Các cuộc đàm phán giữa hai bên bắt đầu từ năm 2012 nhưng từng bị đình trệ trong nhiều năm do chưa đạt được đồng thuận về một số vấn đề. Tiến trình này được nối lại vào tháng 9/2025, khi các nước tìm cách mở rộng quan hệ thương mại giữa lúc căng thẳng về thuế quan của Mỹ gia tăng. Hai bên chính thức tuyên bố kết thúc đàm phán vào ngày 2/7/2026, sau 21 phiên đàm phán chính thức.

Lễ ký kết dự kiến diễn ra tại Hà Nội với sự tham dự của Bộ trưởng Kinh tế Thụy Sĩ Guy Parmelin, theo người phát ngôn Bộ Kinh tế Thụy Sĩ. Ông Parmelin hiện giữ chức Chủ tịch luân phiên của Thụy Sĩ và đang có chuyến thăm châu Á. Hai quan chức tại Hà Nội cũng xác nhận kế hoạch tổ chức lễ ký vào ngày 18/10/2026.

EFTA là hiệp hội thương mại gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, được thành lập nhằm thúc đẩy thương mại tự do giữa các nước thành viên và mở rộng quan hệ thương mại với các đối tác bên ngoài Liên minh châu Âu. EFTA không phải là Liên minh châu Âu (EU). Bốn thành viên có quy mô kinh tế và thế mạnh khác nhau, trong đó Thụy Sĩ có thế mạnh về dược phẩm, máy móc và thiết bị chính xác, còn Na Uy nổi bật về năng lượng và thủy sản.

Theo EFTA, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa giữa khối và Việt Nam đạt 4,8 tỷ euro trong năm 2025, tăng trưởng hơn 10% theo cả hai chiều trong những năm gần đây. Việt Nam xuất siêu khoảng 2,5 tỷ euro sang các nước thành viên EFTA trong năm này. Các mặt hàng EFTA xuất khẩu chủ yếu sang Việt Nam gồm máy móc điện, thủy sản, dược phẩm và máy móc cơ khí. Ở chiều ngược lại, hàng Việt Nam xuất sang khối chủ yếu gồm máy móc điện, giày dép, hàng may mặc và máy móc cơ khí.

Theo thông tin công bố khi kết thúc đàm phán vào tháng 7, hiệp định bao gồm nhiều lĩnh vực như thương mại hàng hóa và dịch vụ, quy tắc xuất xứ, đầu tư, quyền sở hữu trí tuệ, cạnh tranh, phòng vệ thương mại và mua sắm công. Các nội dung khác gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch động thực vật, thương mại và phát triển bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Việc ký kết sẽ đánh dấu một bước tiến trong quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EFTA. Mức độ tác động cụ thể đối với thương mại và đầu tư sẽ còn phụ thuộc vào các cam kết cuối cùng, lộ trình thực hiện và thủ tục để hiệp định có hiệu lực.