Đóng 2,5 triệu mã số thuế: Chỉ xóa tiền nợ là chưa đủ, cần ‘xoá’ bớt thủ tục

Bớt gánh nặng tài chính nhưng khó khăn nằm ở thủ tục

Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính đến 23/10, tổng số người nộp thuế ở trạng thái mã số thuế 03, 06 là 2.518.440 trường hợp, trong đó có 643.383 người nộp thuế ở trạng thái mã số thuế 03 (ngừng kinh doanh nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế). Trong số này có 211.802 doanh nghiệp/ tổ chức và 431.518 cá nhân, hộ kinh doanh.

Số lượng người nộp thuế ở trạng thái mã số thuế 06 (không hoạt động tại địa chỉ đăng ký) là 1.875.075, trong đó có 861.010 doanh nghiệp/tổ chức (bao gồm cả chi nhánh) và 1.014.047 cá nhân hộ kinh doanh. Đặc biệt, trong số này có 529.041 người nộp thuế ngừng, không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký trên 10 năm (từ 2015 trở về trước).

Cũng theo số liệu của Bộ Tài chính, trong 10 tháng năm 2026, cơ quan thuế đã giải quyết, chấm dứt hiệu lực mã số thuế của 777.835 trường hợp, trong đó gồm 143.786 doanh nghiệp/tổ chức và 634.049 cá nhân, hộ kinh doanh.

Tại hồ sơ dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù về xử lý nợ thuế để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, Bộ này đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho việc đóng mã số thuế như xoá lệ phí môn bài, xoá gần 10.000 tỷ đồng tiền chậm nộp, giảm mức phạt hành chính về hành vi chậm nộp tờ khai đến 70%, phương án giải thể các DN trên 10 năm…

Chia sẻ với VietnamFinance, Ths, Luật sư Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín (Trọng Tín Tax) đánh giá, đây là chính sách rất nhân văn, điều này cũng cho thấy, Chính phủ đã lắng nghe, thấu hiểu những khó khăn, vướng mắc người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, cơ chế này giúp cho nhóm người nộp thuế ở trạng thái thuế 03, 06 giảm áp lực tài chính, từ đó có thêm động lực và điều kiện hoàn thành các thủ tục giải thể doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ở góc độ đơn vị tư vấn thuế, ông Được cho rằng, cần có thêm các chính sách về giảm thủ tục kê khai, nhằm đảm bảo tính thực thi, tăng tính khả thi và hiệu quả trên thực tế. Theo tinh thần Nghị quyết, các doanh nghiệp này vẫn phải thực hiện kê khai thuế những năm còn thiếu, doanh nghiệp nào đóng cửa càng lâu thì số lần phải kê khai càng nhiều.

Chính tại dự thảo Nghị quyết, Bộ Tài chính dẫn một ví dụ, một doanh nghiệp thuộc diện khai thuế giá trị gia tăng (VAT) theo quý, sau 10 năm không hoạt động, số hồ sơ khai thuế tối thiểu phải bổ sung có thể bao gồm khoảng 40 hồ sơ khai thuế VAT và 10 hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Trường hợp doanh nghiệp ngừng hoạt động 15 năm, 20 năm thì số hồ sơ phải kê khai tăng tương ứng.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể phải nộp bổ sung các hồ sơ khai thuế TNCN và hồ sơ khai đối với các loại thuế, phí, lệ phí khác (nếu có phát sinh) theo quy định của pháp luật thuế. Đối với hộ, cá nhân kinh doanh, tùy trường hợp có thể phải nộp bổ sung tờ khai 01/CNKD và 01/TTS nếu có phát sinh.

Bộ Tài chính thừa nhận, việc phải lập và nộp lại số lượng lớn hồ sơ khai thuế trong khi doanh nghiệp thực tế không phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh và các chỉ tiêu trên hồ sơ khai thuế đều bằng 0 làm phát sinh chi phí kê khai các tờ khai thuế đáng kể cho doanh nghiệp. Đồng thời, việc tiếp nhận và xử lý số lượng lớn hồ sơ khai thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế cũng làm tăng khối lượng công việc hành chính cho cán bộ, công chức ngành thuế.

Cùng quan điểm với Bộ Tài chính, ông Được cho biết, khi giải thể doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục như mở lại mã số thuế, thuê chữ ký số, thuê kế toán, thực hiện nộp lại các hồ sơ khai thuế, tờ khai thuế, nộp BCTC và đồng thời, cơ quan thuế ghi bộ các khoản nợ thuế môn bài, tiền chậm nộp, tiền phạt sau đó, tiếp tục thực hiện xoá các loại phí, tiền nộp chậm này.

“Điều này sẽ khiến người nộp thuế gặp khó trong việc tuân thủ thủ tục và công việc cán bộ thuế vì thế tăng lên, kéo theo chi phí xã hội tự động tăng thêm”, đại diện Trọng Tín Tax đặt vấn đề.

Cần thêm chính sách đảm bảo tính khả thi khi thực hiện

Do đó, để đảm bảo tính khả thi của Nghị quyết và việc đóng 2,5 triệu mã số thuế thực hiện hiệu quả, ông Nguyễn Văn Được đề xuất phương án, cơ quan quản lý có thể cân nhắc cho phép các doanh nghiệp ở trạng thái 06 (gần 1,9 triệu DN và hộ kinh doanh) được phép hồi tố, nộp văn bản gửi đến cơ quan thuế đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cũng như, thông báo thông qua quyết định giải thể từ thời điểm cơ quan thuế có quyết định DN không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Theo đó, ông đề nghị Quốc hội xem xét sửa quy định tại Luật Quản lý thuế cũng như Luật Doanh nghiệp cho phép người nộp thuế được hồi tố, ra quyết định giải thể doanh nghiệp từ thời điểm hiện nay nhưng có hiệu lực từ khi người nộp thuế bị cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Với cách làm này, người nộp thuế không phải thực hiện nộp bổ sung các hồ sơ khai thuế, tờ khai thuế, nộp báo cáo tài chính, đồng thời cơ quan thuế không phải ghi bộ tiền thuế, lệ phí môn bài, tiền chậm nộp. Từ đó, không phải thực hiện công đoạn xoá nợ thuế.

Bên cạnh đó, với rất nhiều trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký trên 10 năm đến 20 năm hoặc lâu hơn, việc nộp lại tờ khai thuế, báo cáo tài chính, làm lại sổ sách kế toán gặp rất nhiều khó khăn, tốn kém chi phí, thời gian.

Nếu được thực hiện theo phương án như đề xuất, sẽ giúp người nộp thuế thuận lợi hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí, tạo điều kiện cho họ thực hiện giải thể DN nhanh chóng, tăng thêm tính hiệu quả của chính sách, bên cạnh chính sách xoá lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, cũng như giảm mức phạt.

“Tôi hi vọng Quốc hội sẽ xem xét, cân nhắc thêm phương án này nhằm giúp chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước đạt hiệu quả thực thi cao nhất, sớm làm sạch được dữ liệu doanh nghiệp như mục tiêu đề ra của cơ quan quản lý”, ông Được mong muốn.