Theo dữ liệu công bố ngày 16/4 của Cục Thống kê Quốc gia, tính đến hết tháng 3/2026, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc tăng 5%. Mức tăng trưởng này tăng tốc so với mức 4,5% của quý trước và vượt dự báo 4,8% của các nhà kinh tế.

Năm nay, Bắc Kinh đã hạ mục tiêu tăng trưởng xuống khoảng 4,5% đến 5% - mục tiêu tham vọng thấp nhất kể từ đầu những năm 1990 - như một sự thừa nhận ngầm về sự suy yếu nhu cầu và căng thẳng thương mại kéo dài với Mỹ.

“Chúng ta cần nhận thức rằng môi trường bên ngoài đang trở nên phức tạp và biến động hơn”, cơ quan thống kê cho biết trong một tuyên bố, đồng thời cảnh báo về sự mất cân đối “nghiêm trọng” giữa “cung mạnh và cầu yếu.”

Tính riêng lẻ, đầu tư tài sản cố định tại khu vực đô thị, bao gồm bất động sản và đầu tư hạ tầng, tăng 1,7% trong quý I so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn kỳ vọng tăng 1,9%. Đà suy giảm của thị trường bất động sản vẫn tiếp diễn, với mức đầu tư giảm 11,2% trong quý I, sâu hơn mức giảm 9,9% cùng kỳ năm trước.

Trong tháng 3/2026, doanh số bán lẻ của Trung Quốc tăng 1,7% so với cùng kỳ năm trước, chậm lại so với mức tăng 2,8% trong tháng 2 (tăng nhờ kỳ nghỉ lễ) và thấp hơn dự báo 2,3% của các nhà kinh tế. Sản lượng công nghiệp tăng 5,7% trong tháng vừa qua so với cùng kỳ năm trước, cao hơn kỳ vọng 5,5% của các nhà phân tích, nhưng thấp hơn mức tăng 6,3% của tháng 2.

Theo bà Yuhan Zhang, chuyên gia kinh tế trưởng tại tổ chức nghiên cứu The Conference Board, doanh số bán lẻ trong quý cho thấy một số điểm sáng, được thúc đẩy bởi nhu cầu dịp Tết Nguyên đán và các chương trình trợ cấp của chính phủ, nhằm khuyến khích người tiêu dùng nâng cấp chi tiêu. Điều này góp phần làm gia tăng chi tiêu cho thiết bị viễn thông, vàng và trang sức.

Tuy vậy, doanh số ô tô giảm so với cùng kỳ năm trước, cho thấy người tiêu dùng vẫn thận trọng với các khoản chi lớn trong bối cảnh giá dầu biến động gần đây, bà Zhang cho biết thêm.

Cũng trong quý I, sản lượng công nghiệp tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa mức tăng 2,4% của doanh số bán lẻ, cho thấy lĩnh vực sản xuất vẫn giữ vai trò là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế ngay cả khi tiêu dùng còn yếu.

Theo ông Tianchen Xu, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Cơ quan Tình báo Kinh tế (EIU), đà tăng trưởng mạnh mẽ vào đầu năm 2026 đã làm giảm nhu cầu để các nhà hoạch định chính sách phải đẩy mạnh kích thích tài khóa hoặc nới lỏng tiền tệ, với trọng tâm chính sách chuyển sang duy trì tiêu dùng và đầu tư tư nhân. “Tăng trưởng vẫn lệch về phía xuất khẩu”, ông Xu cho biết.

Theo EIU, trong quý I, xuất khẩu của Trung Quốc tăng 14,7% (tính theo USD), ghi nhận mức nhanh nhất kể từ đầu năm 2022. Tuy nhiên, đà tăng này đã chững lại do xung đột ở Trung Đông.

Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới và nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, Trung Quốc dễ bị tổn thương trước cú sốc dầu mỏ - yếu tố làm chậm thương mại, đẩy chi phí sản xuất tăng và làm xấu đi triển vọng cho các tháng còn lại của năm.

Trong tháng 3, tăng trưởng xuất khẩu của nước này chậm lại còn 2,5%, giảm mạnh so với mức 21,8% trong giai đoạn tháng 1-2, khi cuộc xung đột Iran làm tăng chi phí năng lượng và vận chuyển, qua đó gây áp lực lên nhu cầu toàn cầu.

Giá xuất xưởng (factory-gate prices) của Trung Quốc đã tăng trở lại trong tháng 3 - lần đầu tiên sau hơn 3 năm - cho thấy cú sốc chi phí năng lượng đang bắt đầu lan sang lĩnh vực sản xuất và đe dọa biên lợi nhuận vốn đã mỏng của doanh nghiệp.

“Cú sốc nguồn cung dẫn đến tổng cầu suy yếu, ngay cả khi Trung Quốc giành được thị phần trong một số lĩnh vực nhất định, điều này có thể bị bù trừ do thị trường xuất khẩu có tổng thể nhỏ hơn”, ông Robin Xing, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Morgan Stanley, nhận định.