Standard Chartered vừa nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam lên 9,5% trong năm 2026 và đạt mức tăng trưởng hai con số, 11%, trong năm 2027. (Ảnh: Hưng Khánh)

Ngân hàng đa quốc gia Standard Chartered mới đây đã nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam lên 9,5% trong năm 2026 và đạt mức tăng trưởng hai con số, đạt 11% trong năm 2027. Những con số này cho thấy kỳ vọng ngày càng cao đối với nền kinh tế Việt Nam, nhưng điều đáng quan tâm hơn là các động lực đằng sau có đủ sức duy trì đà tăng trưởng hay không.

Câu trả lời, dựa trên dữ liệu hiện tại, là có cơ sở để kỳ vọng.

Trên thực tế, nửa đầu năm 2026 cho thấy nền kinh tế đang tăng trưởng trên diện rộng. Theo phân tích của HSBC Việt Nam, GDP quý I tăng 7,83%, quý II tăng 8,39%, đưa tăng trưởng 6 tháng lên 8,18%. Trong đó, chế biến, chế tạo, xuất khẩu, đầu tư hạ tầng, tiêu dùng nội địa, du lịch và FDI đều đóng góp tích cực.

Đáng chú ý, xuất khẩu điện tử tiếp tục tăng, cho thấy Việt Nam không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà còn từng bước gia tăng vai trò trong chuỗi cung ứng công nghệ, đồng thời tạo thêm dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu và giá trị gia tăng.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với một mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào các kích thích ngắn hạn. Khi sản xuất, dịch vụ và đầu tư cùng tăng tốt, các động lực tăng trưởng được phân bổ rộng hơn, qua đó nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

FDI tiếp tục là một chỉ số đáng chú ý. Sáu tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61%, trong khi vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm. Dòng vốn này không chỉ bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế mà còn phản ánh mức độ tin cậy của nhà đầu tư đối với triển vọng sản xuất và thị trường Việt Nam.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng, bức tranh sẽ thiếu đi một nửa tầm quan trọng.

Một nền kinh tế tăng nhanh cũng đồng nghĩa với nhu cầu vốn, ngoại tệ và năng lượng tăng lên. Đây chính là bài kiểm tra về chất lượng tăng trưởng. Mục tiêu hai con số sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu phải đánh đổi bằng lạm phát cao hơn, mất ổn định tỷ giá hoặc chi phí vốn gia tăng quá mạnh. Tăng trưởng bền vững đòi hỏi chính sách phải giữ được sự cân bằng giữa việc hỗ trợ nền kinh tế và bảo vệ các nền tảng vĩ mô.

Standard Chartered chỉ ra rằng nhu cầu trong nước mạnh, đầu tư liên tục vào cơ sở hạ tầng và năng lực sản xuất, cùng quá trình chuyển đổi kinh tế đang diễn ra đang hình thành một mô hình tăng trưởng cân bằng và có khả năng chống chịu tốt hơn. Ngân hàng này cũng hạ dự báo lạm phát xuống 4,4% trong năm 2026 và 3,3% trong năm 2027, đồng thời dự báo lãi suất điều hành sẽ được giữ nguyên nhằm cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định giá cả.

Điều đó cho thấy, động lực tăng trưởng bền vững của Việt Nam không chỉ nằm ở các con số đang tăng nhanh, mà ở khả năng mở rộng năng lực sản xuất thực của nền kinh tế.

Một nguồn lực quan trọng khác, bên cạnh xuất khẩu và FDI, là thị trường trong nước. Nhu cầu nội địa cải thiện sẽ bổ sung động lực cho tăng trưởng, đồng thời cũng là điều kiện để nền kinh tế giảm dần sự phụ thuộc vào một số yếu tố bên ngoài.

Như vậy, con đường hướng tới tăng trưởng hai con số không nhất thiết phải dựa vào một cú hích bất thường. Việt Nam đang sở hữu một tổ hợp động lực gồm sản xuất, dịch vụ, đầu tư công, FDI, nhu cầu nội địa, hạ tầng, năng lực sản xuất và khả năng thu hút các dòng vốn chất lượng cao.

Bước vào giai đoạn tiếp theo từ một vị thế vững chắc, thách thức lớn nhất không phải là tìm thêm động lực tăng trưởng bằng mọi giá, mà là bảo vệ những động lực hiện có. Câu chuyện tăng trưởng hai con số vì thế không phải là một cuộc chạy đua về tốc độ, mà là quá trình tích lũy năng lực của một mô hình tăng trưởng ngày càng cân bằng và bền vững.