các đại biểu tập trung vào 4 nhóm vấn đề: Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhất là người làm việc không có quan hệ lao động và trên nền tảng số; danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội; bảo hiểm hưu trí bổ sung; cắt giảm hồ sơ, thủ tục hành chính trong giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội.

Với dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động và các luật liên quan, 3 nhóm vấn đề được quan tâm gồm: Ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết hằng năm; cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, các đại biểu tập trung thảo luận về bảo đảm quyền lợi người lao động, phòng ngừa và xử lý tai nạn lao động; đổi mới hoạt động huấn luyện, cắt giảm điều kiện kinh doanh nhưng không hạ thấp yêu cầu an toàn; khai báo, điều tra tai nạn lao động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; phân định trách nhiệm quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra; bảo vệ người lao động khu vực phi chính thức, lao động trên nền tảng số và các chính sách liên quan.

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá các đại biểu đã tập trung phân tích sự cần thiết, phạm vi và nội dung sửa đổi của 3 dự án luật, nhất là yêu cầu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện các dự án luật, đặc biệt chú trọng bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động và các đối tượng tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội; bảo đảm tính ổn định của chính sách, sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và điều kiện tổ chức thi hành.

Đối với Luật Bảo hiểm xã hội, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ phạm vi, điều kiện và trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhất là đối với lao động không có quan hệ lao động và lao động trên nền tảng số; đồng thời đánh giá kỹ tác động, lộ trình thực hiện và tính khả thi. Việc mở rộng danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội cần được nghiên cứu thận trọng, làm rõ tiêu chí lựa chọn, cơ chế quản lý, giám sát rủi ro, bảo đảm an toàn, bền vững và quyền lợi lâu dài của người tham gia.

Các đại biểu cũng góp ý về quản lý, sử dụng quỹ, giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Đối với dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động và các luật liên quan, các ý kiến tập trung vào đơn giản hóa thủ tục cho thuê lại lao động theo hướng chuyển từ cấp giấy phép sang thông báo, gắn với tăng cường hậu kiểm; xác định rõ trách nhiệm pháp lý, bảo đảm quyền lợi người lao động; phân định thẩm quyền quản lý nhà nước về bình đẳng giới, hoạt động chữ thập đỏ, lưu trữ và việc làm.

Về chế độ nghỉ lễ, nghỉ Tết, đa số đại biểu tán thành bổ sung ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ hưởng nguyên lương. Một số ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung ngày 27/7 - Ngày Thương binh - Liệt sĩ là ngày nghỉ hưởng nguyên lương.

Đối với Luật An toàn, vệ sinh lao động, nhiều đại biểu tán thành cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đổi mới hoạt động huấn luyện theo hướng chuyển từ cấp giấy phép sang thông báo, tăng cường hậu kiểm. Tuy nhiên, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi đôi với bảo đảm chất lượng huấn luyện, không làm giảm tiêu chuẩn an toàn và mức độ bảo vệ người lao động.

Các ý kiến cũng đề nghị hoàn thiện quy định về khai báo, điều tra tai nạn lao động; quản lý máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế bảo vệ người lao động không có quan hệ lao động, lao động khu vực phi chính thức và lao động trên nền tảng số.

Bên cạnh đó, các cơ quan cần rà soát, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa 3 dự án luật với hệ thống pháp luật hiện hành; phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Về đề xuất giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định cụ thể chế độ, chính sách và điều kiện bảo đảm hoạt động của HĐND, đại biểu HĐND các cấp, các đại biểu tán thành cao việc giao thẩm quyền ban hành nghị quyết thay thế Nghị quyết số 1206.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Công tác đại biểu phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện nội dung, đưa vào dự thảo nghị quyết chung của kỳ họp và sớm tham mưu Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết thay thế.

Kết thúc phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, các cơ quan chủ trì thẩm tra tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu, phối hợp chặt chẽ với cơ quan soạn thảo để nghiên cứu, tiếp thu, giải trình thấu đáo, hoàn thiện các dự án luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua theo chương trình kỳ họp.