Chia sẻ mới đây, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam cho biết, thực tế hiện nay có một sự chênh lệch không hề nhỏ giữa ranh giới của các hộ vượt ngưỡng 1 tỷ và những hộ dưới ngưỡng này, nếu tới đây mức chịu thuế 1 tỷ chính thức được Chính phủ thông qua.

Bà Hải ví dụ, một hộ kinh doanh có doanh thu 1 tỷ 50 triệu đồng/năm, sẽ phải nộp thêm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10 triệu đến 50 triệu tuỳ từng ngành nghề, tỷ lệ thuế với từng nhóm ngành đó.

Theo bà Hải, rõ ràng đây là một lợi ích hộ kinh doanh đã nhìn thấy trước, chỉ cần vượt mức một chút, họ sẽ phải nộp thêm hàng chục triệu đồng. Điều này, về mặt tâm lý cũng khiến cho hộ kinh doanh khá “xót ruột”.

Từ đó, nguy cơ có thể tạo ra các hành vi hộ kinh doanh tách nhỏ doanh thu để không vượt qua ngưỡng 1 tỷ đồng/năm, nhằm có lợi hơn đối với nghĩa vụ thuế VAT.

Do đó, dựa theo nguyên tắc, cơ chế bản chất của thuế GTGT và lợi ích của hộ kinh doanh, bà Hải đề xuất cần phải cân nhắc mong muốn của hộ kinh doanh, nhằm đảm bảo họ tuân thủ pháp luật thuế, nhưng cũng được hưởng các lợi ích chính đáng.

“Cuối cùng, mục tiêu của chính sách là phải hạn chế việc vì các lợi ích này mà dẫn đến các hành vi lách, chia nhỏ doanh thu hoặc vi phạm pháp luật thuế. Đây là điều cần cơ quan quản lý cân nhắc, xem xét trong thời gian tới”, Phó Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam nêu quan điểm.

Trao đổi với VietnamFinacne, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas đặt vấn đề, quy định chỉ miễn thuế thu nhập cá nhân, còn thuế VAT vượt ngưỡng 1 tỷ đồng hộ kinh doanh sẽ phải nộp từ đồng doanh thu đầu tiên, liệu họ có động lực tiếp tục kinh doanh không, khi mà họ không chắc doanh thu và lợi nhuận tạo có đủ để bù đắp khoản thuế phát sinh thêm?

Hay nói chính xác hơn, nếu hộ kinh doanh cảm thấy doanh thu cuối cùng chỉ ở ngưỡng 2 tỷ đồng hay 3 tỷ đồng, họ có nên tiếp tục kinh doanh và mở rộng không, hay chỉ dừng lại ở ngưỡng doanh thu dưới 1 tỷ đồng”, vị chuyên gia đặt câu hỏi.

Do đó, đại diện Keytas nêu quan điểm, nên tính thuế trên phần vượt cả 2 sắc thuế.

Ông phân tích, nguyên tắc cơ bản của việc xây dựng chính sách thuế là tạo ra sự tự nguyện và trung thực của người dân khi thực hiện. Nếu tính lại thuế giá trị gia tăng từ đồng doanh thu đầu tiên, liệu người dân có tự nguyện và trung thực đóng thuế bổ sung? Bởi lẽ, khoản tiền thuế nộp bổ sung là không nhỏ, trong khi triển vọng lợi nhuận tạo ra là bất định.

Điều này có thể sẽ tạo ra hệ lụy lớn cho xã hội, khi một bộ phận hộ kinh doanh không mong muốn trốn thuế, nhưng lại không đành lòng nộp lại khoản tiền thuế bổ sung.

“Cảm giác “dằn vặt” giữa lợi ích và nghĩa vụ, buộc họ phải lựa chọn. Và chắc chắn rằng, sẽ có nhiều trường hợp lựa chọn không tuân thủ nghĩa vụ, dù bản thân họ không muốn”, ông Tuấn quan ngại.

Ông Tuấn nhận định, nếu chỉ áp dụng tính thuế phần vượt cho thuế thu nhập cá nhân, mà không áp dụng cho thuế giá trị gia tăng, cũng sẽ tạo ra sự tiêu cực trong việc thực hiện chính sách thuế. Hậu quả là tăng chi phí tuân thủ, cũng như giảm sự trung thực và tự nguyện của người dân khi thực hiện chính sách thuế.

Vì vậy, ông kiến nghị, ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh nên áp dụng ở mức 1 tỷ đồng và chỉ tính thuế phần vượt, áp dụng đồng thời cho cả hai loại thuế. Theo ông, điều này giúp tạo ra sự công bằng cho hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng và trên ngưỡng chịu thuế, tạo động lực cho hoạt động kinh doanh cũng như hạn chế hệ lụy xã hội. Khi đó, ngưỡng doanh thu miễn thuế 1 tỷ đồng sẽ đồng nhất ngưỡng bắt buộc áp dụng hóa đơn 1 tỷ đồng.

“Sự đồng bộ về mặt chính sách sẽ tạo ra chính sách thuế đơn giản, đạt được hiệu quả thu thuế và sự công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế, sự tự nguyện và trung thực trong cách thức thực hiện nghĩa vụ thuế. Đồng thời, thực hiện chính sách ngưỡng doanh thu miễn thuế phù hợp sẽ giúp thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ của Nhà nước”, vị chuyên gia thuế nêu lợi ích.

Trong khi đó, trao đổi tại nghị trường Quốc hội, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) lo ngại vấn đề, nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để không phải nộp thuế TNCN hoặc không chịu thuế GTGT thì rất dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng.

Vị đại biểu đề nghị, trong văn bản quy định chi tiết, Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu, đồng thời có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ, không trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách.