Tại Việt Nam, nhiều người dân quay trở lại các cửa hàng vàng để mua tích sản ngay khi giá bật tăng. Trong khi đó ở Thái Lan, người dân lại tranh thủ bán vàng để chốt lời, tạo ra một làn sóng xuất khẩu vàng lớn đến mức Ngân hàng Trung ương nước này phải can thiệp.

Sự đối lập trong hành vi của người dân hai nước cho thấy những khác biệt đáng chú ý về tâm lý đầu tư, vai trò của vàng trong nền kinh tế và cách thị trường phản ứng trước biến động giá.

Giá vàng và phản ứng tâm lý trái ngược

Đầu tháng 6, thị trường vàng trải qua một đợt điều chỉnh mạnh. Giá vàng trong nước có thời điểm giảm hàng chục triệu đồng mỗi lượng so với vùng đỉnh trước đó. Tâm lý thận trọng bao trùm thị trường khi nhiều người lo ngại đà tăng kéo dài của vàng đã kết thúc.

Tuy nhiên, chỉ sau vài phiên giảm sâu, giá vàng nhanh chóng phục hồi. Đà tăng trở lại khiến thị trường sôi động hơn hẳn. Thay vì đứng ngoài quan sát, nhiều người dân lựa chọn quay lại mua vàng với kỳ vọng giá sẽ tiếp tục đi lên trong thời gian tới.

Ngày 12/6, theo ghi nhận tại phố vàng Trần Nhân Tông (Hà Nội), nhiều người dân đã xếp hàng từ sáng sớm để chờ mua vàng. Các cửa hàng liên tục đón khách đến giao dịch, không khí nhộn nhịp trái ngược hoàn toàn với sự trầm lắng xuất hiện chỉ vài ngày trước đó khi giá vàng giảm mạnh.

Nhiều người mua cho biết họ xem đợt điều chỉnh vừa qua là cơ hội để tích lũy thêm tài sản. Việc giá vàng bật tăng trở lại được coi là tín hiệu cho thấy xu hướng tăng dài hạn vẫn chưa kết thúc.

Hiện tượng này không phải mới tại Việt Nam. Trong nhiều năm qua, vàng luôn được xem là một trong những kênh giữ tài sản phổ biến nhất. Khi giá tăng, tâm lý lo ngại bỏ lỡ cơ hội thường khiến nhu cầu mua vàng tiếp tục gia tăng thay vì giảm xuống.

Trái ngược với Việt Nam, tại Thái Lan, đà tăng của giá vàng lại kích hoạt làn sóng bán ra quy mô lớn.

Theo các số liệu được The Nation Thailand và Bangkok Post công bố, khi giá vàng thế giới lập các vùng đỉnh mới trong năm 2025 và đầu năm 2026, nhà đầu tư nước này đã tích cực bán vàng để hiện thực hóa lợi nhuận. Hoạt động xuất khẩu vàng của Thái Lan tăng mạnh trong những tháng đầu năm.

Chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu vàng của Thái Lan đạt gần 3,9 tỷ USD, tăng hơn 83% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 1, mức tăng lên tới hơn 136%, đánh dấu tốc độ tăng trưởng mạnh nhất trong nhiều năm.

Điều đáng chú ý là người dân Thái Lan không chỉ sở hữu vàng vật chất mà còn tham gia rất mạnh vào các nền tảng giao dịch vàng trực tuyến. Ước tính nước này có từ 8-10 triệu tài khoản giao dịch vàng, phần lớn là các giao dịch vàng giấy.

Vì vậy, khi giá vàng tăng mạnh, một bộ phận lớn nhà đầu tư có xu hướng bán để chốt lời thay vì tiếp tục mua vào. Hành vi này khá giống với các thị trường tài chính phát triển, nơi vàng được xem như một tài sản đầu tư có thể mua bán thường xuyên.

Ngân hàng Trung ương Thái Lan phải ra tay

Làn sóng bán vàng tại Thái Lan không chỉ ảnh hưởng đến thị trường kim loại quý mà còn tạo ra tác động ngoài dự kiến đối với nền kinh tế.

Khi người dân bán vàng, các doanh nghiệp kinh doanh vàng phải xử lý lượng ngoại tệ thu được từ các giao dịch quốc tế. Quá trình chuyển đổi USD sang đồng Baht với quy mô lớn đã tạo áp lực khiến đồng tiền này tăng giá.

Trong năm 2025, đồng Baht tăng hơn 9% so với USD, nằm trong nhóm các đồng tiền tăng mạnh nhất khu vực châu Á. Bước sang năm 2026, đồng Baht tiếp tục duy trì sức mạnh đáng kể.

Đối với nhiều quốc gia, đồng nội tệ mạnh thường được xem là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, với Thái Lan - nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và du lịch - đây lại là vấn đề đáng lo ngại.

Khi đồng Baht tăng giá, hàng hóa xuất khẩu của Thái Lan trở nên đắt đỏ hơn trên thị trường quốc tế. Đồng thời, khách du lịch nước ngoài cũng phải chi tiêu nhiều hơn khi đến quốc gia này.

Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế được dự báo chỉ ở mức khiêm tốn, lạm phát thấp và nợ hộ gia đình còn cao, sự tăng giá của đồng Baht khiến áp lực đối với nền kinh tế càng lớn hơn.

Chính vì vậy, Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã triển khai hàng loạt biện pháp chưa từng có tiền lệ nhằm giảm tác động từ thị trường vàng.

Cơ quan này áp dụng giới hạn đối với các giao dịch vàng trực tuyến quy mô lớn, siết hoạt động bán khống và yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn phát triển hệ thống giao dịch bằng USD thay vì Baht.

Mục tiêu là tách bớt mối liên hệ giữa hoạt động mua bán vàng và biến động của đồng nội tệ.

Tại Thái Lan, vàng vừa là tài sản tích lũy vừa là công cụ đầu tư, giao dịch. Khi giá tăng mạnh, nhiều nhà đầu tư sẵn sàng bán ra để khóa lợi nhuận đã đạt được.

Nói cách khác, cùng một diễn biến tăng giá nhưng hai thị trường lại phản ứng theo hai hướng trái ngược. Theo giới quan sát, sự khác biệt này phần nào phản ánh mức độ phát triển của thị trường vàng cũng như thói quen đầu tư tại mỗi quốc gia.