Chiều 30/9, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo về giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc các dự án tồn đọng (Ban Chỉ đạo 751), chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ xử lý các dự án tồn đọng trên cả nước.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, Hệ thống 751 hiện ghi nhận 5.012 dự án khó khăn, vướng mắc, với tổng diện tích sử dụng đất 213.581 ha và tổng mức đầu tư hơn 3,68 triệu tỷ đồng. Đến nay, 3.557 dự án đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, chiếm 71% tổng số dự án. Nhóm này có tổng diện tích đất 139.404 ha và tổng mức đầu tư hơn 2,49 triệu tỷ đồng.

Trong số các dự án đã được xử lý, 855 dự án đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng; 2.121 dự án được tháo gỡ để tiếp tục triển khai; 581 dự án được thu hồi hoặc chấm dứt hoạt động.

Hơn 1.100 dự án vẫn đang được xử lý

Bên cạnh số dự án đã được tháo gỡ, hiện còn 1.131 dự án đang được các bộ, ngành và địa phương tiếp tục xử lý theo thẩm quyền, chiếm 23% tổng số dự án. Nhóm này có tổng diện tích 56.405 ha, tổng mức đầu tư hơn 779.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, 158 dự án với tổng diện tích khoảng 13.073 ha, tổng mức đầu tư hơn 229.000 tỷ đồng được xác định có vướng mắc thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan Trung ương.

Trong số này, 34 dự án được đề xuất thuộc thẩm quyền Quốc hội; 124 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ và cơ quan Trung ương.

Bộ Tài chính đánh giá số dự án thuộc nhóm này không lớn nhưng phần lớn là những trường hợp khó, có vấn đề pháp lý phức tạp, tồn tại qua nhiều thời kỳ pháp luật. Một số vướng mắc mang tính đặc thù, chưa thể giải quyết bằng các cơ chế, chính sách hiện hành.

Một vấn đề khác được chỉ ra tại cuộc họp là chất lượng cập nhật dữ liệu tại một số địa phương còn hạn chế. Thông tin về tình trạng pháp lý, nguyên nhân vướng mắc, thẩm quyền giải quyết cũng như phương án xử lý tại một số dự án chưa đầy đủ.

Theo dữ liệu hiện có trên Hệ thống 751, tổng số tiền các dự án đã nộp ngân sách đạt 52.634 tỷ đồng. Trong đó, 33.410 tỷ đồng được nộp trước ngày 1/1/2025, 13.804 tỷ đồng trong năm 2025 và 5.420 tỷ đồng trong năm 2026. Tuy nhiên, tại thời điểm báo cáo mới có 20 địa phương cập nhật số liệu này, còn 12 địa phương chưa hoàn thành cập nhật.

Không tính dự án “đã có phương án” là đã tháo gỡ xong

Tại cuộc họp, các thành viên Ban Chỉ đạo cho rằng cần phân loại rõ từng nhóm dự án, xác định cụ thể vướng mắc và cơ quan chịu trách nhiệm xử lý. Những vấn đề có tính chất tương tự cần được tổng hợp để có hướng dẫn thống nhất hoặc sửa đổi quy định pháp luật.

Một trong những yêu cầu được đặt ra là phải thống nhất tiêu chí xác định dự án đã được tháo gỡ. Theo đó, cần phân biệt giữa dự án mới có phương án xử lý với dự án đã đủ điều kiện tiếp tục đầu tư, thực hiện nghĩa vụ tài chính và đưa vào hoạt động.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành và địa phương xử lý các dự án theo đúng thẩm quyền, xác định cụ thể trách nhiệm, công việc, thời hạn và kết quả; không chuyển những vấn đề thuộc trách nhiệm của mình lên cấp trên.

Đối với các trường hợp vượt thẩm quyền hoặc pháp luật chưa có quy định, cơ quan quản lý chuyên ngành phải làm rõ vướng mắc nằm ở quy định nào, cần sửa văn bản nào, cơ quan nào chủ trì và thời hạn hoàn thành.

Bộ Tài chính được giao tiếp tục hoàn thiện nội dung và dữ liệu trên Hệ thống 751; đồng thời phân loại 1.131 dự án đang xử lý theo từng bộ, ngành, địa phương để xác định thời hạn hoàn thành và theo dõi tiến độ.

Đối với 158 dự án thuộc thẩm quyền Trung ương, yêu cầu đặt ra là phải làm rõ từng vướng mắc, căn cứ pháp luật và phương án giải quyết. Trong đó, 124 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan Trung ương phải được báo cáo Chính phủ trước ngày 20/10/2026. 34 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội phải được tổng hợp, báo cáo Chính phủ trước ngày 30/10/2026.

Tháo gỡ nhưng không hợp thức hóa sai phạm

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, việc xử lý các dự án tồn đọng phải gắn với yêu cầu chống thất thoát, lãng phí, khơi thông nguồn lực đất đai và tài chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Quá trình xử lý phải bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, không hợp thức hóa sai phạm, không gây thất thoát tài sản; đồng thời có cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Các bộ, ngành cũng được yêu cầu tiếp tục rà soát những bất cập của pháp luật trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, đấu thầu, nhà ở, kinh doanh bất động sản, xây dựng, quy hoạch, khoáng sản và quản lý tài sản công để đề xuất sửa đổi.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh kết quả cuối cùng của quá trình tháo gỡ không nằm ở số dự án đã có phương án xử lý. Sau khi được gỡ vướng, dự án phải tiếp tục được triển khai, đi vào khai thác, tạo việc làm, giá trị gia tăng và đưa nguồn lực đất đai, tài chính trở lại nền kinh tế.

Ban Chỉ đạo 751 được thành lập theo Quyết định 751/QĐ-TTg ngày 11/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ nhằm xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài trên phạm vi cả nước. Đầu năm 2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết 17/NQ-CP yêu cầu các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, tránh kéo dài tình trạng lãng phí tài sản của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.