Trong bối cảnh giá nhiên liệu toàn cầu liên tục biến động do ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông, ngành logistics đang đứng trước áp lực lớn về chi phí vận hành.

Tuy nhiên, thay vì chỉ đơn thuần chuyển gánh nặng này sang khách hàng, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tái cấu trúc hoạt động, tối ưu vận hành và ứng dụng công nghệ để duy trì tính cạnh tranh. Sự hợp tác giữa FedEx và Viettel Post là một ví dụ điển hình cho xu hướng này, khi cả hai cùng tìm cách cân bằng giữa chi phí hiệu quả và trải nghiệm khách hàng.

Doanh nghiệp logistics xoay xở trước áp lực giá xăng dầu

Giá nhiên liệu tăng không phải là câu chuyện mới đối với ngành vận tải, nhưng trong giai đoạn hiện nay, mức độ biến động ngày càng khó lường. Ông Masamichi Ujiie, Chủ tịch khu vực Bắc và Nam Thái Bình Dương của FedEx cho biết, phụ phí nhiên liệu vốn đã là một cấu phần tiêu chuẩn trong chính sách giá của doanh nghiệp. Cơ chế này được thiết kế linh hoạt, cho phép điều chỉnh theo diễn biến của thị trường quốc tế.

Theo đó, khi giá nhiên liệu tăng, phụ phí sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng; ngược lại, khi giá giảm, chi phí này cũng sẽ hạ xuống. Đây là cách tiếp cận nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong cấu trúc giá. Trên thực tế, phần lớn khách hàng quốc tế đã quen với mô hình này, coi phụ phí nhiên liệu là một phần tất yếu trong chi phí vận chuyển xuyên biên giới.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, chỉ dựa vào cơ chế phụ phí là chưa đủ. Các doanh nghiệp logistics buộc phải tìm kiếm những giải pháp mang tính dài hạn hơn. Một trong những hướng đi quan trọng là tối ưu chuỗi cung ứng thông qua số hóa. Việc tận dụng dữ liệu giúp khách hàng chủ động lựa chọn phương thức vận chuyển, tốc độ giao hàng và danh mục hàng hóa phù hợp, từ đó tối ưu chi phí tổng thể thay vì chỉ nhìn vào giá cước đơn lẻ.

Với thực tế Việt Nam, ông Đinh Thanh Sơn - Phó Tổng Giám đốc Viettel Post cho biết, doanh nghiệp triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của giá xăng dầu. Một trong những thay đổi đáng chú ý là chuyển đổi dần sang phương tiện vận tải điện. Doanh nghiệp này đã bắt đầu đưa vào vận hành từ 30 đến 50 ô tô điện phục vụ hoạt động giao nhận, đồng thời mở rộng sử dụng xe máy điện trong mạng lưới.

Việc chuyển đổi này không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu mà còn góp phần ổn định hoạt động trong bối cảnh giá xăng dầu biến động theo ngày. Bên cạnh đó, Viettel Post còn xây dựng các phương án dự trữ nhiên liệu nhằm giảm thiểu rủi ro tăng giá đột ngột. Doanh nghiệp chỉ áp dụng phụ phí xăng dầu khi giá tăng kéo dài khoảng 15 ngày và vượt ngưỡng nhất định, thay vì điều chỉnh liên tục theo từng biến động ngắn hạn.

Cách tiếp cận này cho thấy nỗ lực “đệm” chi phí của doanh nghiệp nhằm tránh gây sốc giá cho khách hàng. Khi mức tăng vượt 70%, phụ phí mới được áp dụng ở mức khoảng 10 - 12%. Điều này phản ánh chiến lược cân bằng giữa duy trì hoạt động ổn định và bảo vệ lợi ích người sử dụng dịch vụ.

Không dừng lại ở đó, sự hợp tác giữa FedEx và Viettel Post còn giúp tối ưu hóa mạng lưới vận hành. Việc tích hợp hệ thống logistics toàn cầu với hạ tầng nội địa giúp giảm các khâu trung gian, từ đó tiết kiệm chi phí vận chuyển. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao.

Khách hàng và doanh nghiệp hưởng lợi từ sự tối ưu hóa và số hóa

Ông Phùng Văn Cường - Tổng Giám đốc Viettel Post cho biết, sự kết hợp giữa mạng lưới toàn cầu của FedEx và hạ tầng nội địa của Viettel Post giúp rút ngắn đáng kể thời gian giao nhận. Việc hàng hóa được xử lý nhanh hơn, tiếp cận khách hàng sớm hơn chỉ vài giờ cũng có thể tạo ra khác biệt lớn trong hiệu quả sản xuất và kinh doanh, đặc biệt đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Hệ thống này dự kiến sẽ xử lý gần 2 triệu lô hàng mỗi năm, qua đó rút ngắn thời gian giao nhận và hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế với chi phí hợp lý hơn.

Bên cạnh đó, phạm vi phủ sóng dịch vụ được mở rộng giúp nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế dễ dàng hơn. Trước đây, các rào cản về ngôn ngữ, thủ tục và quy định nhập khẩu thường khiến quá trình gửi hàng ra nước ngoài trở nên phức tạp. Nay, với sự hỗ trợ trực tiếp từ Viettel Post, khách hàng có thể được tư vấn toàn diện từ địa chỉ, mã bưu chính đến các yêu cầu pháp lý của từng quốc gia.

Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro sai sót trong quá trình vận chuyển. Ví dụ, với những mặt hàng nhạy cảm như thực phẩm gửi cho người thân ở nước ngoài, việc nắm rõ quy định nhập khẩu là yếu tố then chốt để đảm bảo hàng hóa được thông quan thuận lợi.

Một lợi ích khác đến từ việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và theo dõi đơn hàng. Hệ thống của hai doanh nghiệp cho phép khách hàng giám sát trạng thái vận chuyển theo thời gian thực, nhận thông báo qua nhiều kênh như email hoặc nền tảng số. Sự minh bạch này giúp người dùng chủ động hơn trong việc quản lý hàng hóa và kế hoạch kinh doanh.

Đáng chú ý, việc tối ưu vận hành và cắt giảm khâu trung gian cũng góp phần kiểm soát chi phí ở mức hợp lý. Dù phụ phí nhiên liệu có thể tăng trong một số giai đoạn, nhưng tổng chi phí vận chuyển không nhất thiết tăng tương ứng nếu chuỗi cung ứng được cải thiện. Nói cách khác, doanh nghiệp logistics đang chuyển từ mô hình “tăng giá để bù chi phí” sang “tối ưu để giữ giá cạnh tranh”.

Ở tầm vĩ mô, những thay đổi này còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Khi chi phí logistics được kiểm soát tốt hơn, doanh nghiệp xuất khẩu có thể đưa ra mức giá hấp dẫn hơn trên thị trường quốc tế. Đồng thời, việc giao hàng nhanh và ổn định cũng giúp cải thiện uy tín của hàng hóa Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Việt Nam đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu với tổng kim ngạch thương mại vượt mốc 930 tỷ USD vào năm 2025. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và hội nhập sâu rộng, logistics đã trở thành hạ tầng chiến lược, giữ vai trò then chốt trong nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa và hiệu quả chuỗi cung ứng. Đồng thời, Bộ khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp logistics phát triển theo hướng số hóa, xanh hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Có thể thấy, dù phụ phí nhiên liệu có thể biến động theo thị trường, ngành logistics không chỉ “chịu trận” mà đang chủ động thích ứng và chuyển mình. Từ việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi phương tiện đến tăng cường hợp tác chiến lược, các doanh nghiệp đang từng bước biến áp lực chi phí thành động lực đổi mới - qua đó mang lại giá trị bền vững hơn cho khách hàng và nền kinh tế.