Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg, ban hành quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp, khung tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ tại từng ngành, lĩnh vực.

Khác với việc ấn định một danh sách doanh nghiệp cụ thể phải cổ phần hóa, thoái vốn, Quyết định 40 chủ yếu thiết lập tiêu chí phân loại theo ngành, lĩnh vực. Theo đó, doanh nghiệp được chia theo ba khung sở hữu chính: Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; từ 65% trở lên và trên 50% đến dưới 65%.

Quyết định 40 cũng đặt ra nguyên tắc phân loại lại toàn bộ DNNN và doanh nghiệp có vốn nhà nước theo ngành, lĩnh vực. Nếu kế hoạch giai đoạn 2022-2025 xác định cụ thể 141 doanh nghiệp thoái vốn và 126 doanh nghiệp giữ nguyên vốn nhà nước, lần này các doanh nghiệp phải được rà soát lại theo tiêu chí mới.

Theo đó, doanh nghiệp hoạt động trong ngành, lĩnh vực không thuộc diện Nhà nước cần nắm giữ sẽ được sắp xếp theo hướng thoái hết vốn, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành quy định khác. Các lĩnh vực thương mại, xuất nhập khẩu, du lịch, xây dựng, tư vấn, dệt may, in ấn, vận tải… có thể thuộc diện rà soát nhưng doanh nghiệp cụ thể nào phải thoái vốn còn chờ phương án được phê duyệt.

Với doanh nghiệp thuộc nhóm đặc thù mà Nhà nước đang nắm giữ từ 50% vốn trở xuống, quyền đại diện chủ sở hữu sẽ được chuyển về tổ chức có chức năng đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước hoặc DNNN cùng ngành. Đơn vị tiếp nhận sẽ quyết định tái cơ cấu, bổ sung vốn hoặc thoái vốn tùy hiệu quả doanh nghiệp.

Theo Điều 5 Quyết định 40 (sau khi loại trừ Viettel, Vietcombank, VietinBank và BIDV), cơ quan đại diện chủ sở hữu phải đề xuất kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước đối với 19 tập đoàn, tổng công ty gồm:

Petrovietnam; Tập đoàn Điện lực Việt Nam; Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam; Tập đoàn Hóa chất Việt Nam; Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam; Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam; Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam; Tổng công ty Hàng không Việt Nam; Tổng công ty Hàng hải Việt Nam; Tổng công ty Đường sắt Việt Nam; Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; ACV; Tổng công ty Cà phê Việt Nam; Tổng công ty Lương thực miền Bắc; Tổng công ty Lương thực miền Nam; Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam; Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước; Tập đoàn Bảo Việt và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.