Chia sẻ tại Hội thảo "Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch" do báo Tiền phong tổ chức ngày 20/5, ông Nguyễn Tiến Trung, Trưởng ban Kiểm tra thuế, Cục Thuế cho biết, qua công tác quản lý và thực tế thực hiện kiểm tra, cơ quan quản lý nhận thấy một số hình thức, hành vi mà các doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân thực hiện có tiềm ẩn những dấu hiệu rủi ro về dòng tiền đối với công tác quản lý thuế.

Hình thức thứ nhất là thông qua hợp đồng vay vốn nội bộ. Cụ thể, công ty mẹ chuyển tiền cho công ty con thông qua các hợp đồng vay vốn với lãi suất cao bất thường hoặc ngược lại cho vay với lãi suất thấp hoặc thậm chí không có lãi suất. Việc thông qua hợp đồng vay vốn nhằm mục đích điều chuyển tiền giữa các đơn vị (thông qua đó điều chuyển lợi nhuận, điều tiết doanh thu, chi phí) nhằm giảm lợi nhuận tính thuế đối với những đơn vị có phát sinh doanh thu.

Hình thức thứ hai là công ty mẹ bán hàng cho công ty con với giá bất thường (nhằm mục đích chuyển lợi nhuận) hoặc ngược lại công ty con mua các dịch vụ từ công ty mẹ với giá không hợp lý thông qua hình thức là các dịch vụ quản lý, tư vấn, giám sát… nhằm điều chỉnh tăng chi phí và giảm thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, tăng khấu trừ đầu vào đối với thuế giá trị gia tăng.

Hình thức thứ ba là thông qua hợp đồng hợp tác đầu tư, góp vốn, tuy nhiên phân chia lợi nhuận không tương xứng với phần vốn góp, ghi nhận lợi nhuận về những đơn vị có thể được nhận ưu đãi về thuế.

Hình thức thứ tư là doanh nghiệp chuyển tiền cho doanh nghiệp (từ công ty mẹ sang công ty con hoặc ngược lại) hoặc chuyển tiền cho các cá nhân dưới hình thức là các khoản tạm ứng kéo dài không rõ mục đích hoặc các khoản tài trợ phi thương mại không có mục đích.

Đối với nhóm cá nhân, hộ kinh doanh, ông Trung nêu một số hình thức tiểm ẩn rủi ro thuế phổ biến là có phát sinh doanh thu, dòng tiền lớn thông qua hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, tuy nhiên không thực hiện đăng ký, kê khai nộp thuế. Hoặc, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thực hiện đăng ký thuế nhưng thực hiện phân chia doanh thu vào các tài khoản của cá nhân khác không phải tài khoản đăng ký kinh doanh với cơ quan Thuế mục đích che giấu dòng tiền, làm giảm nghĩa vụ kê khai nộp thuế.

Do đó, đại diện Cục Thuế nhấn mạnh, trong thời gian tới cần xây dựng kiến trúc dữ liệu liên thông giữa cơ quan thuế với ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, sàn thương mại điện tử và các cơ quan quản lý liên quan, lấy định danh điện tử và mã số thuế làm nền tảng kết nối dữ liệu. Ngoài ra, ngành Thuế cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong phân tích rủi ro.

"Nếu được triển khai đồng bộ về thể chế, công nghệ, dữ liệu và tổ chức thực hiện, quản lý thuế theo dòng tiền sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng của hệ thống thuế. Đồng thời, tăng cường kỷ luật tài chính, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững trong nền kinh tế số", ông Nguyễn Tiến Trung nhấn mạnh.