Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký vào Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 24,8 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ. Vốn thực hiện đạt trên 9,7 tỷ USD, tăng 9,6%.

"Kết quả này cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến được nhà đầu tư nước ngoài quan tâm trong quá trình dịch chuyển, tái cấu trúc và đa dạng hóa chuỗi cung ứng", Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) nhận xét trong báo cáo định kỳ.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở mức tăng vốn, mà còn ở cơ cấu đối tác. Singapore và Hàn Quốc tiếp tục dẫn đầu, trong khi Trung Quốc, Hồng Kông và Indonesia cùng nằm trong nhóm năm nhà đầu tư lớn nhất.

Năm đối tác này chiếm hơn 85% tổng vốn FDI đăng ký trong kỳ, cho thấy dòng vốn châu Á tiếp tục giữ vai trò chủ đạo.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, cơ cấu trên phản ánh Việt Nam đang đồng thời thụ hưởng hai xu hướng: dịch chuyển, đa dạng hóa chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc và tái cơ cấu đầu tư trong nội khối ASEAN.

Hai dòng vốn cùng hội tụ

Sau 5 tháng, Singapore dẫn đầu với hơn 8,5 tỷ USD, tiếp theo là Hàn Quốc với hơn 6,7 tỷ USD. Riêng hai đối tác này chiếm hơn 60% tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam trong 5 tháng.

Vị trí của Singapore phản ánh vai trò của nước này như một trung tâm tài chính và đầu tư của khu vực. Một bộ phận dự án của các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam được đăng ký thông qua pháp nhân đặt tại Singapore.

Trong khi đó, dòng vốn Hàn Quốc tiếp tục tập trung vào sản xuất công nghiệp, điện tử, bán dẫn và các dự án mở rộng của doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.

Trung Quốc đứng thứ ba, đồng thời dẫn đầu về số dự án đăng ký mới. Diễn biến này phản ánh xu hướng doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng năng lực sản xuất sang Việt Nam nhằm đa dạng hóa địa điểm, tiếp cận thị trường ASEAN và tận dụng mạng lưới hiệp định thương mại tự do.

Tuy nhiên, đây không đơn thuần là quá trình doanh nghiệp rời khỏi Trung Quốc. Trong nhiều ngành, Việt Nam trở thành một mắt xích bổ sung trong mạng lưới sản xuất khu vực, trong khi hoạt động sản xuất trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào máy móc, nguyên liệu và linh kiện trung gian nhập khẩu từ Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, sự hiện diện của Singapore và Indonesia trong nhóm dẫn đầu cho thấy vai trò ngày càng rõ của dòng vốn nội khối ASEAN.

Indonesia ghi nhận khoảng 1,74 tỷ USD vốn đăng ký, nhưng gần như toàn bộ đến từ một giao dịch góp vốn, mua cổ phần tại TP.HCM. Dù vậy, giao dịch trên cho thấy dòng vốn trong ASEAN không chỉ luân chuyển qua đầu tư dự án mà còn thông qua mua cổ phần, phần vốn góp tại các doanh nghiệp hiện hữu.

Những dự án lớn định hình bức tranh FDI

Một số dự án quy mô lớn có ảnh hưởng đáng kể đến số liệu FDI từ đầu năm. Các dự án nổi bật gồm cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng mức đầu tư 4,9 tỷ USD; nhà máy nhiệt điện LNG Huỳnh Lập của nhà đầu tư Hàn Quốc tại Nghệ An với vốn trên 2,2 tỷ USD; Nhà Bè Metrocity GS tăng vốn thêm 2,2 tỷ USD; Khu phức hợp thông minh tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm tăng vốn khoảng 1,2 tỷ USD; và Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung có vốn đăng ký khoảng 2,1 tỷ USD.

Tại Thái Nguyên, dự án Samsung Electro-Mechanics Việt Nam số 2 có vốn đăng ký 1,2 tỷ USD, tập trung sản xuất bảng mạch điện tử cao cấp FCBGA phục vụ robot, xe tự hành và thiết bị công nghệ cao.

Cùng với một dự án công nghệ quy mô hàng tỷ USD khác, dự án này góp phần đưa Thái Nguyên lên vị trí dẫn đầu cả nước về thu hút FDI, đồng thời cho thấy dòng vốn Hàn Quốc đang hướng tới những công đoạn có hàm lượng công nghệ cao hơn.

Posco Future M cũng đăng ký dự án sản xuất vật liệu cực âm than chì nhân tạo cho pin lithium-ion tại Thái Nguyên với vốn trên 282 triệu USD, gắn với chuỗi cung ứng pin, xe điện và năng lượng mới.

Bên cạnh các dự án sản xuất, giao dịch nhà đầu tư Indonesia đăng ký góp hơn 1,7 tỷ USD vào Công ty cổ phần Đầu tư và Tài chính VLD cũng tác động đáng kể đến cơ cấu vốn theo đối tác. Tuy nhiên, đây là vốn đăng ký qua hình thức góp vốn, mua cổ phần, không phải một dự án đầu tư mới.

FDI tập trung vào sản xuất và các cực công nghiệp mới

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là lĩnh vực thu hút vốn chủ đạo, chiếm hơn 60% tổng vốn đăng ký trong 5 tháng.

Các dự án điện tử, bán dẫn, vật liệu pin và trung tâm dữ liệu cho thấy dòng vốn mới đang mở rộng sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao hơn, trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là khu vực thu hút phần lớn vốn FDI.

Nhà đầu tư nước ngoài đã rót vốn vào 29 tỉnh, thành phố. Thái Nguyên dẫn đầu với hơn 7,6 tỷ USD, tiếp theo là TP.HCM và Nghệ An. Tây Ninh, Bắc Ninh và Hà Nội cũng nằm trong nhóm thu hút vốn lớn.

Thái Nguyên nổi bật với các dự án điện tử, bán dẫn và vật liệu công nghệ cao, trong khi Nghệ An thu hút dự án năng lượng quy mô lớn.

Sự vươn lên của những địa phương này cho thấy bước đầu hình thành các cực công nghiệp mới dựa trên quỹ đất, hạ tầng khu công nghiệp và khả năng tiếp nhận dự án lớn. Tuy nhiên, mức độ tập trung cao cũng khiến kết quả thu hút FDI theo địa phương dễ biến động theo thời điểm ghi nhận một vài dự án quy mô lớn.

Vốn FDI thực hiện trong 5 tháng đạt mức cao nhất trong 5 năm đối với cùng kỳ, cho thấy các dự án đã được cấp phép tiếp tục được triển khai tương đối ổn định.

Dù vậy, tốc độ tăng vốn thực hiện thấp hơn đáng kể so với vốn đăng ký. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, diễn biến này đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi khả năng hấp thụ vốn, tiến độ triển khai và quá trình chuyển vốn đăng ký thành vốn thực hiện.

Cơ quan này cũng chỉ ra những điểm nghẽn về hạ tầng năng lượng, logistics, nhân lực kỹ thuật cao, công nghiệp hỗ trợ và thủ tục triển khai dự án.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn công nghệ cao ngày càng gay gắt, Cục Đầu tư nước ngoài cho rằng Việt Nam cần nâng cao chất lượng hạ tầng năng lượng, logistics và khu công nghiệp; phát triển nhân lực kỹ thuật cao; đồng thời rút ngắn thời gian xử lý thủ tục về đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy chữa cháy.