Loạt doanh nghiệp đón cơ hội lớn từ chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Loạt doanh nghiệp Việt "bắt tay" với tập đoàn Nhật Bản

Ngày 9/11, tại Tokyo, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhiều doanh nghiệp và tổ chức tài chính hai nước đã ký kết, trao các biên bản ghi nhớ hợp tác.

Trong nhóm ngân hàng, Vietcombank (VCB) và Mizuho ký biên bản ghi nhớ nhằm mở rộng quan hệ đối tác chiến lược. Hai bên hướng tới tăng cường thu xếp vốn quốc tế, tài trợ thương mại và hỗ trợ các dự án lớn tại Việt Nam. Mizuho đồng thời đang xúc tiến đầu tư thêm vào Vietcombank thông qua đợt phát hành riêng lẻ.

Với VPBank (VPB), Sumitomo Mitsui Financial Group (SMBC Group) đang đàm phán nâng tỷ lệ sở hữu từ 15% lên 20%. Cùng thời điểm, ngày 10/11 tại Hà Nội, VPBank công bố khoản vay hợp vốn quốc tế 730 triệu USD do IFC và SMBC thu xếp, có sự tham gia của nhiều định chế tài chính quốc tế. Khoản vay gồm các kỳ hạn 3, 5 và 7 năm, được triển khai và giải ngân theo nhiều đợt trong năm 2026.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh SMBC tiếp tục tăng vốn, nâng tỷ lệ sở hữu tại VPBank từ 15 lên 20%, đồng thời cũng mong muốn SMBC tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp và tổ chức tài chính Việt Nam nâng cao năng lực tiếp cận thị trường vốn quốc tế; thúc đẩy tài trợ thương mại, tài chính xanh và tài chính bền vững.

Ở lĩnh vực quản lý quỹ, Công ty Quản lý Quỹ SSI (SSIAM) và Daiwa Corporate Investment (DCI) ký biên bản ghi nhớ để kết nối các ngân hàng khu vực Nhật Bản với doanh nghiệp Việt Nam. Các hình thức hợp tác hướng tới đầu tư qua Daiwa–SSIAM Vietnam Growth Fund IV, cho vay trực tiếp, tài trợ vốn trung gian và đồng tài trợ. SSIAM đảm nhiệm việc tìm kiếm, kết nối doanh nghiệp trong nước có nhu cầu vốn và tiềm năng hợp tác phù hợp.

Một trường hợp cụ thể là Công ty Tài chính Tổng hợp cổ phần Điện lực (EVF) ký biên bản ghi nhớ với SSIAM, Japan Vietnam Capital Fund I và Daiwa–SSIAM Vietnam Growth Fund IV. Theo công bố của EVF, nhóm đối tác dự kiến mua 45 triệu cổ phiếu trong đợt chào bán riêng lẻ, với giá 13.500 đồng/cổ phiếu, tương ứng 607,5 tỷ đồng. Việc đầu tư còn phụ thuộc các thỏa thuận chính thức và phê duyệt cần thiết.

Trong lĩnh vực vật liệu, Masan (MSN) và Sojitz ký biên bản ghi nhớ về việc tập đoàn Nhật Bản dự kiến mua 5% cổ phần Masan High-Tech Materials (MSR) từ Masan Horizon, công ty con do Masan sở hữu toàn bộ vốn. Hai bên hướng tới các thỏa thuận phân phối dài hạn sản phẩm vonfram và florit của MSR tại Nhật Bản. Mục tiêu là ký thỏa thuận chính thức trước cuối năm 2026, sau thẩm định và phê duyệt.

Petrolimex (PLX) và ENEOS ký biên bản ghi nhớ về bảo đảm, đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu và phát triển sản phẩm năng lượng. Nội dung hợp tác gồm tìm kiếm nguồn cung thay thế, phối hợp logistics khi thị trường biến động, nghiên cứu nhiên liệu phát thải thấp và các giải pháp năng lượng mới. Những phương án cung ứng hoặc dự án cụ thể sẽ được thống nhất bằng thỏa thuận riêng.

Với FPT, hợp tác cùng NTT e-Drone Technology tập trung vào nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa thiết bị bay không người lái. Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam do FPT dẫn dắt cũng trao biên bản ghi nhớ với Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược Quốc gia Kaga, mở hướng hợp tác trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp.

FPT còn ký biên bản ghi nhớ với SBI Holdings để nghiên cứu khả năng tập đoàn tài chính Nhật Bản đầu tư vào dự án nhà máy đóng gói, kiểm thử chip nhớ tại Hà Nội. Thông tin được FPT công bố ngày 11/11, trong khi lễ ký diễn ra sáng 9/11 tại Tokyo. SBI sẽ xem xét tham gia với vai trò nhà đầu tư; phương án hợp tác cụ thể tiếp tục được thảo luận.

Thêm nguồn vốn và cơ hội phát triển thị trường

Những hợp tác trên được thúc đẩy khi Nhật Bản đã là nhà đầu tư lớn thứ ba tại Việt Nam. Lũy kế đến ngày 30/9/2026, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký của Nhật Bản tại Việt Nam đạt hơn 81 tỷ USD; riêng 9 tháng đầu năm đạt 2,65 tỷ USD. Loạt thỏa thuận tháng 11 cho thấy thêm những cách thức kết nối nguồn lực này với doanh nghiệp trong nước.

Xét về triển vọng, kế hoạch Mizuho tham gia đợt phát hành riêng lẻ mở ra khả năng bổ sung vốn chủ sở hữu cho Vietcombank. Quan hệ với đối tác Nhật còn tạo điều kiện tiếp cận khách hàng quốc tế và phối hợp tài trợ các dự án lớn. Đây là cơ sở để ngân hàng mở rộng dịch vụ thanh toán, tài trợ thương mại và thu xếp vốn cho doanh nghiệp.

Ở VPBank, nguồn vay có kỳ hạn tới 7 năm giúp ngân hàng chủ động hơn trong cân đối nguồn vốn và đáp ứng nhu cầu đầu tư của khách hàng. Theo mục tiêu công bố, khoản tài trợ hướng tới doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và doanh nghiệp nông nghiệp. Vai trò thu xếp của SMBC cũng cho thấy quan hệ cổ đông chiến lược có thể hỗ trợ ngân hàng kết nối với nhiều nguồn vốn quốc tế.

Hợp tác SSIAM – DCI mở thêm khả năng tiếp cận vốn từ các ngân hàng khu vực Nhật Bản. Mạng lưới khách hàng doanh nghiệp của những ngân hàng này đồng thời tạo cơ hội tìm đối tác phân phối, chuyển giao công nghệ hoặc cùng đầu tư. Với SSIAM, đó là điều kiện để mở rộng hoạt động kết nối và quản lý vốn; với EVF, khoản đầu tư qua phát hành mới, khi hoàn tất, sẽ bổ sung nguồn lực cho hoạt động cấp tín dụng.

Ở MSR, triển vọng đáng chú ý nằm ở khả năng mở rộng đầu ra tại Nhật Bản. Sojitz dự kiến vừa trở thành cổ đông vừa tham gia phân phối sản phẩm, tạo sự gắn kết lợi ích trong phát triển khách hàng dài hạn. Cấu trúc này có thể hỗ trợ MSR tiếp cận sâu hơn các ngành sử dụng vật liệu công nghệ cao như bán dẫn, hàng không vũ trụ và hạ tầng AI. Nếu giao dịch hoàn tất, tiền bán cổ phần sẽ về Masan Horizon.

Đối với Petrolimex, hợp tác với ENEOS tạo thêm lựa chọn về nguồn hàng và vận chuyển khi thị trường xăng dầu biến động. Khả năng phối hợp này có ý nghĩa trực tiếp với việc duy trì nguồn cung cho hệ thống phân phối. Về dài hạn, chương trình nghiên cứu nhiên liệu phát thải thấp và năng lượng mới là cơ sở để Petrolimex từng bước chuẩn bị sản phẩm phù hợp với nhu cầu chuyển dịch năng lượng.

FPT có cơ hội phát triển sản phẩm khi tham gia cùng đối tác Nhật từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa thiết bị bay. Với dự án chip nhớ, việc SBI xem xét đầu tư mở thêm một lựa chọn huy động vốn để triển khai năng lực đóng gói, kiểm thử tại Việt Nam. Đây là những bước hợp tác cụ thể để FPT mở rộng hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ mà tập đoàn đang theo đuổi.

Điểm chung của các hợp tác là đối tác Nhật tham gia vào những nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp Việt như bổ sung vốn, tìm khách hàng hoặc cùng phát triển sản phẩm. Triển vọng sẽ rõ hơn khi các bên hoàn tất phương án đầu tư và chuyển các biên bản ghi nhớ thành thỏa thuận thương mại. Với những quan hệ đã được xây dựng qua nhiều năm, loạt văn kiện lần này tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác đầu tư và kinh doanh.