Phát biểu tại Hội nghị giao ban Xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026 diễn ra sáng 7/7, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), cho biết tình trạng thiếu lao động đang là thách thức lớn nhất của ngành.

Theo VITAS, 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu dệt may ước đạt 22,2 tỷ USD, tăng 1,7% so với cùng kỳ năm trước và xuất siêu gần 10 tỷ USD. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng khoảng 21% của tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Theo ông Trương Văn Cẩm, khó khăn lớn nhất hiện nay không phải đơn hàng mà là thiếu lao động. Tình trạng này diễn ra ở hầu hết doanh nghiệp, kể cả những doanh nghiệp quy mô lớn.

"Dệt may vốn không phải ngành có mức thu nhập cao. Khi những dự án lớn như của Vingroup triển khai ở địa phương nào thì mặt bằng tiền lương tại khu vực đó tăng lên rất cao. Nếu doanh nghiệp dệt may cũng trả lương như vậy thì chỉ có phá sản", ông Cẩm chia sẻ.

Không chỉ thiếu lao động phổ thông, ngành còn thiếu nhân lực chất lượng cao do nhiều cơ sở đào tạo nghề chưa được đầu tư đầy đủ trang thiết bị thực hành, khiến nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu vận hành dây chuyền công nghệ mới.

Theo khảo sát, Công ty CP Phát triển và Đầu tư Xây dựng VinCons (thuộc Vingroup) đang tuyển dụng nhiều vị trí lao động phổ thông với mức lương từ 16-33 triệu đồng/tháng. Các công việc như trát tường, sơn bả, bê tông, cốp pha có mức thu nhập từ 16-33 triệu đồng/tháng; thợ phụ nhận khoảng 14 triệu đồng/tháng, thợ phụ nhôm kính khoảng 16 triệu đồng/tháng. Đối với vị trí tổ trưởng, mức lương được chào lên tới 32-35 triệu đồng/tháng.

Trong khi đó, mức lương bình quân của lao động ngành dệt may năm 2025 chỉ khoảng 11,7 triệu đồng/tháng. Các ngành sử dụng nhiều lao động khác như da giày có mức lương phổ biến từ 6-12 triệu đồng/tháng, còn ngành chế biến gỗ khoảng 7-10 triệu đồng/tháng.

Bên cạnh câu chuyện lao động, lãnh đạo VITAS cho biết doanh nghiệp dệt may còn chịu áp lực ngày càng lớn từ yêu cầu xanh hóa, số hóa và các rào cản thương mại quốc tế.

Đặc biệt, trong nửa đầu năm nay, chính sách thuế của Mỹ tiếp tục tạo sức ép đối với doanh nghiệp xuất khẩu. Cuối tháng 5, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã khởi xướng điều tra theo Mục 301 đối với Việt Nam, tập trung vào các vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Theo ông Cẩm, doanh nghiệp cũng lo ngại các nội dung liên quan đến dư thừa công suất, lao động cưỡng bức và sở hữu trí tuệ có thể dẫn tới việc Mỹ áp dụng thêm các mức thuế mới. Riêng các quy định về lao động cưỡng bức được đánh giá có thể khiến hàng hóa chịu mức thuế khoảng 12,5%, trong khi ngành dệt may Việt Nam đang cạnh tranh gay gắt với Bangladesh, Indonesia, Pakistan và nhiều quốc gia xuất khẩu lớn khác.

Trước những thách thức này, VITAS kiến nghị các Thương vụ Việt Nam tại Mỹ và Bộ Công Thương sớm cung cấp thông tin cụ thể về khả năng áp dụng các chính sách thuế mới để doanh nghiệp chủ động xây dựng phương án ứng phó.

Hiệp hội cũng cho biết ngành dệt may đang tăng cường nhập khẩu bông nguyên liệu từ Mỹ nhằm góp phần giảm thiểu tác động nếu các biện pháp thuế mới được triển khai.