Theo số liệu tổng hợp từ SHS, tổng chi phí mà các sàn thương mại điện tử khấu trừ trên mỗi đơn hàng đã tăng nhanh trong những năm gần đây.

Cụ thể, tỷ lệ chi phí trên giá trị đơn hàng từ khoảng 8% năm 2022 đã tăng lên 13% vào năm 2023 và đạt khoảng 18% trong năm 2024. Đến năm 2026, tỷ lệ này được dự báo lên tới khoảng 33,8%.

Như vậy, chỉ trong vòng khoảng 4 năm, tổng chi phí sàn trên mỗi đơn hàng đã tăng hơn 4 lần.

Theo SHS, động thái tăng phí của Shopee và TikTok Shop đang tác động tới gần như toàn bộ thị trường, trong bối cảnh hai nền tảng này hiện chiếm khoảng 98% thị phần thương mại điện tử B2C tại Việt Nam.

Báo cáo cho rằng việc đồng loạt nâng phí phản ánh quá trình tái cơ cấu mô hình kinh doanh của các sàn sau giai đoạn dài “đốt tiền” để thu hút người dùng và nhà bán hàng.

“Khi người tiêu dùng đã hình thành thói quen mua sắm trực tuyến, đồng thời các shop ngày càng phụ thuộc vào nền tảng, các sàn bắt đầu bước sang giai đoạn tối ưu doanh thu thông qua việc tăng phí và bổ sung thêm nhiều loại phí dịch vụ”, báo cáo của SHS nhận định.

Dữ liệu từ SHS cho thấy, trên mỗi đơn hàng thành công, phần doanh thu thực nhận của nhà bán hiện chỉ còn khoảng 68%, đồng nghĩa khoảng 32% doanh thu bị khấu trừ cho các loại phí sàn.

Trong cơ cấu này, phí hoa hồng cố định chiếm tỷ trọng lớn nhất, tương đương khoảng 16% giá trị đơn hàng. Tiếp đến là các chi phí liên quan đến freeship, voucher và các gói dịch vụ hỗ trợ với tỷ lệ khoảng 9%. Ngoài ra, phí xử lý giao dịch chiếm khoảng 6%, còn phí duy trì hiển thị ở mức khoảng 1%.

Theo SHS, áp lực chi phí gia tăng đang bào mòn đáng kể biên lợi nhuận của các nhà bán hàng, đặc biệt là nhóm shop nhỏ lẻ.

“Nhiều nhà bán hàng sau khi trừ toàn bộ chi phí sàn, logistics, đóng gói và hoàn trả hàng, biên lợi nhuận thực tế chỉ còn khoảng 5% - 8%, thậm chí rơi vào tình trạng càng bán nhiều càng lỗ”, báo cáo nêu.

Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng cạnh tranh, áp lực chi phí được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng, nhất là với các shop phụ thuộc lớn vào lưu lượng truy cập và các chính sách hỗ trợ từ nền tảng.

Sau giai đoạn tăng trưởng bằng chiến lược trợ giá, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang cho thấy dấu hiệu bước sang giai đoạn mới, khi ưu tiên của các sàn dần chuyển sang bài toán lợi nhuận và tối ưu doanh thu.