Sau khi hoàn thành giai đoạn sáp nhập, điều chỉnh đơn vị hành chính và cắt giảm đầu mối, nhiều địa phương hiện đang chuyển sang giai đoạn hoàn thiện tổ chức theo hướng vận hành ổn định, thông suốt. Việc tinh gọn bộ máy thời gian qua được triển khai trên diện rộng, với quy mô lớn, không chỉ giảm số lượng đơn vị hành chính mà còn tinh giản đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Bước sang năm 2026, yêu cầu đặt ra không dừng ở “tinh gọn về số lượng” mà chuyển sang “tinh gọn gắn với hiệu quả”. Chính phủ yêu cầu các địa phương khẩn trương kiện toàn tổ chức, bảo đảm bộ máy chính quyền nhiệm kỳ mới hoạt động đúng tiến độ, đồng thời tiếp tục rà soát, xử lý các bất cập phát sinh sau sắp xếp.

Trong các chỉ đạo gần đây, nội dung bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức sau sắp xếp được nhấn mạnh là nhiệm vụ trọng tâm, cho thấy tiến trình tinh gọn đang đi vào chiều sâu, tập trung vào hiệu quả vận hành thực chất.

Một xu hướng rõ nét là việc mở rộng phạm vi tinh gọn sang hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập. Nhiều địa phương đang rà soát, sắp xếp lại các đơn vị trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa nhằm giảm đầu mối, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Tại Tây Ninh, theo kết luận của Phó Thủ tướng cuối tháng 3/2026, địa phương được yêu cầu tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời hoàn thành phương án bố trí cán bộ, công chức trong tháng 4/2026. Điều này cho thấy công tác nhân sự đang trở thành trọng tâm của giai đoạn hiện nay.

Tương tự, Ninh Bình đặt mục tiêu tiếp tục rà soát, sắp xếp các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp, trường học và cơ sở y tế. Trong khi đó, Quảng Ninh cho biết đã chủ động bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm bộ máy vận hành ổn định từ tỉnh đến cơ sở.

Cùng với đó, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố cũng đang được các địa phương đẩy nhanh triển khai. Nhiều nơi đã ban hành kế hoạch cụ thể với lộ trình rõ ràng, cho thấy quyết tâm hoàn thành trong năm 2026.

Tại Hà Nội, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được đặt trong tổng thể cải cách hành chính, gắn với mục tiêu tinh giản biên chế và nâng cao hiệu quả bộ máy cấp xã. Ninh Bình yêu cầu xây dựng đề án sáp nhập ngay trong tháng 4/2026, trong khi Lạng Sơn và Nghệ An cũng chủ động triển khai với cách làm bài bản, chú trọng công tác tuyên truyền và phương án nhân sự.

Điểm chung là quá trình này không chỉ dừng lại ở việc giảm số lượng đơn vị, mà còn gắn với tổ chức lại đội ngũ người hoạt động không chuyên trách và kiện toàn hệ thống chính trị cơ sở. Khánh Hòa là địa phương tiêu biểu khi triển khai đồng thời cả hai nội dung này trong cùng một chương trình.

Theo định hướng chung, nhiều địa phương đặt mục tiêu hoàn thành việc sắp xếp trong quý II/2026. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều thách thức, nhất là việc tạo sự đồng thuận của người dân và xử lý các yếu tố đặc thù về địa lý, dân cư.

Song song với sắp xếp tổ chức và nhân sự, các địa phương cũng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi kèm cơ chế kiểm tra, đánh giá rõ ràng hơn. Đây là nội dung trọng tâm trong các kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030.

Tại Hà Nội, các cơ quan được yêu cầu xây dựng nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”, đồng thời gắn cải cách hành chính với trách nhiệm người đứng đầu và tiến trình chuyển đổi số.

Ở Nghệ An và Lào Cai, mục tiêu xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch cũng được đặt ra, cùng với việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Những định hướng này cho thấy xu hướng chung đang chuyển từ “tinh gọn cơ học” sang “tinh gọn thực chất”, trong đó hiệu quả công việc và mức độ hài lòng của người dân trở thành thước đo quan trọng đối với hoạt động của bộ máy hành chính.