Theo nghiên cứu toàn cầu do FPT phối hợp cùng Forrester Consulting thực hiện dựa trên khảo sát 397 lãnh đạo doanh nghiệp và công nghệ trên bốn khu vực kinh tế lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn chuyển từ thử nghiệm sang nền tảng quy mô lớn. Báo cáo cũng hé lộ vì sao nhiều tổ chức chưa thể biến kết quả ban đầu thành giá trị bền vững.

FPT và Forrester Consulting – một trong những công ty nghiên cứu và tư vấn công nghệ hàng đầu thế giới, vừa công bố nghiên cứu toàn cầu “From Pilots to Reusable Platforms: A Blueprint for Scaling Enterprise AI” (Từ dự án thử nghiệm đến nền tảng có thể mở rộng: Lộ trình phát triển AI ở quy mô doanh nghiệp).

Nghiên cứu được thực hiện với 397 lãnh đạo doanh nghiệp và công nghệ tại Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á-Thái Bình Dương và Nhật Bản, kết hợp với các cuộc phỏng vấn chuyên sâu cùng lãnh đạo cấp cao trong nhiều lĩnh vực như tài chính, sản xuất, ô tô, y tế, năng lượng và thể thao.

Báo cáo phản ánh quá trình doanh nghiệp chuyển từ các dự án AI thử nghiệm sang triển khai AI ở quy mô toàn tổ chức, đồng thời chỉ ra những yếu tố quyết định để AI tạo ra giá trị kinh doanh bền vững.

AI chỉ đang ở giai đoạn đầu của chuyển đổi

Dữ liệu khảo sát của Báo cáo cho thấy, AI đang được doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ nhằm giải quyết các bài toán hiệu quả vận hành. Trong đó, động lực đầu tư lớn nhất là tăng cường tự động hóa với tỷ lệ 48% doanh nghiệp tham gia khảo sát lựa chọn, tiếp đến là cải thiện khả năng khai thác dữ liệu phục vụ ra quyết định (45%).

Những doanh nghiệp đã triển khai AI ghi nhận các lợi ích rõ rệt như ra quyết định nhanh và nhất quán hơn, cải thiện hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, AI hiện vẫn chủ yếu được sử dụng để tối ưu các quy trình hiện hữu thay vì tái thiết kế mô hình hoạt động của doanh nghiệp.

Chỉ 34% doanh nghiệp cho biết đang ưu tiên chuyển đổi sang mô hình vận hành lấy AI làm trung tâm (AI-first), phản ánh khoảng cách đáng kể giữa việc ứng dụng AI và chuyển đổi toàn diện dựa trên AI.

Điều này cho thấy AI đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm công nghệ để trở thành ưu tiên chiến lược của doanh nghiệp, nhưng quá trình chuyển đổi từ các ứng dụng đơn lẻ sang năng lực vận hành ở quy mô toàn tổ chức vẫn còn ở giai đoạn đầu.

Thách thức lớn nhất nằm ở nền tảng doanh nghiệp, không phải công nghệ AI

Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của nghiên cứu là rào cản lớn nhất đối với AI hiện nay không còn nằm ở bản thân các mô hình AI mà ở nền tảng của doanh nghiệp.

Khi doanh nghiệp tìm cách mở rộng AI trên toàn tổ chức, những hạn chế về dữ liệu, hệ thống và mô hình quản trị trở thành điểm nghẽn chính. Có 41% lãnh đạo được khảo sát cho biết khó khăn lớn nhất là tích hợp AI với các hệ thống và quy trình hiện hữu, 38% doanh nghiệp cho rằng việc mở rộng AI từ các dự án thí điểm thành nền tảng chung của doanh nghiệp là một thách thức lớn.

Mặc dù hơn một nửa doanh nghiệp đã dành ít nhất 5% ngân sách công nghệ thông tin cho AI, chỉ 26% tự đánh giá đã đạt mức trưởng thành cao trong vận hành AI.

Hơn một nửa doanh nghiệp đã dành ít nhất 5% ngân sách công nghệ thông tin cho AI.

Ở chiều ngược lại, kỳ vọng dành cho các AI Agents đang tăng nhanh. Hiện các AI Agents đảm nhiệm trung bình 17% quy trình cốt lõi của doanh nghiệp; tỷ lệ này được dự báo tăng lên 26% trong 12 tháng tới và 39% trong vòng hai năm tới.

Xây dựng nền tảng AI có thể tái sử dụng và mở rộng trên toàn doanh nghiệp

Theo nghiên cứu, khi AI bước sang giai đoạn triển khai ở quy mô lớn, tiêu chí lựa chọn đối tác cũng thay đổi đáng kể. Thay vì chỉ tìm kiếm nhà cung cấp công nghệ, doanh nghiệp ưu tiên các đối tác có khả năng đồng hành xuyên suốt vòng đời AI, từ tư vấn chiến lược, thiết kế, tích hợp, quản trị đến vận hành và tối ưu hệ thống. Ba tiêu chí được đánh giá quan trọng nhất trong lựa chọn đối tác là năng lực triển khai, vận hành AI ở quy mô doanh nghiệp; năng lực quản trị, bảo mật AI và khả năng tích hợp AI với hệ thống công nghệ thông tin hiện hữu.

Xu hướng này cũng kéo theo sự thay đổi trong mô hình hợp tác. Thay vì chỉ làm việc với nhà cung cấp công nghệ đơn thuần, doanh nghiệp ngày càng ưu tiên các mô hình hợp tác nền tảng (62%), dịch vụ quản trị vận hành (58%) và đồng sáng tạo (50%).

Về ưu tiên đầu tư trong thời gian tới, các doanh nghiệp tập trung vào nâng cao năng lực quản trị và tuân thủ AI (44%), tích hợp AI vào hệ thống hiện hữu (42%) và tăng cường bảo mật, khả năng chống chịu của hệ thống AI (39%).

Báo cáo cũng chỉ ra rằng giai đoạn tiếp theo của AI không còn là bài toán thử nghiệm các trường hợp ứng dụng riêng lẻ mà là xây dựng nền tảng AI có thể tái sử dụng và mở rộng trên toàn doanh nghiệp. Để hiện thực hóa mục tiêu này, doanh nghiệp cần một cách tiếp cận đồng bộ, kết hợp giữa hạ tầng công nghệ, dữ liệu, quản trị, bảo mật và mô hình vận hành thống nhất.

Đây cũng là lý do Forrester nhận định lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI sẽ thuộc về những tổ chức có khả năng vận hành hóa AI một cách bài bản, với sự hỗ trợ của các đối tác có khả năng hỗ trợ toàn bộ vòng đời AI theo mô hình xây dựng - vận hành - tối ưu, giúp rút ngắn thời gian triển khai, giảm rủi ro và triển khai các sáng kiến AI ở quy mô doanh nghiệp kiến tạo năng lực tăng trưởng dài hạn.

Theo Forrester, lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI sẽ thuộc về những doanh nghiệp có khả năng xây dựng nền tảng AI có thể tái sử dụng và mở rộng trên toàn tổ chức, thay vì chỉ triển khai các dự án AI riêng lẻ. Điều này đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa hạ tầng công nghệ, dữ liệu, quản trị, bảo mật và mô hình vận hành thống nhất cùng những đối tác có năng lực hỗ trợ toàn bộ vòng đời AI.

Ông Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT kiêm Tổng Giám đốc FPT Software, chia sẻ: "Nghiên cứu này cũng phản ánh những kinh nghiệm mà FPT tích lũy trong hơn một thập kỷ đồng hành cùng các doanh nghiệp toàn cầu ở nhiều lĩnh vực. Chúng tôi chứng kiến tham vọng ứng dụng AI của các doanh nghiệp ngày càng lớn nhưng việc mở rộng AI trên quy mô doanh nghiệp mới là thách thức thực sự.

"Khi hệ sinh thái AI ngày càng phức tạp, doanh nghiệp không thể tiếp tục triển khai riêng lẻ mà cần những đối tác có khả năng kết nối chiến lược, tích hợp, quản trị và vận hành để biến đổi mới sáng tạo thành năng lực thực thi có thể nhân rộng trên toàn doanh nghiệp", ông Phạm Minh Tuấn nói.

Thông qua việc công bố nghiên cứu này, FPT mong muốn thúc đẩy cách tiếp cận hợp tác và đồng sáng tạo trong triển khai AI, đồng hành cùng doanh nghiệp ở mọi cấp độ trưởng thành để mở rộng AI nhanh chóng, an toàn, hiệu quả và bền vững hơn - từ đó xây dựng những tổ chức có khả năng thích ứng cao, sẵn sàng đón đầu các cơ hội trong giai đoạn phát triển tiếp theo của AI.