Trong làn sóng các doanh nghiệp niêm yết ngoài ngành điện mở rộng sang năng lượng tái tạo, Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát (HOSE: HPG) là trường hợp thu hút sự chú ý khi chính thức tham gia thành lập pháp nhân hoạt động trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi.

Theo công bố thông tin mới đây, Hội đồng quản trị Hòa Phát đã thông qua việc góp vốn thành lập Công ty CP Điện gió ngoài khơi Sông Hậu nhằm thực hiện các hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh trong lĩnh vực điện. Doanh nghiệp mới có vốn điều lệ 2.000 tỷ đồng, trong đó Hòa Phát góp 600 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ sở hữu 30%. Tổng giám đốc HPG Nguyễn Việt Thắng được ủy quyền quản lý toàn bộ phần vốn góp này.

Theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được công bố, Công ty CP Điện gió ngoài khơi Sông Hậu có 200 triệu cổ phần phổ thông, mệnh giá 10.000 đồng/cổ phần. Cơ cấu cổ đông sáng lập gồm Hòa Phát và Công ty CP Đầu tư KVS cùng góp 600 tỷ đồng, mỗi bên nắm 30% vốn điều lệ. Hai cổ đông cá nhân là ông Trần Đình Long, Chủ tịch HĐQT Hòa Phát và ông Trần Đăng Khoa mỗi người góp 400 tỷ đồng, tương ứng 20% vốn. Ông Trần Đăng Khoa giữ chức Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc doanh nghiệp mới.

Việc tham gia thành lập doanh nghiệp điện gió ngoài khơi mở rộng thêm phạm vi hoạt động của Hòa Phát trong lĩnh vực năng lượng. Trước đó, tập đoàn đã triển khai nhiều dự án điện mặt trời trong nội bộ hệ thống sản xuất, chủ yếu nhằm giảm chi phí điện, tăng mức độ tự chủ năng lượng và hỗ trợ mục tiêu sản xuất xanh.

Từ điện mặt trời nội bộ đến điện gió ngoài khơi

Tại Khu liên hợp Dung Quất, Hòa Phát đang hoàn thiện hệ thống điện mặt trời trên diện tích khoảng 27.000 m2 tại khu vực hồ điều hòa. Hệ thống có công suất hơn 2.500 kWp, sử dụng hơn 4.000 tấm pin thế hệ mới. Khi vận hành, dự án dự kiến tạo ra khoảng 3,6 triệu kWh điện sạch mỗi năm, đồng thời góp phần giảm gần 2.500 tấn CO2 phát thải.

Từ năm 2025, Thép Hòa Phát Dung Quất đầu tư 600 tỷ đồng triển khai dự án điện mặt trời công suất 79,2 MWp, nhằm tăng tự chủ nguồn điện sạch, tiết kiệm chi phí và giảm phát thải. Dự án gồm 5 phân kỳ, trong đó phân kỳ 1 và 2 đã lắp đặt từ tháng 11/2025 và tháng 3/2026, dự kiến hoàn thành quý II/2027. Khi vận hành toàn bộ, dự án tạo hơn 115 triệu kWh điện sạch, giảm hơn 78.000 tấn CO2 mỗi năm. Phân kỳ 2 tại hồ điều hòa có công suất 22,5 MWp.

Ở mảng nông nghiệp, Công ty TNHH Thức ăn Chăn nuôi Hòa Phát Đồng Nai cũng đã đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhà máy ở Đồng Nai. Hệ thống được lắp đặt trên diện tích mái hơn 12.000 m2, gồm 2.548 tấm pin quang điện, công suất phát tối đa khoảng 1.250 kW trong điều kiện bức xạ thuận lợi.

Theo tính toán của đơn vị tư vấn năng lượng, hệ thống điện mặt trời áp mái tại Đồng Nai có thể đáp ứng khoảng 34 - 40% nhu cầu điện phục vụ sản xuất tại nhà máy, qua đó giúp doanh nghiệp giảm chi phí điện hàng tháng. Với đặc thù dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi phải vận hành liên tục ở các công đoạn nghiền, trộn, ép viên và sấy, việc tự chủ một phần nguồn điện giúp nhà máy giảm phụ thuộc vào điện lưới và hạn chế tác động từ biến động giá điện.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, dự án điện mặt trời áp mái tại Đồng Nai còn được kỳ vọng cắt giảm khoảng 1.300 - 1.600 tấn CO2 mỗi năm. Đây là một phần trong định hướng tăng tỷ trọng năng lượng sạch và giảm phát thải mà Hòa Phát đang triển khai trên toàn hệ thống.

Tại ĐHCĐ thường niên năm 2026, ban lãnh đạo Hòa Phát từng cho biết một hệ thống điện mặt trời quy mô 10 MW được đầu tư tại nhà máy hiện hữu có thể hoàn vốn sau khoảng 4 năm. Với quy mô sản xuất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực thép, điện năng là một trong những yếu tố chi phí quan trọng đối với hoạt động của tập đoàn.

Cùng với điện mặt trời, Hòa Phát cũng ứng dụng các giải pháp thu hồi nhiệt dư và công nghệ dập cốc khô để tận dụng năng lượng trong quá trình sản xuất. Riêng tại Thép Hòa Phát Dung Quất, sản lượng điện tự phát trong năm 2025 đạt khoảng 2,85 tỷ kWh, giúp khu liên hợp tự chủ gần 90% nhu cầu điện cho sản xuất.

Năng lượng sạch trong hệ sinh thái công nghiệp Hòa Phát

Hòa Phát hiện là một trong những tập đoàn công nghiệp lớn nhất Việt Nam, với lĩnh vực cốt lõi là sản xuất thép. Năm 2025, tập đoàn ghi nhận 158.332 tỷ đồng doanh thu và 15.515 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng lần lượt 13% và 29% so với năm 2024. Sản xuất thép tiếp tục là trụ cột chính của tập đoàn, trong khi sản lượng bán hàng thép lần đầu vượt mốc 10 triệu tấn.

Bước sang năm 2026, Hòa Phát đặt mục tiêu doanh thu 210.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 22.000 tỷ đồng, tăng lần lượt khoảng 33% và 42% so với thực hiện năm 2025. Mục tiêu này tiếp tục dựa trên nền tảng chính là ngành thép và các mảng phụ trợ đã định hình.

Trong bức tranh đó, năng lượng tái tạo đang xuất hiện rõ hơn trong hệ sinh thái Hòa Phát theo hai hướng. Thứ nhất là các dự án điện mặt trời phục vụ nội bộ tại nhà máy, góp phần giảm chi phí điện, tăng mức độ tự chủ năng lượng và hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải. Thứ hai là bước tham gia vào pháp nhân điện gió ngoài khơi, mở rộng phạm vi từ sử dụng năng lượng sạch trong sản xuất sang đầu tư vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh điện.

Điện gió ngoài khơi là lĩnh vực có đặc thù khác biệt so với điện mặt trời áp mái hoặc điện mặt trời trong khuôn viên nhà máy. Các dự án thuộc phân khúc này thường gắn với yêu cầu khảo sát tài nguyên gió, đánh giá địa chất, hạ tầng truyền tải, cảng biển, thiết bị, phương án đấu nối và cơ chế giá điện. Vì vậy, vốn điều lệ 2.000 tỷ đồng của Công ty CP Điện gió ngoài khơi Sông Hậu mới là quy mô ban đầu của pháp nhân, chưa phản ánh tổng vốn đầu tư của một dự án cụ thể nếu được triển khai trong tương lai.

Việc Hòa Phát nắm 30% vốn tại doanh nghiệp điện gió ngoài khơi cho thấy tập đoàn bước vào lĩnh vực này với vai trò cổ đông lớn. Đây là cách tiếp cận khác với các dự án điện mặt trời nội bộ, vốn gắn trực tiếp với nhu cầu sử dụng điện trong hệ thống sản xuất của Hòa Phát.

Từ góc độ ngành, sự tham gia của Hòa Phát bổ sung thêm một trường hợp doanh nghiệp công nghiệp ngoài ngành điện mở rộng sang năng lượng tái tạo. Nếu các dự án điện mặt trời nội bộ phản ánh nhu cầu tối ưu chi phí và tự chủ năng lượng trong sản xuất, thì việc góp vốn vào doanh nghiệp điện gió ngoài khơi cho thấy phạm vi tham gia của Hòa Phát trong lĩnh vực năng lượng sạch đã được mở rộng hơn so với trước.