Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hiện thực hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68 của Trung ương - Ảnh: Báo XD

Theo báo cáo, tại khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ đang triển khai 10 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc, được chia thành 21 dự án thành phần (DATP), gồm: 3 DATP do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản , 18 DATP do các địa phương chủ quản. Trong đó, có 16 DATP đang triển khai thi công, 3 DATP đang lựa chọn nhà đầu tư và 2 DATP đang thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tính đến nay, các dự án cơ bản thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đáp ứng yêu cầu. Riêng dự án TP.HCM - Chơn Thành, Gia Nghĩa - Chơn Thành chưa đáp ứng yêu cầu.

Một số dự án mới bắt đầu triển khai thu hồi, bàn giao như: Vành đai 4 TP.HCM, TP.HCM - Mộc Bài, TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận (phần diện tích bổ sung).

Vật liệu xây dựng phục vụ thi công các dự án cũng cơ bản xác định được nguồn cung. Riêng dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đang gặp khó khăn về nguồn vật liệu (còn 5,3 triệu m3 cát đắp, 2,4 triệu m3 đá tại DATP2 và DATP 4 chưa đưa về công trường).

Một số dự án mới triển khai (Vành đai 4 TP.HCM, TP.HCM - Mộc Bài, TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận) đang thực hiện khảo sát, xác định nguồn, làm thủ tục khai thác.

Ba dự án còn khối lượng công việc lớn cần hoàn thành trong năm nay

Về triển khai thi công trên hiện trường, đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2026, khối lượng hoàn thành các DATP thuộc dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đạt từ 54 - 78%; Các DATP thuộc dự án Vành đai 3 TP.HCM đạt từ 71 - 95%; Các DATP thuộc dự án Cao Lãnh - An Hữu đạt khoảng 80%. Khối lượng còn lại lớn, các dự án cần rất nỗ lực mới có thể hoàn thành theo kế hoạch.

Đối với các dự án TP.HCM - Chơn Thành, Gia Nghĩa - Chơn Thành đã khởi công từ năm 2025, tiến độ triển khai chưa đáp ứng yêu cầu. Trong đó, dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành hiện đang điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Dự án TP.HCM - Mộc Bài đã lựa chọn nhà đầu tư, dự kiến khởi công tháng 8/2026.

Với dự án Vành đai 4 TP.HCM, các dự án thành phần 2-2, 2-4, 2-5 đang lựa chọn nhà đầu tư; các dự án thành phần 2-1, 2-3 đang thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.

Đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng sạch, cấp phép mỏ

Để sớm hoàn thành đưa vào khai thác các công trình, dự án, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố: TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Lâm Đồng chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật đối với các dự án còn vướng mặt bằng: Vành đai 4 TP.HCM, TP.HCM - Chơn Thành, TP.HCM - Mộc Bài, Gia Nghĩa - Chơn Thành, TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch cho các công trình, dự án theo kế hoạch.

Trong quá trình thực hiện phải quan tâm, chăm lo đời sống, tinh thần, sinh kế của người dân chịu ảnh hưởng; bố trí nơi ở, nơi sinh hoạt của người dân phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.

Về nguồn vật liệu, Chủ tịch UBND các tỉnh, TP.HCM, Đồng Nai, An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp cần chỉ đạo các cơ quan tham mưu tiếp tục rà soát, quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép và gia hạn các mỏ, bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án, đặc biệt là dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.

Các địa phương tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh việc chấp hành pháp luật về giá vật liệu xây dựng; kịp thời công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng, kiểm soát mặt bằng giá theo quy định.

Trong triển khai thi công,Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố là cơ quan chủ quản chỉ đạo chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ thi công, đặc biệt các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2026 như: Vành đai 3 TP.HCM, Cao Lãnh - An Hữu, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.

Một số dự án đã khởi công nhưng tiến độ còn chậm như: TP.HCM - Chơn Thành, Gia Nghĩa - Chơn Thành; Dự án mới khởi công như Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài.

Chủ đầu tư và các đơn vị liên quan cần chủ động rà soát, cập nhật tiến độ chi tiết các hạng mục phù hợp thực tế hiện trường, thời tiết, đặc biệt các hạng mục quan trọng của dự án; huy động tối đa nguồn lực tài chính, nhân lực, xe máy, thiết bị, đầy đủ dây chuyền thi công, khắc phục điều kiện thời tiết, tổ chức thi công "3 ca 4 kíp" để hoàn thành các dự án đúng kế hoạch.

Công tác tổ chức thi công phải khoa học, hiệu quả, tuân thủ quy định của pháp luật; bảo đảm chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn trong cả vòng đời dự án, không vì tiến độ mà bỏ qua các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật làm ảnh hưởng tới chất lượng công trình.

Song song với việc đẩy nhanh tiến độ thi công trên hiện trường, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố cũng cần chỉ đạo chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn các dự án bảo đảm đúng kế hoạch, đặc biệt tại các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, các dự án được giao kế hoạch vốn năm 2026 lớn.

Đề cập riêng đến dự án Vành đai 4 TP.HCM, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố: TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh khẩn trương hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư đối với 3 DATP đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (DATP 2-2, 2-4, 2-5) và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi 2 dự án thành phần còn lại (DATP 2-1, 2-3), sớm hoàn thành các thủ tục để khởi công toàn bộ 5 dự án thành phần trong quý IV/2026.

Với dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành, báo cáo của Bộ Xây dựng nêu rõ: Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh dự án. Trong quá trình hoàn thiện các thủ tục liên quan, UBND TP Đồng Nai chịu trách nhiệm chỉ đạo Nhà đầu tư tiếp tục triển khai thực hiện theo hợp đồng đã ký, bảo đảm không ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, giải ngân.